މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނަމުންދާ ލޮޅުންތަކާއެކު، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިނާރު ކަމަށްވާ ތެލުގެ ބާޒާރަށް މިވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފަށާފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކެއް ހިނގައި، ހަމަލާތައް ބަދަލުކުރަން ފެށުމަކީ ތެލުގެ އަގު އުފުލި، ދުނިޔޭގެ މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ނުތަނަވަސްކަން ވެރިވެފައިވާ ކަމެކެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ، އީރާނަށް އެމެރިކާއިން ދިން އާ ހަމަލާތަކުގެ ކުރިން، އެ ގައުމުގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރިއަށް ދީފައިވާ ހުއްދަތައް އެމެރިކާއިން ބާތިލުކުރުމެވެ. ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރި ތެޔޮ އުފުލާ ތިން އުޅަނދަކަށް ހަމަލާދިނުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރިއަށް ދީފައިވާ ވަގުތީ ލުއިތައް އެމެރިކާއިން މިހާރު ވަނީ ބާތިލުކޮށްފައެވެ. މިގޮތުން، އޮގަސްޓް 21 ގެ ނިޔަލަށް އީރާނަށް ސާފުނުކުރާ ތެލާއި ތެލުގެ އުފެއްދުންތައް އުފައްދައި، ވިއްކައި އަދި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަށް ޖޫން މަހު އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީން ދޫކުރި ލައިސަންސް، މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ވަނީ ހިފަހައްޓާފައެވެ. އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު އޭޖެންސް ފްރާންސް-ޕްރެސް (އޭ.އެފް.ޕީ) އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ކަނޑުއޮޅީގައި އީރާނުން ހިންގާފައިވާ އަމަލުތަކަކީ އެމެރިކާއަށް އެއްގޮތަކަށްވެސް ބަލައިގަނެވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިކަމުގެ ނަތީޖާއާ އެފަރާތުން ކުރިމަތިލާންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ ބާޒާރަށް އައި ލޮޅުން ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެމެރިކާއިން އީރާނަށް އަމާޒުކޮށް އާ ހަމަލާތަކެއް ދިނުމާ ގުޅިގެން، ބުދަ ދުވަހު ބާޒާރު ހުޅުވުނުއިރު އެމެރިކާގެ ތެލުގެ އަގު ވަނީ %2.5 އަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރާފައެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު ކަނޑައަޅާ މައިގަނޑު އެއް މިންގަނޑު ކަމަށްވާ 'ވެސްޓް ޓެކްސަސް އިންޓަމީޑިއަޓް' (ޑަބްލިއު.ޓީ.އައި) ކްރޫޑް ތެލުގެ އަގު %2.63 މައްޗަށް ގޮސް، ފީފާއެއްގެ އަގު މިހާރު ހުރީ 72.29 ޑޮލަރުގައެވެ. މިއީ އަންގާރަ ދުވަހު ތެލުގެ އަގަށް އައި %2.76 ގެ ކުރިއެރުމަށްފަހު އައި އިތުރު އުފުލުމެކެވެ.

އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، ތެލުގެ އަގުތައް މިފަދަ މިންވަރަކަށް އުފުލެން މެދުވެރިވީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރި ވިޔަފާރި ތިން އުޅަނދަކަށް ހަމަލާދިނުމާ ގުޅިގެން، އޭގެ ރައްދުގައި އެމެރިކާގެ ފައުޖުތަކުން އީރާނަށް ދިން ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާތަކުން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކަނޑުއޮޅި ހިމެނޭ ސަރަހައްދުގެ އެކި ތަންތަނުގައި ވަނީ ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކެއް ގޮވާފައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ގިޝްމް ޖަޒީރާގައި ހަ ގޮވުމެއް، ސީރިކް ސިޓީގައި ހަތް ގޮވުމެއް، އަދި ބަންދަރު އައްބާސް ފަދަ މުހިންމު ބަނދަރުމަތީ ސިޓީތައް ހިމެނެއެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ތެލުގެ އަގުތަކަށް މިފަދަ ބޮޑު ބަދަލެއް އައި ނަމަވެސް، މިއީ އަދި ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު އެންމެ މަތީ އަގެއް ނޫނެވެ. ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފަހުކޮޅު ހަނގުރާމަ ފެށި، އީރާނުން ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުކޮށްލި ދުވަސްވަރު ތެލުގެ އަގު އުފުލުނު މިންވަރާ އަޅާބަލާއިރު، މިހާރުގެ އަގުތައް އަދިވެސް ހުރީ ނިސްބަތުން ދަށުގައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މަސްރަހު މިގޮތަށް ދެމިއޮވެއްޖެނަމަ، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ތެލުގެ އަގު އިތުރަށް އުފުލި، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރާނެކަމީ ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ.