ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުމުރުން 15 އަހަރާއި 65 އަހަރާ ދެމެދުގެ އާބާދީގެ %4.7 މީހުންނަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ސްޓްރޯކް އަދި އެންޖީނާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ތަޙައްމަލުކުރަމުންދާ ފަރާތްތައް ކަމަށް ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން ހާމަކޮށްފިއެވެ.
ދުނިޔޭގެ ހިތުގެ ދުވަހާ ގުޅިގެން އެޗްޕީއޭ އިން އާންމުކުރި ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ރާއްޖޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ %84 މަރުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކެވެ (އެންސީޑީ). މިއަހަރުގެ މި ދުވަހުގެ ޝިއާރަކީ "ޑޮންޓް މިސް އަ ބީޓް" އެވެ. މި ޝިއާރުގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކުގެ އަލާމާތްތައް ދުރާލާ ދެނެގަނެ، އަވަސް ފަރުވާ ހޯދުމަށް އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުވުމެވެ.
އެޗްޕީއޭގެ "ނޮން ކޮމިއުނިކަބަލް ޑިޒީޒް ރިސްކް ފެކްޓަރ ސާރވޭ" ގެ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރުގެ ނިޔަލަށް ޖުމްލަ 37,038 މީހުން ވަނީ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކަށް ސްކްރީން ކުރެވިފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން %21.2 މީހުންގެ ކޮލެސްޓްރޯލް މަތިވެފައިވާއިރު، %10.4 މީހުންނަކީ ހަކުރުބަލި ހުންނަ މީހުންނެވެ. އަދި ސްކްރީން ކުރެވުނު ފަރާތްތަކުގެ %18 މީހުންގެ ލޭމައްޗަށް ދިއުމުގެ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއަރގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އެގޮތުން މާލޭގައި ދަމަނަވެށީގެ އިތުރުން މާފަންނުގައި "އާރބަން ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއާރ ސެންޓަރ" ގެ ޚިދުމަތް ފަށާފައިވާއިރު، އަތޮޅުތެރޭގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިން ތަމްރީނުކޮށް، ސްކްރީނިންގ މަސައްކަތްތައް ދަނީ އިތުރަށް ފުޅާކުރަމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، އުމުރުން 18 އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ދިވެއްސަކަށް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ހިލޭ މެޑިކަލް ސްކްރީނިންގ ހެދޭނެ އިންތިޒާމުވެސް މިހާރު ވަނީ ހަމަޖައްސައިދީފައެވެ.
ދުންފަތުގެ ވަބާއިން ސަލާމަތްވެފައިވާ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމަށް "ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން" ސިޔާސަތުގެ ދަށުން 5 އަހަރުގެ ޤައުމީ ކެމްޕޭނެއް ފަށާފައިވާއިރު، ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކަށް އަހުލުވެރިކުރުމަށް "ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމާ ގުޅޭ ގައިޑްލައިން" އަދި "ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރުމުގެ ގައިޑްލައިން" ވަނީ އެކުލަވާލާފައެވެ.
އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ ކުޑަކުދިންގެ ކެއިންބުއިމުގެ އާދަތަކަށް ސަމާލުވެ، ސްކްރީން ބަލާ ވަގުތު މަދުކުރުމަށާއި، ދުންފަތާއި ވޭޕްގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. އަދި ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން 150 މިނެޓު ކަސްރަތު ކުރުމަށާއި، ލޮނާއި ހަކުރު އަދި ތެޔޮ މަދު ކާނާ ބޭނުންކުރުމާއެކު، ގަވާއިދުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު އަދި ކޮލެސްޓްރޯލް ޗެކްކުރުމަށްވެސް ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ.
އެޗްޕީއޭގެ "ނޮން ކޮމިއުނިކަބަލް ޑިޒީޒް ރިސްކް ފެކްޓަރ ސާރވޭ" ގެ ހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރުގެ ނިޔަލަށް ޖުމްލަ 37,038 މީހުން ވަނީ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކަށް ސްކްރީން ކުރެވިފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން %21.2 މީހުންގެ ކޮލެސްޓްރޯލް މަތިވެފައިވާއިރު، %10.4 މީހުންނަކީ ހަކުރުބަލި ހުންނަ މީހުންނެވެ. އަދި ސްކްރީން ކުރެވުނު ފަރާތްތަކުގެ %18 މީހުންގެ ލޭމައްޗަށް ދިއުމުގެ މައްސަލަ ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
މިފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއަރގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ދަނީ ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އެގޮތުން މާލޭގައި ދަމަނަވެށީގެ އިތުރުން މާފަންނުގައި "އާރބަން ޕްރައިމަރީ ހެލްތު ކެއާރ ސެންޓަރ" ގެ ޚިދުމަތް ފަށާފައިވާއިރު، އަތޮޅުތެރޭގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިން ތަމްރީނުކޮށް، ސްކްރީނިންގ މަސައްކަތްތައް ދަނީ އިތުރަށް ފުޅާކުރަމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން، އުމުރުން 18 އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ދިވެއްސަކަށް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ހިލޭ މެޑިކަލް ސްކްރީނިންގ ހެދޭނެ އިންތިޒާމުވެސް މިހާރު ވަނީ ހަމަޖައްސައިދީފައެވެ.
އެޗްޕީއޭއިން ވަނީ ކުޑަކުދިންގެ ކެއިންބުއިމުގެ އާދަތަކަށް ސަމާލުވެ، ސްކްރީން ބަލާ ވަގުތު މަދުކުރުމަށާއި، ދުންފަތާއި ވޭޕްގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވުމަށް އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ. އަދި ހަފުތާއަކު މަދުވެގެން 150 މިނެޓު ކަސްރަތު ކުރުމަށާއި، ލޮނާއި ހަކުރު އަދި ތެޔޮ މަދު ކާނާ ބޭނުންކުރުމާއެކު، ގަވާއިދުން ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު އަދި ކޮލެސްޓްރޯލް ޗެކްކުރުމަށްވެސް ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު