ބައިނަލްއަގުވާމީ ފުޓްބޯޅަ ފެޑެރޭޝަން (ފީފާ) އިން އަލަށް ތައާރަފުކުރި "ޕީސް ޕްރައިޒް" ނުވަތަ ޞުލްޙައިގެ އިނާމު، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕަށް އެރުވުމާ ގުޅިގެން ދުނިޔޭގެ ކުޅިވަރުގެ މައިދާނާއި ސިޔާސީ މަސްރަޙުގައި ބޮޑު ބަހުސެއް އުފެދިއްޖެއެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު، ކެނެޑީ ސެންޓަރ ފޯ ދަ ޕާފޯމިންގ އާޓްސްގައި ބޭއްވި ހާއްސަ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި މި އިނާމު ޓްރަމްޕަށް އެރުވީ ފީފާގެ ރައީސް ޖިއާނީ އިންފަންޓީނޯއެވެ. މިއީ ކުރިން އެނގުމަކާ ނުލައި ކުއްލިއަކަށް ދޭން ފެށި އިނާމަކަށް ވާއިރު، ފީފާ އިން ބުނެފައިވަނީ މި ޝަރަފަކީ ދުނިޔޭގެ އެއްބައިވަންތަކަމަށާއި ޞުލްޙައަށްޓަކައި ޓްރަމްޕް ކުރެއްވި "އާދަޔާޚިލާފު އަދި މުހިންމު މަސައްކަތްޕުޅުތަކެއްގެ" އަގުވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުން ދިން އިނާމެއް ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، މި ނިންމުމާ މެދު ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވީ، އިނާމު ދޭނެ އުސޫލެއް ނުވަތަ ކެންޑިޑޭޓުން ހޮވި ގޮތުގެ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް ފީފާ އިން ކުރިން ހާމަކޮށްފައި ނުވާތީއެވެ. ފާޑުކިޔުންތެރިން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއީ އެއްވެސް މިނިވަން އިވެލުއޭޝަނެއް ނެތި، ސީދާ ޓްރަމްޕަށް ދިނުމަށްޓަކައި ތައްޔާރުކުރި އިނާމެކެވެ.
މި ރަސްމިއްޔާތު ބޭއްވި ތަނާ މެދުވެސް ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ޓްރަމްޕް ވަނީ ކެނެޑީ ސެންޓަރުގެ ބޯޑު އަލުން އެކުލަވާލައި، އެތަނުގެ ޗެއާމަންގެ މަގާމާ އަމިއްލަފުޅަށް ހަވާލުވެވަޑައިގަންފައެވެ. އެހެންކަމުން، އަމިއްލަ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން ހިންގާ އިދާރާއެއްގައި މިފަދަ ޝަރަފެއް ބަލައިގަތުމަކީ ސިޔާސީ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލައަށް ޝަރަފު ހޯދުން ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ސިފަކުރެއެވެ.
އިންފަންޓީނޯގެ ވާހަކަފުޅުގައި ޓްރަމްޕަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އޭނާ އާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން މި އިނާމުގެ ފަހަތުގައި ސިޔާސީ މަސްލަހަތުތަކެއް ވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހާ ހަމައަށް އައިއިރު، މި މައްސަލަ އިތުރަށް ހޫނުވެ، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ ޖެކްސަން އާވިން ވަނީ ފީފާގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ އުސޫލުތަކާ ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސަތުތަކާ ފުށުއަރާ ކަމަށް ބުނެ ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ.
ނޯވޭގެ ފުޓްބޯޅަ އެސޯސިއޭޝަނުން މި އިނާމު އެއްކޮށް އުވާލުމަށް ގޮވާލާފައިވާއިރު، އެ އެސޯސިއޭޝަނުގެ ރައީސާ ލިސާ ކްލެވެނަސް ވިދާޅުވީ، ފީފާގައި މިފަދަ އިނާމެއް ދޭނެ މިނިވަން ނިޒާމެއް ނެތް ކަމަށާއި، ކުޅިވަރުގެ ތެރެއަށް ސިޔާސީ ނުފޫޒު ވަނުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މި ހުރިހާ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އޮތް ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް މީގެ ކުރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އޭނާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން ނޯބެލް ޞުލްޙައިގެ އިނާމު ފަދަ ޝަރަފުތައް އޭނާއަށް ޙައްޤުވާ ކަމަށެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވާ އެއް ގައުމުގެ ވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން ޓްރަމްޕްގެ ދައުރު ބޮޑުވެފައިވާއިރު، މި އިނާމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ސިޔާސީ ނުފޫޒު ކުޅިވަރުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ މިންވަރު ހާމަވާ ކަމަށް މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފީފާ އިން މިހާތަނަށް ތަފްސީލީ ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.
ނަމަވެސް، މި ނިންމުމާ މެދު ގިނަ ބައެއްގެ ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވީ، އިނާމު ދޭނެ އުސޫލެއް ނުވަތަ ކެންޑިޑޭޓުން ހޮވި ގޮތުގެ އެއްވެސް ތަފްސީލެއް ފީފާ އިން ކުރިން ހާމަކޮށްފައި ނުވާތީއެވެ. ފާޑުކިޔުންތެރިން ބުނާ ގޮތުގައި، މިއީ އެއްވެސް މިނިވަން އިވެލުއޭޝަނެއް ނެތި، ސީދާ ޓްރަމްޕަށް ދިނުމަށްޓަކައި ތައްޔާރުކުރި އިނާމެކެވެ.
މި ރަސްމިއްޔާތު ބޭއްވި ތަނާ މެދުވެސް ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ޓްރަމްޕް ވަނީ ކެނެޑީ ސެންޓަރުގެ ބޯޑު އަލުން އެކުލަވާލައި، އެތަނުގެ ޗެއާމަންގެ މަގާމާ އަމިއްލަފުޅަށް ހަވާލުވެވަޑައިގަންފައެވެ. އެހެންކަމުން، އަމިއްލަ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން ހިންގާ އިދާރާއެއްގައި މިފަދަ ޝަރަފެއް ބަލައިގަތުމަކީ ސިޔާސީ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން އަމިއްލައަށް ޝަރަފު ހޯދުން ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ސިފަކުރެއެވެ.
އިންފަންޓީނޯގެ ވާހަކަފުޅުގައި ޓްރަމްޕަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ތައުރީފު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އޭނާ އާއި ޓްރަމްޕާ ދެމެދު އޮންނަ ގާތް ގުޅުމުގެ ސަބަބުން މި އިނާމުގެ ފަހަތުގައި ސިޔާސީ މަސްލަހަތުތަކެއް ވާކަމަށް ބެލެވެއެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހާ ހަމައަށް އައިއިރު، މި މައްސަލަ އިތުރަށް ހޫނުވެ، އޮސްޓްރޭލިއާގެ ފުޓްބޯޅަ ކުޅުންތެރިޔާ ޖެކްސަން އާވިން ވަނީ ފީފާގެ އިންސާނީ ހައްގުތަކުގެ އުސޫލުތަކާ ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސަތުތަކާ ފުށުއަރާ ކަމަށް ބުނެ ސުވާލު އުފައްދާފައެވެ.
މި ހުރިހާ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އޮތް ނަމަވެސް، ޓްރަމްޕް މީގެ ކުރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ އޭނާގެ ޚާރިޖީ ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން ނޯބެލް ޞުލްޙައިގެ އިނާމު ފަދަ ޝަރަފުތައް އޭނާއަށް ޙައްޤުވާ ކަމަށެވެ. 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ފީފާ ވޯލްޑް ކަޕް ބާއްވާ އެއް ގައުމުގެ ވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން ޓްރަމްޕްގެ ދައުރު ބޮޑުވެފައިވާއިރު، މި އިނާމުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ސިޔާސީ ނުފޫޒު ކުޅިވަރުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައިވާ މިންވަރު ހާމަވާ ކަމަށް މުހައްލިލުން ދެކެއެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ފީފާ އިން މިހާތަނަށް ތަފްސީލީ ޖަވާބެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު