ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަންކުރާ މާލެއާއި، ޒަމާނީ ތަރައްޤީގެ މަރުކަޒު ކަމުގައިވާ ހުޅުމާލެ އަދި މި ދެ ރަށް ގުޅުވައިދޭ ސިނަމާލެ ބްރިޖާއި ހައިވޭ ހިމެނޭ މާލެ ސަރަޙައްދަކީ އެއްގަމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު އެންމެ ބާރުބޮޑު ސަރަޙައްދެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް މި ސަރަޙައްދުގެ މަގުތަކުގައި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓުތައް އިންތިހާއަށް އިތުރުވެ، އެތައް ބައެއްގެ އަގުހުރި ފުރާނަ ގެއްލި، ބޮޑެތި ޖިސްމާނީ އަނިޔާތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުމަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢު ސިއްސުވާލައި، އިންތިހާއަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހިފައިވާ ޤައުމީ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. މަގުމަތީގައި އުޅަނދުފަހަރު ގިނަވެ ތޮއްޖެހުން ބޮޑުވުމުގެ އިތުރުން، ޤަވާޢިދުތަކަށް ފަރުވާކުޑަކުރުމުގެ ސަބަބުން މަގުމަތީގެ ރައްކާތެރިކަން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ.
މި ނުރައްކާތެރި ހާލަތުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި އަވަސް އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ޙައްލުތަކެއް ހޯދުމަކީ މިއަދު ކޮންމެހެން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެނީ، އެކަށީގެންވާ ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅި ލަސްވާ ކޮންމެ ދުވަހަކީ އިތުރު ފުރާނަތަކެއް ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ހުށަހެޅިގެންދާނެ ދުވަހަކަށް ވާތީއެވެ. މި މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ދަތުރުފަތުރާ ގުޅުންހުރި ކަމެއްގެ އިތުރުން، އެތައް އާއިލާއެއްގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ރައްކާތެރިކަމާވެސް ސީދާ ގުޅިފައިވާ ނުހަނު މުހިންމު ޤައުމީ މައްސަލައެކެވެ.
އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިގެން
ތަފާސްހިސާބުތަކުގެ އަލީގައި މައްސަލައިގެ ބޮޑުމިން:
ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން ޢާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މާލެ ސަރަޙައްދުގައި އެކަނިވެސް އަހަރެއްގެ މައްޗަށް 1,000 އަށްވުރެ ގިނަ އެކްސިޑެންޓު ރިޕޯޓުކުރެވެއެވެ. މިއީ ހަފުތާއެއްގެ މައްޗަށް އެވްރެޖްކޮށް 40 އާއި 60 އާ ދެމެދުގެ ޢަދަދެކެވެ. މި ހާދިސާތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 75 އިންސައްތަ މާލޭގެ އެތެރޭގެ މަގުތަކުގައި ހިނގާއިރު، ބާކީ ބައި ހިނގަނީ ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވާ ސިނަމާލެ ބްރިޖާއި ހުޅުމާލެ ހައިވޭގައެވެ. ޢަދަދުގެ ގޮތުން ގިނަ އެކްސިޑެންޓުތައް ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ހިނގި ނަމަވެސް، މީހުން މަރުވާ އަދި އުމުރަށް ނުކުޅެދޭ ފަދަ ބޮޑެތި އަނިޔާތައް ލިބޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ގިނައިން ހިނގަނީ ދަންވަރުގެ ވަގުތުތަކުގައެވެ.
އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިގެން ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދަނީ
ފަހަކަށް އައިސް ހިނގާފައިވާ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް:
ޚާއްޞަކޮށް މި މަހުގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ހިތާމަވެރި އެތައް އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައި، ޢާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ބްރިޖާއި ހައިވޭގައި ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވާފައިދިޔަ ސައިކަލުތައް ކޮންޓްރޯލް ނުވެ ހިނގި އެކްސިޑެންޓުތަކުގައި ޒުވާން އެތައް ފުރާނައެއް ގެއްލި، އިތުރު ބަޔަކަށް އައިސީޔޫގައި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ހާލަތުގައި ފަރުވާދޭން ޖެހިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މާލޭގެ ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގާއި މަޖީދީމަގު ފަދަ ކާރޫބާރޫ ބޮޑެތި މަގުތަކުގައި، ޒީބްރާ ކްރޮސް މަތިންނާއި މަގު ހުރަސްކުރި މީހުންގެ ގައިގައި އުޅަނދުތައް ޖެހުމުގެ ސަބަބުންނާއި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އޯވަޓޭކް ކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހިނގި ހާދިސާތަކުގައިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ލިބިފައެވެ. މި މަހު ރިޕޯޓުކުރެވުނު މައްސަލަތަކުގެ ނިސްބަތް ކުރީ މަސްތަކަށްވުރެ އިތުރުވެފައިވާއިރު، މީގެ މައިގަނޑު އަސްލަކީ ބާރު ދުވެއްޔެވެ.
އެކްސިޑެންޓުތައް ހިނގަން މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތައް:
މަގުމަތީގެ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ގިނަވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި:
ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވުން: ކަނޑައެޅިފައިވާ ސްޕީޑް ލިމިޓަށްވުރެ މާ ބާރަށް، ޚާއްޞަކޮށް ހައިވޭ އަދި ބޮޑެތި މަގުތަކުގައި ދުއްވުން.
ސަމާލުކަން ކުޑަވުން: ދުއްވަމުން ފޯނު ބޭނުންކުރުމާއި، މަގުމައްޗަށް ދޭންޖެހޭ ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން ނުދިނުން.
ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް: ނުރައްކާތެރިކޮށް އޯވަޓޭކް ކުރުމާއި، ޓްރެފިކް ލައިޓްތަކަށް ނުބަލައި ދުއްވުން.
ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވުން: ޤަވާޢިދަށް އަހުލުވެރިނުވެ އަދި އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނެއް ނެތި އުޅަނދު ދުއްވުން.
މިކަންކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެތައް އާއިލާއަކަށް ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ފުން ހިތާމަތަކާއި އިޤްތިޞާދީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވެ، ޤައުމުގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމަށާއި އިމަޖެންސީ ޚިދުމަތްތަކަށް އޮންނަ ބުރަ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެގެންދެއެވެ.
މަގުމަތިންދާ ސައިކަލެއް ފުލުހުން ހުއްޓުވަނީ
މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް:
މާލެ ސަރަޙައްދުގެ މަގުތަކުގައި ހިނގާ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓުތައް ހުއްޓުވައި، މަގުމަތީގެ އަމާންކަން ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ޚާއްޞަ އަދި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ފަށާފައެވެ. މިގޮތުން ސަރުކާރުން ކުރިއަށްގެންދާ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި:
ސްޕީޑް ކެމެރާ ހަރުކުރުން: ބްރިޖާއި ހައިވޭ އަދި ހުޅުމާލޭގެ މައި މަގުތަކުގައި ސްޕީޑް މޮނީޓަރ ކުރެވޭނެ ޒަމާނީ ސްޕީޑް ކެމެރާތައް ހަރުކޮށް، ދުވެލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުން.
ފުލުހުންގެ ޕެޓްރޯލް ވަރުގަދަކުރުން: މަގުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ޢަދަދު އިތުރުކޮށް، ޚާއްޞަކޮށް ރޭގަނޑާއި ދަންވަރުގެ ވަގުތުތަކުގައި ވެހިކަލްތައް ޗެކްކުރުމާއި ޕެޓްރޯލްކުރުން އިތުރުކުރުން.
ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމާއި އަދަބު ހަރުކަށިކުރުން: ނުރައްކާތެރިކޮށް އަދި ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ އުޅަނދު ޓޯ (Tow) ކުރުމާއި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާ މެދު ޤާނޫނީ ގޮތުން އެޅޭ އެންމެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން.
ރޭސިންގއާއި ސްޓަންޓް ހެދުން މަނާކުރުން: ހުޅުމާލޭގެ މަގުތަކުގައި ބާރު ދުވެލީގައި ރޭސް ޖެހުމާއި ސްޓަންޓް ހެދުން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ޤަވާޢިދުތައް ތަންފީޒުކޮށް، އެފަދަ ކަންކަން ހިނގާ ސަރަޙައްދުތައް ބަންދުކުރުން.
ހޭލުންތެރިކުރުވުމުގެ ޤައުމީ ކެމްޕޭން: މަގުމަތީގެ އަދަބުތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކަށް ޢާންމުން، ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުން އަހުލުވެރިކުރުވުމަށް ފުލުހުންނާއި ކަމާބެހޭ ވުޒާރާތައް ގުޅިގެން ޚާއްޞަ ހޭލުންތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުން.
ސަރުކާރުންނާއި ތަންފީޒީ އިދާރާތަކުން ކިތަންމެ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، ޤަވާޢިދުތައް ހަރުދަނާކުރި ނަމަވެސް، މަގުމަތީގެ ރައްކާތެރިކަން ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުކުރެވޭނީ މަގު ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ފަރުދީ ޒިންމާ ފުރިހަމައަށް އަދާކޮށްގެންނެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކަށް ބޯލަނބައި، ދުއްވުމުގައި ކެތްތެރިކަމާއި ސަމާލުކަން އިސްކުރުމަކީ ތިމާއާއި އަނެކުންގެ އަގުހުރި ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން އަދާކުރަންޖެހޭ ޤައުމީ އަދި އިންސާނީ ވާޖިބެކެވެ. އެންމެން އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެން މަސައްކަތްކޮށްގެން މެނުވީ، މަގުމަތީގައި ބީވެގެންދާ ފުރާނަތައް ހުއްޓުވައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ މަގުތަކަކީ އެންމެންނަށް އަމާން، ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ނުހެދޭނެއެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކުގެ އަލީގައި މައްސަލައިގެ ބޮޑުމިން:
ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން ޢާންމުކޮށްފައިވާ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މާލެ ސަރަޙައްދުގައި އެކަނިވެސް އަހަރެއްގެ މައްޗަށް 1,000 އަށްވުރެ ގިނަ އެކްސިޑެންޓު ރިޕޯޓުކުރެވެއެވެ. މިއީ ހަފުތާއެއްގެ މައްޗަށް އެވްރެޖްކޮށް 40 އާއި 60 އާ ދެމެދުގެ ޢަދަދެކެވެ. މި ހާދިސާތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 75 އިންސައްތަ މާލޭގެ އެތެރޭގެ މަގުތަކުގައި ހިނގާއިރު، ބާކީ ބައި ހިނގަނީ ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވާ ސިނަމާލެ ބްރިޖާއި ހުޅުމާލެ ހައިވޭގައެވެ. ޢަދަދުގެ ގޮތުން ގިނަ އެކްސިޑެންޓުތައް ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ހިނގި ނަމަވެސް، މީހުން މަރުވާ އަދި އުމުރަށް ނުކުޅެދޭ ފަދަ ބޮޑެތި އަނިޔާތައް ލިބޭ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ގިނައިން ހިނގަނީ ދަންވަރުގެ ވަގުތުތަކުގައެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް ހިނގާފައިވާ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް:
ޚާއްޞަކޮށް މި މަހުގެ ތެރޭގައި އެކަނިވެސް މާލެ ސަރަޙައްދުގައި ހިތާމަވެރި އެތައް އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައި، ޢާންމުންގެ މެދުގައި ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ބްރިޖާއި ހައިވޭގައި ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވާފައިދިޔަ ސައިކަލުތައް ކޮންޓްރޯލް ނުވެ ހިނގި އެކްސިޑެންޓުތަކުގައި ޒުވާން އެތައް ފުރާނައެއް ގެއްލި، އިތުރު ބަޔަކަށް އައިސީޔޫގައި ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ހާލަތުގައި ފަރުވާދޭން ޖެހިފައިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މާލޭގެ ބޮޑުތަކުރުފާނު މަގާއި މަޖީދީމަގު ފަދަ ކާރޫބާރޫ ބޮޑެތި މަގުތަކުގައި، ޒީބްރާ ކްރޮސް މަތިންނާއި މަގު ހުރަސްކުރި މީހުންގެ ގައިގައި އުޅަނދުތައް ޖެހުމުގެ ސަބަބުންނާއި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް އޯވަޓޭކް ކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހިނގި ހާދިސާތަކުގައިވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ ސީރިއަސް އަނިޔާތަކެއް ލިބިފައެވެ. މި މަހު ރިޕޯޓުކުރެވުނު މައްސަލަތަކުގެ ނިސްބަތް ކުރީ މަސްތަކަށްވުރެ އިތުރުވެފައިވާއިރު، މީގެ މައިގަނޑު އަސްލަކީ ބާރު ދުވެއްޔެވެ.
އެކްސިޑެންޓުތައް ހިނގަން މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތައް:
މަގުމަތީގެ މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ގިނަވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި:
ބާރު ދުވެލީގައި ދުއްވުން: ކަނޑައެޅިފައިވާ ސްޕީޑް ލިމިޓަށްވުރެ މާ ބާރަށް، ޚާއްޞަކޮށް ހައިވޭ އަދި ބޮޑެތި މަގުތަކުގައި ދުއްވުން.
ސަމާލުކަން ކުޑަވުން: ދުއްވަމުން ފޯނު ބޭނުންކުރުމާއި، މަގުމައްޗަށް ދޭންޖެހޭ ފުރިހަމަ ސަމާލުކަން ނުދިނުން.
ޤަވާޢިދާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް: ނުރައްކާތެރިކޮށް އޯވަޓޭކް ކުރުމާއި، ޓްރެފިކް ލައިޓްތަކަށް ނުބަލައި ދުއްވުން.
ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވުން: ޤަވާޢިދަށް އަހުލުވެރިނުވެ އަދި އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނެއް ނެތި އުޅަނދު ދުއްވުން.
މިކަންކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެތައް އާއިލާއަކަށް ފޫނުބެއްދޭވަރުގެ ފުން ހިތާމަތަކާއި އިޤްތިޞާދީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ކުރިމަތިވެ، ޤައުމުގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމަށާއި އިމަޖެންސީ ޚިދުމަތްތަކަށް އޮންނަ ބުރަ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެގެންދެއެވެ.
މައްސަލަ ޙައްލުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް:
މާލެ ސަރަޙައްދުގެ މަގުތަކުގައި ހިނގާ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓުތައް ހުއްޓުވައި، މަގުމަތީގެ އަމާންކަން ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ޚާއްޞަ އަދި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަން ފަށާފައެވެ. މިގޮތުން ސަރުކާރުން ކުރިއަށްގެންދާ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި:
ސްޕީޑް ކެމެރާ ހަރުކުރުން: ބްރިޖާއި ހައިވޭ އަދި ހުޅުމާލޭގެ މައި މަގުތަކުގައި ސްޕީޑް މޮނީޓަރ ކުރެވޭނެ ޒަމާނީ ސްޕީޑް ކެމެރާތައް ހަރުކޮށް، ދުވެލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުން.
ފުލުހުންގެ ޕެޓްރޯލް ވަރުގަދަކުރުން: މަގުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޓްރެފިކް ފުލުހުންގެ ޢަދަދު އިތުރުކޮށް، ޚާއްޞަކޮށް ރޭގަނޑާއި ދަންވަރުގެ ވަގުތުތަކުގައި ވެހިކަލްތައް ޗެކްކުރުމާއި ޕެޓްރޯލްކުރުން އިތުރުކުރުން.
ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމާއި އަދަބު ހަރުކަށިކުރުން: ނުރައްކާތެރިކޮށް އަދި ލައިސަންސް ނެތި ދުއްވާ ފަރާތްތަކުގެ އުޅަނދު ޓޯ (Tow) ކުރުމާއި، ޤަވާޢިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާ މެދު ޤާނޫނީ ގޮތުން އެޅޭ އެންމެ ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން.
ރޭސިންގއާއި ސްޓަންޓް ހެދުން މަނާކުރުން: ހުޅުމާލޭގެ މަގުތަކުގައި ބާރު ދުވެލީގައި ރޭސް ޖެހުމާއި ސްޓަންޓް ހެދުން ހުއްޓުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ޤަވާޢިދުތައް ތަންފީޒުކޮށް، އެފަދަ ކަންކަން ހިނގާ ސަރަޙައްދުތައް ބަންދުކުރުން.
ސަރުކާރުންނާއި ތަންފީޒީ އިދާރާތަކުން ކިތަންމެ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، ޤަވާޢިދުތައް ހަރުދަނާކުރި ނަމަވެސް، މަގުމަތީގެ ރައްކާތެރިކަން ފުރިހަމައަށް ކަށަވަރުކުރެވޭނީ މަގު ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ފަރުދީ ޒިންމާ ފުރިހަމައަށް އަދާކޮށްގެންނެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ ޤަވާޢިދުތަކަށް ބޯލަނބައި، ދުއްވުމުގައި ކެތްތެރިކަމާއި ސަމާލުކަން އިސްކުރުމަކީ ތިމާއާއި އަނެކުންގެ އަގުހުރި ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން އަދާކުރަންޖެހޭ ޤައުމީ އަދި އިންސާނީ ވާޖިބެކެވެ. އެންމެން އެކަތިގަނޑަކަށް ވެގެން މަސައްކަތްކޮށްގެން މެނުވީ، މަގުމަތީގައި ބީވެގެންދާ ފުރާނަތައް ހުއްޓުވައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ މަގުތަކަކީ އެންމެންނަށް އަމާން، ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ނުހެދޭނެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު