މިއަދުގެ ލަކްޝަދީޕްގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ޖަޒީރާތަކަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން "ލެކަޑިވްސް" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ރަށްތަކެކެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއާއި މި ޖަޒީރާތަކާ، ޚާއްޞަކޮށް މަލިކާ (މިނިކޮއި) އޮތް ސަގާފީ އަދި ބަހުގެ ގުޅުންތަކަށް ބަލާއިރު، މި ރަށްތައް އިންޑިއާގެ ބަޔަކަށް ވެގެންދިޔަ ގޮތަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އުފެދޭ ވަރަށް މުހިންމު ސުވާލެކެވެ. މި ބަދަލަކީ ދިވެހިރާއްޖެއާއި އިންޑިއާއާ ދެމެދު ވީ މުއާހަދާއެއްގެ ތެރެއިން ކުއްލިއަކަށް ދިމާވި ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ޤަރުނުތަކެއް ވަންދެން ހިނގަމުންދިޔަ ސަރަޙައްދީ ސިޔާސީ ބަދަލުތަކާއި އިސްތިޢުމާރީ ވެރިކަމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މަޑުމަޑުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ޒަމާނީ ޗާޓު ބައްޓަންވަމުން އައިގޮތެވެ.
ގަރުނުތަކެއް ވަންދެން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ލެކަޑިވްސް ޖަޒީރާތަކަކީ ވިޔަފާރިއާއި ދީނާއި ހިއްސާކުރެވޭ ތަރިކަތަކުގެ ތެރެއިން ވަރަށް ގާތުން ގުޅިފައިވާ ތަންތަނެވެ. އެންމެ ދެކުނުގައި އޮންނަ މަލިކުގައި ވާހަކަ ދައްކަނީ ދިވެހި ބަހުގެ ބަހުރުވައެއް ކަމަށްވާ "މަހްލް" ބަހުންނެވެ. އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމާއި، މަސްވެރިކަމާއި، އިޖުތިމާޢީ އާދަކާދަތަކާއި، އިސްލާމީ އުޞޫލުތަކަށް ބަލާއިރު، މި ރަށްތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަން އޮތް ތަންތަނެވެ. މި އެއްގޮތްކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން، އެއް ޒަމާނެއްގައި މި ޖަޒީރާތަކަކީ ސިޔާސީ ގޮތުންވެސް އެއްބައިވަންތަ ބައެއް ކަމުގެ އިހުސާސް އުފެދެއެވެ. ނަމަވެސް، ސަގާފީ ގުޅުމާއި ސިޔާސީ ކޮންޓްރޯލަކީ އަބަދުވެސް އެއްގޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ލެކަޑިވްސް ޖަޒީރާތަކަކީ ދިވެހި ރަސްކަމާ ގުޅުންހުރި ތަންތަނަށް ވިޔަސް، އޭރުގެ ކެރެލާގެ މަލާބާރު އައްސޭރީގައި ތިބި ވެރިންނާ އެ ރަށްތަކާ އޮތް ގުޅުން ބޮޑެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އެ ރަށްތައް ދިޔައީ ދެކުނު އިންޑިއާގެ ކަނޑުގެ ނުފޫޒު އޮތް މުސްލިމް ދަރިކޮޅެއް ކަމަށްވާ "އަރައްކަލް ކިންގްޑަމް އޮފް ކެނަނޯރު" ގެ ބާރުގެ ދަށަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަން ރަސްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތްއިރު، ލެކަޑިވްސް ހިންގަމުން ދިޔައީ އިންޑިއާގެ ބާރުތައް މެދުވެރިކޮށެވެ. މި ތަފާތު ބޮޑުވެގެން ދިޔައީ ޔޫރަޕްގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތައް މި ސަރަޙައްދަށް ފުޅާވުމުންނެވެ.
18 ވަނަ ޤަރުނާއި 19 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސި އީސްޓް އިންޑިއާ ކޮމްޕެނީން މަލާބާރު އައްސޭރީގެ ބޮޑު ބައެއްގެ މައްޗަށް ބާރު ފޯރުވިއެވެ. މި ބަދަލާއެކު، ލެކަޑިވްސް ޖަޒީރާތައް އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔައީ ތަފާތު މަގަކަށެވެ. 1887 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތް ހޯދި ނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެއްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުންވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އަމިއްލަ ރަސްކަމެއް ހިންގުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތެވެ.
މި އިދާރީ ތަފާތަކީ މަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖެ މުޅިން ވަކިވުމުގެ ބިންގަލެވެ. 1947 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއަށް މިނިވަންކަން ލިބުނުއިރު، ލެކަޑިވްސް އޮތީ އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވާތީ، އެ ރަށްތައް އޮޓޮމެޓިކުން އިންޑިއާ ދައުލަތުގެ ބަޔަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ވަކި ޕްރޮޓެކްޓޯރޭޓަކަށް ވާތީ، 1965 ވަނަ އަހަރު މިނިވަންވުމާ ހަމައަށްވެސް އޮތީ ވަކި ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނުއިރު، ލެކަޑިވްސް އިންޑިއާއާ ގުޅިފައި އޮންނަތާ ގާތްގަނޑަކަށް ވިހި އަހަރު ވެއްޖެއެވެ. 1956 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއިން ރަސްމީކޮށް އެ ޖަޒީރާތައް "ޔޫނިއަން ޓެރިޓަރީއެއް" ގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސައި، 1973 ގައި އެ ސަރަހައްދުގެ ނަން "ލަކްޝަދީޕް" އަށް ބަދަލުކުރިއެވެ.
މި ބަދަލާ ގުޅޭގޮތުން ތުންތުންމަތިން ދެކެވޭ ވާހަކަތަކެއްވެސް ހުރެއެވެ. ބައެއް ރިވާޔަތްތައް ބުނާގޮތުން، ދުނިޔޭގެ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުގެ ދަތި ހާލަތުގެ ސަބަބުން، މަލިކުގެ ރައްޔިތުންނަށް ކާއެއްޗެހި ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ދިވެހި ސަރުކާރަށް ދަތިތަކެއް ކުރިމަތިވުމަކީވެސް އެ ރަށްތަކުގެ މައްޗަށް އޮތް ބާރު ކުޑަވެގެންދިޔަ ސަބަބެކެވެ. ނަމަވެސް، ތާރީޚީ ހަގީގަތަކީ މަލިކު އިންޑިއާގެ ބަޔަކަށް ވެގެންދިޔައީ ހަނގުރާމައަކުން ނުވަތަ ރަސްމީ ދޫކޮށްލުމަކުން ނޫން ކަމެވެ. އެއީ އިސްތިޢުމާރީ ވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅިފައިވާ އިދާރީ އިންތަކުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވި ކަމެކެވެ.
މިއަދު ލަކްޝަދީޕާއި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ދެ ގައުމަކަށް ވިޔަސް، ސަގާފީ ގޮތުންނާއި ބަހުގެ ގޮތުން ދެމެދުގައިވާ ގުޅުން އަދިވެސް ދެމިއޮވެއެވެ. މަލިކަކީ ދިވެހިވަންތަކަމުގެ މުހިންމު ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި އަދިވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ތާރީޚީ ގޮތުން ލެކަޑިވްސް ޖަޒީރާތަކަކީ ދިވެހި ރަސްކަމާ ގުޅުންހުރި ތަންތަނަށް ވިޔަސް، އޭރުގެ ކެރެލާގެ މަލާބާރު އައްސޭރީގައި ތިބި ވެރިންނާ އެ ރަށްތަކާ އޮތް ގުޅުން ބޮޑެވެ. ވަގުތު ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އެ ރަށްތައް ދިޔައީ ދެކުނު އިންޑިއާގެ ކަނޑުގެ ނުފޫޒު އޮތް މުސްލިމް ދަރިކޮޅެއް ކަމަށްވާ "އަރައްކަލް ކިންގްޑަމް އޮފް ކެނަނޯރު" ގެ ބާރުގެ ދަށަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ މިނިވަން ރަސްކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮތްއިރު، ލެކަޑިވްސް ހިންގަމުން ދިޔައީ އިންޑިއާގެ ބާރުތައް މެދުވެރިކޮށެވެ. މި ތަފާތު ބޮޑުވެގެން ދިޔައީ ޔޫރަޕްގެ އިސްތިޢުމާރީ ބާރުތައް މި ސަރަޙައްދަށް ފުޅާވުމުންނެވެ.
18 ވަނަ ޤަރުނާއި 19 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި އިނގިރޭސި އީސްޓް އިންޑިއާ ކޮމްޕެނީން މަލާބާރު އައްސޭރީގެ ބޮޑު ބައެއްގެ މައްޗަށް ބާރު ފޯރުވިއެވެ. މި ބަދަލާއެކު، ލެކަޑިވްސް ޖަޒީރާތައް އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ އިދާރީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔައެވެ. ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖެ ދިޔައީ ތަފާތު މަގަކަށެވެ. 1887 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތް ހޯދި ނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި އެއްކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ. އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުންވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އަމިއްލަ ރަސްކަމެއް ހިންގުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތެވެ.
މި އިދާރީ ތަފާތަކީ މަލިކާއި ދިވެހިރާއްޖެ މުޅިން ވަކިވުމުގެ ބިންގަލެވެ. 1947 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއަށް މިނިވަންކަން ލިބުނުއިރު، ލެކަޑިވްސް އޮތީ އިނގިރޭސި އިންޑިއާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށްވާތީ، އެ ރަށްތައް އޮޓޮމެޓިކުން އިންޑިއާ ދައުލަތުގެ ބަޔަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ވަކި ޕްރޮޓެކްޓޯރޭޓަކަށް ވާތީ، 1965 ވަނަ އަހަރު މިނިވަންވުމާ ހަމައަށްވެސް އޮތީ ވަކި ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފުރިހަމަ މިނިވަންކަން ލިބުނުއިރު، ލެކަޑިވްސް އިންޑިއާއާ ގުޅިފައި އޮންނަތާ ގާތްގަނޑަކަށް ވިހި އަހަރު ވެއްޖެއެވެ. 1956 ވަނަ އަހަރު އިންޑިއާއިން ރަސްމީކޮށް އެ ޖަޒީރާތައް "ޔޫނިއަން ޓެރިޓަރީއެއް" ގެ ގޮތުގައި ހަމަޖައްސައި، 1973 ގައި އެ ސަރަހައްދުގެ ނަން "ލަކްޝަދީޕް" އަށް ބަދަލުކުރިއެވެ.
މިއަދު ލަކްޝަދީޕާއި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން ދެ ގައުމަކަށް ވިޔަސް، ސަގާފީ ގޮތުންނާއި ބަހުގެ ގޮތުން ދެމެދުގައިވާ ގުޅުން އަދިވެސް ދެމިއޮވެއެވެ. މަލިކަކީ ދިވެހިވަންތަކަމުގެ މުހިންމު ނިޝާނެއްގެ ގޮތުގައި އަދިވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު