ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލީގެ އަލާމާތް ތައް ފުރަތަމަ ފެންމަތިވިތާ ހަ އަހަރު ފަހުން، އެ ވައިރަހަށް ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އެންޓިވައިރަލް ބޭހެއް އެންމެ ފަހުން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ޓެސްޓުކޮށްފިއެވެ.
"އެންސިޓްރެލްވިރް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ބޭހަކީ ކުރިން ޖަޕާނުގައި ކޮވިޑް ބައްޔަށް ފަރުވާކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ބޭހެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު މި ބޭހަކީ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.
"ނޭޗަރ" މަޖައްލާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބޭހުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގެ ނަތީޖާތައް އުންމީދީ ގޮތަކަށް ދައްކާފައިވާއިރު، އެމެރިކާ އާއި ޔޫރަޕްގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވެސް މި ބޭހަށް ހުއްދަދިނުމާ މެދު މިހާރު ދަނީ މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ.
ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން މުޅި ދުނިޔެ ފުރަބަންދުކުރަން ޖެހޭ ހާލަތެއް މިހާރު ނެތް ނަމަވެސް، މި ވައިރަހަކީ އަދިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ދިފާޢީ ނިޒާމު ބަލިކަށި މީހުންނަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. މީގެ ކުރިން ފައިޒާ ކުންފުނީގެ "ޕެކްސްލޮވިޑް" ފަދަ އެންޓިވައިރަލް ބޭސްތައް އުފައްދާފައިވަނީ ބަލި ޖެހުމަށްފަހު އޭގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭ މީހާ ބަލިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް މިހާތަނަށް އެއްވެސް ބޭހެއް ކާމިޔާބުވެފައެއް ނުވެއެވެ.
"ނިއު އިންގްލަންޑް ޖާނަލް އޮފް މެޑިސިން" ގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއް ބުނާގޮތުން، ޖަޕާނުގެ ޝިއޮނޯގީ ކުންފުނިން އުފެއްދި މި ބޭހުގެ ސަބަބުން ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުތަނުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. މި ދިރާސާގައި ޚާއްޞަކޮށް ބަލާފައިވަނީ އެއް ގޭބިސީއެއްގައި އުޅޭ މީހުންގެ މެދުގައި ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރަށެވެ. އެހެންކަމުން، ގޭގައި އުޅޭ މީހަކު ބަލިވެއްޖެ ނަމަ، އޭނާއާ ދުރުހެލިވުމުގެ އިތުރުން މި ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.
އެންސިޓްރެލްވިރް މަސައްކަތްކުރަނީ ވައިރަސް އިތުރުވުމަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު އެންޒައިމެއް ހުއްޓުވައިގެންނެވެ. މިއީ ޕެކްސްލޮވިޑް ބޭހުން ވެސް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތެވެ. ނަމަވެސް ޕެކްސްލޮވިޑާ ޚިލާފަށް، އެންސިޓްރެލްވިރް ބޭނުންކުރުމުން ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭ މީހުންގެ ކިބައިން ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކޮށްދޭކަން މި ދިރާސާއިން ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ.
2023 ޖޫން އާއި 2024 ސެޕްޓެމްބަރާ ދެމެދު ކުރިއަށްދިޔަ މި ދިރާސާގައި، ކޮވިޑް ޖެހިފައިވާ މީހުންނާއެކު އުޅޭ 2،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވިއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އެންސިޓްރެލްވިރް ދިންއިރު، އަނެއް ބަޔަކަށް ދިނީ އެއްވެސް ބޭސްވެރިކަމުގެ ބާރެއް ނެތް "ޕްލަސީބޯ" ގުޅައެކެވެ. ބައިވެރިންނަށާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ކޮންމެ މީހަކަށް ދެވުނީ ކޮން ބޭހެއްކަން ނޭނގޭ ގޮތަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ޓެސްޓުގައި، ޕްލަސީބޯ ދިން މީހުންގެ ތެރެއިން 9 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެނުނުއިރު، އެންސިޓްރެލްވިރް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން އަލާމާތްތައް ފެނުނީ އެންމެ 2.9 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭތާ 10 ދުވަހާ ހަމައަށް ކުރި ޓެސްޓުތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން ޕޮޒިޓިވްވީ އެންމެ 14 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ޕްލަސީބޯ ދިން މީހުންގެ 21.5 އިންސައްތަ މީހުން ޕޮޒިޓިވްވިއެވެ.
މި ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ފެންނަ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށް ބަލާއިރު، ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންނާއި ޕްލަސީބޯ ބޭނުންކުރި މީހުންނާ ދެމެދު ބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ. ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ކިބައިން ފެނުނު ބައެއް ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ލޭގައި ހުންނަ "ގުޑް" ކޮލެސްޓްރޯލް ވަގުތީގޮތުން ދަށްވުމާއި، ލޭގެ ފެޓް ނުވަތަ ސަރުބީ މަތިވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ވަގުތީ ކަންކަމެވެ.
ދިރާސާ ކުރި މީހުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، މި ދިރާސާގައި ގޭގެ ބޮޑުމިނާއި، މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ދުރުހެލިވެގެން އުޅުނު މިންވަރު ފަދަ ބަލި ފެތުރުމަށް ބާރުފޯރުވާ ބައެއް ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި މި ބޭސް މާބަނޑު މީހުންނާއި، އެހެން ބައެއް ބޭސްތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މައްޗަށް ޓެސްޓުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
"އެންސިޓްރެލްވިރް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މި ބޭހަކީ ކުރިން ޖަޕާނުގައި ކޮވިޑް ބައްޔަށް ފަރުވާކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ބޭހެކެވެ. ނަމަވެސް، މިހާރު މި ބޭހަކީ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ބޭހެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ.
"ނޭޗަރ" މަޖައްލާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބޭހުގެ އެންމެ ފަހު މަރުހަލާގެ ނަތީޖާތައް އުންމީދީ ގޮތަކަށް ދައްކާފައިވާއިރު، އެމެރިކާ އާއި ޔޫރަޕްގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވެސް މި ބޭހަށް ހުއްދަދިނުމާ މެދު މިހާރު ދަނީ މަޝްވަރާ ކުރަމުންނެވެ.
ކޮވިޑް-19 އާ ގުޅިގެން މުޅި ދުނިޔެ ފުރަބަންދުކުރަން ޖެހޭ ހާލަތެއް މިހާރު ނެތް ނަމަވެސް، މި ވައިރަހަކީ އަދިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް، ޚާއްޞަކޮށް އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ދިފާޢީ ނިޒާމު ބަލިކަށި މީހުންނަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ. މީގެ ކުރިން ފައިޒާ ކުންފުނީގެ "ޕެކްސްލޮވިޑް" ފަދަ އެންޓިވައިރަލް ބޭސްތައް އުފައްދާފައިވަނީ ބަލި ޖެހުމަށްފަހު އޭގެ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭ މީހާ ބަލިން ރައްކާތެރިކުރުމަށް މިހާތަނަށް އެއްވެސް ބޭހެއް ކާމިޔާބުވެފައެއް ނުވެއެވެ.
"ނިއު އިންގްލަންޑް ޖާނަލް އޮފް މެޑިސިން" ގައި ޝާއިޢުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއް ބުނާގޮތުން، ޖަޕާނުގެ ޝިއޮނޯގީ ކުންފުނިން އުފެއްދި މި ބޭހުގެ ސަބަބުން ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުތަނުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. މި ދިރާސާގައި ޚާއްޞަކޮށް ބަލާފައިވަނީ އެއް ގޭބިސީއެއްގައި އުޅޭ މީހުންގެ މެދުގައި ބަލި ފެތުރޭ މިންވަރަށެވެ. އެހެންކަމުން، ގޭގައި އުޅޭ މީހަކު ބަލިވެއްޖެ ނަމަ، އޭނާއާ ދުރުހެލިވުމުގެ އިތުރުން މި ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.
އެންސިޓްރެލްވިރް މަސައްކަތްކުރަނީ ވައިރަސް އިތުރުވުމަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު އެންޒައިމެއް ހުއްޓުވައިގެންނެވެ. މިއީ ޕެކްސްލޮވިޑް ބޭހުން ވެސް މަސައްކަތްކުރާ ގޮތެވެ. ނަމަވެސް ޕެކްސްލޮވިޑާ ޚިލާފަށް، އެންސިޓްރެލްވިރް ބޭނުންކުރުމުން ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭ މީހުންގެ ކިބައިން ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމުގެ ފުރުޞަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުޑަކޮށްދޭކަން މި ދިރާސާއިން ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ.
2023 ޖޫން އާއި 2024 ސެޕްޓެމްބަރާ ދެމެދު ކުރިއަށްދިޔަ މި ދިރާސާގައި، ކޮވިޑް ޖެހިފައިވާ މީހުންނާއެކު އުޅޭ 2،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވިއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މީހުންނަށް ފަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް އެންސިޓްރެލްވިރް ދިންއިރު، އަނެއް ބަޔަކަށް ދިނީ އެއްވެސް ބޭސްވެރިކަމުގެ ބާރެއް ނެތް "ޕްލަސީބޯ" ގުޅައެކެވެ. ބައިވެރިންނަށާއި ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ކޮންމެ މީހަކަށް ދެވުނީ ކޮން ބޭހެއްކަން ނޭނގޭ ގޮތަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ޓެސްޓުގައި، ޕްލަސީބޯ ދިން މީހުންގެ ތެރެއިން 9 އިންސައްތަ މީހުންނަށް ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެނުނުއިރު، އެންސިޓްރެލްވިރް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން އަލާމާތްތައް ފެނުނީ އެންމެ 2.9 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ވައިރަހަށް ހުށަހެޅޭތާ 10 ދުވަހާ ހަމައަށް ކުރި ޓެސްޓުތަކުން ދެއްކި ގޮތުގައި، ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން ޕޮޒިޓިވްވީ އެންމެ 14 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. އެއާ ޚިލާފަށް ޕްލަސީބޯ ދިން މީހުންގެ 21.5 އިންސައްތަ މީހުން ޕޮޒިޓިވްވިއެވެ.
މި ބޭސް ބޭނުންކުރުމުން ފެންނަ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކަށް ބަލާއިރު، ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންނާއި ޕްލަސީބޯ ބޭނުންކުރި މީހުންނާ ދެމެދު ބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ. ބޭސް ބޭނުންކުރި މީހުންގެ ކިބައިން ފެނުނު ބައެއް ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ލޭގައި ހުންނަ "ގުޑް" ކޮލެސްޓްރޯލް ވަގުތީގޮތުން ދަށްވުމާއި، ލޭގެ ފެޓް ނުވަތަ ސަރުބީ މަތިވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ވަގުތީ ކަންކަމެވެ.
ދިރާސާ ކުރި މީހުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، މި ދިރާސާގައި ގޭގެ ބޮޑުމިނާއި، މީހުން އެކަކު އަނެކަކާ ދުރުހެލިވެގެން އުޅުނު މިންވަރު ފަދަ ބަލި ފެތުރުމަށް ބާރުފޯރުވާ ބައެއް ކަންކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި މި ބޭސް މާބަނޑު މީހުންނާއި، އެހެން ބައެއް ބޭސްތައް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މައްޗަށް ޓެސްޓުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު