ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި ލިޔެވިފައިވާ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ހާދިސާއަކީ، އިނގިރޭސި ތަޚުތުގައި އިންނެވި ރާނީ އެލިޒަބަތު ދެވަނައާއި އެކަމަނާގެ ފިރިކަލުން ޕްރިންސް ފިލިޕް (ޑޫކް އޮފް އެޑިންބަރާ) 1972 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ތާރީޚީ ޒިޔާރަތެވެ. 13 މާރިޗު 1972 ގައި ފެށުނު މި ދަތުރުފުޅަކީ، އިނގިރޭސި ރަސްކަމުގެ އިސްވެރިއަކު ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ފުރަތަމަ ރަސްމީ ޒިޔާރަތް ވެސް މެއެވެ.
ޝާހީ މަރުޙަބާއާއި މާލޭގެ ކުލަގަދަ މަންޒަރުތައް
ޝާހީ އާއިލާގެ މި ޒިޔާރަތާ ގުޅިގެން މުޅި މާލެތެރެއަށް އޮތީ އާދަޔާޚިލާފު ދިރުމެއް އައިސްފައެވެ. ރަސްމީ ބޯޓުކޮޅު "ރޯޔަލް ޔޮޓް ބްރިޓޭނިއާ" މާލޭގެ ބަނދަރަށް ކައިރިކުރި މަންޒަރު ބެލުމަށްޓަކައި، އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއް ބަނދަރު ސަރަހައްދަށް ޖަމާވިއެވެ. އިނގިރޭސި ރާނީއަށް ރާއްޖެއިން ރަސްމީކޮށް މަރުޙަބާ ދެންނެވީ އޭރުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ.
މި ދަތުރުފުޅަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާއާއި އެފްރިކާގެ ބައެއް ޤައުމުތަކަށް ރާނީ ކުރެއްވި ފުޅާ ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން ހިމެނުނު މުހިންމު ބައެކެވެ. ރާއްޖެއިން އެކަމަނާއަށް ދެންނެވީ ދިވެހި ސަޤާފަތާއި އާދަކާދަ ރަމްޒުކޮށްދޭ ހޫނު މަރުޙަބާއެކެވެ.
ދިވެހި ދިރިއުޅުމާއި ގާތުން ބައްދަލުކުރެއްވުން
އެންމެ ދެ ދުވަހުގެ ކުރު ޒިޔާރަތެއް ނަމަވެސް، ރާނީ ވަނީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އެކި ފަންތީގެ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިންނާއި، ދަރިވަރުންނާއި، ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި، ސިއްހީ ދާއިރާގެ ޚިދުމަތްތެރިން ހިމެނެއެވެ.
މި ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ކަންކަމަކީ:
އަމީނިއްޔާ ސްކޫލަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް: ތަޢުލީމީ ދާއިރާ ކުރިއަރަމުންދިޔަ މިންވަރު ބައްލަވާލައްވައި، ދަރިވަރުންނާ މުދައްރިސުންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވިއެވެ.
މަރުކަޒީ ހޮސްޕިޓަލަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް: ބަލިމީހުންގެ ހާލު ބައްލަވައި، އެކަމަނާގެ އޯގާތެރިކަން ހާމަކޮށްދެއްވިއެވެ.
ސަޤާފީ ހަރަކާތްތައް: ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރުގެ ތަރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ދިވެހި އަމަލީ މަސައްކަތްތަކާއި އަތްތެރި މަސައްކަތްތައް ބައްލަވާލެއްވިއެވެ.
އައްޑޫ އަތޮޅު ގަމަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް
މާލޭގެ ހަރަކާތްތަކަށްފަހު، ޝާހީ ވަފުދު ވަނީ އައްޑޫ އަތޮޅު ގަމަށް ވަޑައިގެންފައެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ގަމަކީ އިނގިރޭސި ރޯޔަލް އެއަރ ފޯސް (RAF) ގެ މަރުކަޒެއް ހިންގަމުންދިޔަ ރަށެކެވެ. ރާނީ ވަނީ އެތަނުގައި ތިބި އިނގިރޭސި ސިފައިންނާއި، އެ ސަރަހައްދުގައި މަސައްކަތްކުރި ދިވެހިންނާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. މިއީ 1976 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސިފައިން ރާއްޖެއިން ފޭބުމުގެ ކުރިން، ދެ ޤައުމުގެ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ޒިޔާރަތުގެ ތާރީޚީ އަދި ސިޔާސީ މުހިންމުކަން
1972 ވަނަ އަހަރުގެ މި ޒިޔާރަތަކީ ރާއްޖެއަށް ނުހަނު މުހިންމު ރަމްޒީ މާނައެއް އެކުލެވޭ ކަމެކެވެ. މިއީ ރާއްޖެ މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މައިދާނަށް ނުކުމެ، އަމިއްލަ ވަންތަކަމެއް ޤާއިމުކުރަން މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގައި، ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ރާއްޖެއަށް ހޯދައިދިން ކަމެކެވެ.
މި ދަތުރުފުޅުގެ ސަބަބުން އިނގިރޭސިވިލާތާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު އޮތް އެކުވެރިކަން އިތުރަށް ހަރުދަނާވެ، ތަޢުލީމީ، ދިފާއީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާއިން އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އައު ދޮރުތަކެއް ހުޅުވިގެންދިޔައެވެ. 2022 ވަނަ އަހަރު ރާނީ އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، ގިނަ ދިވެހިން ވަނީ އެ ތާރީޚީ ހަނދާންތައް އައުކޮށް، އެކަމަނާއަށް އޮތް އިޙްތިރާމް ހާމަކޮށްފައެވެ.
މިއަދު ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ފަތުރުވެރި މަންޒިލަކަށް ވެފައިވާއިރު، މީގެ ބައިގަރުނު ކުރިން ހިނގި މި ޝާހީ ޒިޔާރަތަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ ފޮތުން ދުވަހަކުވެސް ފޮހެވިގެން ނުދާނެ، ފަޚުރުވެރި ބާބެކެވެ. އޭރުގެ ފޮޓޯތަކުން ފެންނަނީ، ކުޑަ ޖުމްހޫރިއްޔާއަކުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ އެއް ޝަޚުޞިއްޔަތަށް ދިން މަތިވެރި އިޙްތިރާމާއި، ދިވެހިންގެ ހިތްހެޔޮކަމުގެ ރީތި ނަމޫނާއެވެ.
ޝާހީ އާއިލާގެ މި ޒިޔާރަތާ ގުޅިގެން މުޅި މާލެތެރެއަށް އޮތީ އާދަޔާޚިލާފު ދިރުމެއް އައިސްފައެވެ. ރަސްމީ ބޯޓުކޮޅު "ރޯޔަލް ޔޮޓް ބްރިޓޭނިއާ" މާލޭގެ ބަނދަރަށް ކައިރިކުރި މަންޒަރު ބެލުމަށްޓަކައި، އެތައް ހާސް ރައްޔިތުންނެއް ބަނދަރު ސަރަހައްދަށް ޖަމާވިއެވެ. އިނގިރޭސި ރާނީއަށް ރާއްޖެއިން ރަސްމީކޮށް މަރުޙަބާ ދެންނެވީ އޭރުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ސުމުއްވުލް އަމީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ.
މި ދަތުރުފުޅަކީ ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާއާއި އެފްރިކާގެ ބައެއް ޤައުމުތަކަށް ރާނީ ކުރެއްވި ފުޅާ ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން ހިމެނުނު މުހިންމު ބައެކެވެ. ރާއްޖެއިން އެކަމަނާއަށް ދެންނެވީ ދިވެހި ސަޤާފަތާއި އާދަކާދަ ރަމްޒުކޮށްދޭ ހޫނު މަރުޙަބާއެކެވެ.
ދިވެހި ދިރިއުޅުމާއި ގާތުން ބައްދަލުކުރެއްވުން
އެންމެ ދެ ދުވަހުގެ ކުރު ޒިޔާރަތެއް ނަމަވެސް، ރާނީ ވަނީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އެކި ފަންތީގެ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި މަސްވެރިންނާއި، ދަރިވަރުންނާއި، ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި، ސިއްހީ ދާއިރާގެ ޚިދުމަތްތެރިން ހިމެނެއެވެ.
މި ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބައެއް ކަންކަމަކީ:
އަމީނިއްޔާ ސްކޫލަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް: ތަޢުލީމީ ދާއިރާ ކުރިއަރަމުންދިޔަ މިންވަރު ބައްލަވާލައްވައި، ދަރިވަރުންނާ މުދައްރިސުންނާ ގާތް ގުޅުމެއް ބޭއްވިއެވެ.
މަރުކަޒީ ހޮސްޕިޓަލަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް: ބަލިމީހުންގެ ހާލު ބައްލަވައި، އެކަމަނާގެ އޯގާތެރިކަން ހާމަކޮށްދެއްވިއެވެ.
ސަޤާފީ ހަރަކާތްތައް: ރާއްޖޭގެ ކުޅިވަރުގެ ތަރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި، ދިވެހި އަމަލީ މަސައްކަތްތަކާއި އަތްތެރި މަސައްކަތްތައް ބައްލަވާލެއްވިއެވެ.
އައްޑޫ އަތޮޅު ގަމަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތް
މާލޭގެ ހަރަކާތްތަކަށްފަހު، ޝާހީ ވަފުދު ވަނީ އައްޑޫ އަތޮޅު ގަމަށް ވަޑައިގެންފައެވެ. އެ ދުވަސްވަރު ގަމަކީ އިނގިރޭސި ރޯޔަލް އެއަރ ފޯސް (RAF) ގެ މަރުކަޒެއް ހިންގަމުންދިޔަ ރަށެކެވެ. ރާނީ ވަނީ އެތަނުގައި ތިބި އިނގިރޭސި ސިފައިންނާއި، އެ ސަރަހައްދުގައި މަސައްކަތްކުރި ދިވެހިންނާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. މިއީ 1976 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސި ސިފައިން ރާއްޖެއިން ފޭބުމުގެ ކުރިން، ދެ ޤައުމުގެ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް އެޅުނު މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ޒިޔާރަތުގެ ތާރީޚީ އަދި ސިޔާސީ މުހިންމުކަން
1972 ވަނަ އަހަރުގެ މި ޒިޔާރަތަކީ ރާއްޖެއަށް ނުހަނު މުހިންމު ރަމްޒީ މާނައެއް އެކުލެވޭ ކަމެކެވެ. މިއީ ރާއްޖެ މިނިވަން ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބައިނަލްއަޤުވާމީ މައިދާނަށް ނުކުމެ، އަމިއްލަ ވަންތަކަމެއް ޤާއިމުކުރަން މަސައްކަތްކުރަމުންދިޔަ ދުވަސްވަރެއްގައި، ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން ރާއްޖެއަށް ހޯދައިދިން ކަމެކެވެ.
މިއަދު ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު ފަތުރުވެރި މަންޒިލަކަށް ވެފައިވާއިރު، މީގެ ބައިގަރުނު ކުރިން ހިނގި މި ޝާހީ ޒިޔާރަތަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގެ ފޮތުން ދުވަހަކުވެސް ފޮހެވިގެން ނުދާނެ، ފަޚުރުވެރި ބާބެކެވެ. އޭރުގެ ފޮޓޯތަކުން ފެންނަނީ، ކުޑަ ޖުމްހޫރިއްޔާއަކުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ އެއް ޝަޚުޞިއްޔަތަށް ދިން މަތިވެރި އިޙްތިރާމާއި، ދިވެހިންގެ ހިތްހެޔޮކަމުގެ ރީތި ނަމޫނާއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު