ބެލެނިވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތައް އެންމެ ފުރިހަމައަށް އަދާނުކުރެވޭ ކަމުގެ އިޙްސާސް ތިބާއަށް ކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ މިފަދަ ކަންބޮޑުވުންތަކާއި ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙްސާސްތައް ހިތުގައި އުފެދެނީ ކީއްވެގެންކަމާއި، ދުޅަހެޔޮ ގޮތެއްގައި މިކަމުން އަރައިގަންނާނެ ގޮތް ނަފްސާނީ މާހިރުންގެ އިރުޝާދުތަކާއި އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކުން ސާފުކޮށްދެއެވެ.
ބެލެނިވެރިކަމަކީ އުފާވެރިކަމާއި ހިތްހަމަޖެހުމުގެ އިތުރުން، އަމިއްލަ ނަފްސާމެދު ސުވާލު އުފެދޭ އެތައް ކަމަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ދިގު ދަތުރެކެވެ. ވަޒީފާއާއި ދިރިއުޅުމުގެ ބުރަ މަސައްކަތަށްފަހު ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލުން، ވީ ވައުދެއްގެ މަތިން ހަނދާންނެތުން، ނުވަތަ ދަރިންނަށް ފޯނާއި ޓެބްލެޓް ދީފައި ބޭތިއްބޭ ވަގުތު ގިނަވުމަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުން ޢާންމުކޮށް ފެންނަ ކަންކަމެވެ. މިފަދަ ކަންކަމާ ގުޅިގެން "އަހަންނަކީ ރަނގަޅު މަންމައެއް/ބައްޕައެއް ބާވައެވެ؟" ނުވަތަ "އެއަށްވުރެ ރަނގަޅަށް ކަންކަން ކުރެވުނީސް ބާވައެވެ؟" ފަދަ ސުވާލުތައް ހިތުގައި އުފެދުމަކީ ޠަބީޢީ ކަމެކެވެ.
މުހިންމީ، އަމިއްލަ ނަފްސު އިޞްލާޙުކޮށް ކުރިއެރުމަށް މަގުފަހިކުރާ ދުޅަހެޔޮ ކަންބޮޑުވުމާއި، އިންސާނާގެ ހިތްވަރު އެލުވާލައި މާޔޫސްކުރުވާ އިޙްސާސްތަކާ ދެމެދު ހުރި ތަފާތު ދެނެގަތުމެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ބެލެނިވެރިންނަށް މިފަދަ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް ކުރިމަތިވަނީ ކީއްވެ؟
މިއަދުގެ ދިވެހި ބެލެނިވެރިން ތިބީ ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ގޮންޖެހުންތަކާއި، އިޖުތިމާޢީ މީޑިއާގެ ނުފޫޒުގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައެވެ. މާލޭގެ ކުދި ގޮޅިތަކެއްފަދަ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގައި ދިރިއުޅެމުން، ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ދިގު ވަގުތު ވަޒީފާ އަދާކުރަންޖެހުމަކީ ދަރިންނަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނުދެވޭ ކަމުގެ ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙްސާސް އުފައްދާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސޯޝަލް މީޑިއާއިން ފެންނަ "ފުރިހަމަ "އާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުމާއި އަމިއްލަ ހާލަތު އަޅާކިޔުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކިތަންމެ ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް އެއީ މަދު މިންވަރެއް ކަމަށް ހީކުރެވެއެވެ. ރަށްފުށުގެ އެކުވެރި މާޙައުލާއި، އާއިލާގެ އެންމެން އެކުވެގެން ދަރިން ބެލެހެއްޓި ޒަމާން ބަދަލުވެ، އެކަނިވެރިކަމާއެކު މި ބުރަ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހުމަކީވެސް ފިކުރުތައް އިތުރުވާ ސަބަބެކެވެ.
ދަރިން ބޭނުންވަނީ ފުރިހަމަ ބެލެނިވެރިއެއް ނޫނެވެ
އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާއި ނަފްސާނީ އިރުޝާދުތައް ހެކިދޭ ގޮތުގައި، ދަރިން ބޭނުންވަނީ ހުރިހާ ގޮތަކުން ފުރިހަމަ، ކުށެއް ނުކުރާ ބެލެނިވެރިއެއް ނޫނެވެ. އެކުދިން ބޭނުންވަނީ ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އިތުބާރު ލިބޭ، އަދި ބޭނުންޖެހޭ ވަގުތު ހިތްހަމަޖައްސައިދޭން ގާތުގައި ހުންނަ މަދަދުގާރެކެވެ.
ވަރުބަލިވެގެން ރުޅި އިސްކުރެވުމަކީ ނުވަތަ ނިންމުމެއް ގޯސްކޮށް ނިންމުމަކީ ތިބާ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ނާކާމިޔާބުވުމެއް ނޫނެވެ. އިންސާނަކަށް ވީތީ ކުށް ކުރެވޭނެއެވެ. މުހިންމީ، ކުށެއް ކުރެވުމުން އެކަން ޤަބޫލުކޮށް، ދަރިފުޅު ގާތުގައި މާފަށް އެދި، އެކަން އިޞްލާޙުކުރާ މަންޒަރު ދެއްކުމެވެ. މިއީ ދަރިންނަށް ޒިންމާދާރުކަމާއި، މަޑުމައިތިރިކަން އަދި އަނެކުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރަން ދަސްކޮށްދެވޭނެ އެންމެ އަގުހުރި ޢަމަލީ ފިލާވަޅެވެ.
ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙްސާސްތަކުން ދުރުވެ، ހަމަޖެހުން ހޯދާނީ ކިހިނެއް؟
1. އެހެން އާއިލާތަކާ އަޅާކިޔުން ހުއްޓާލުން: ބޭރުފުށުން ފެންނަ މަންޒަރަކީ ޙަޤީޤަތުގެ ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެކެވެ. ކޮންމެ ގެއެއްގެ ހަތަރުފާރުގެ އެތެރޭގައިވެސް އެބަޔަކު އުފުލާ ތަކުލީފުތަކެއް ހުންނާނެއެވެ.
2. ކުދިކުދި އުފާވެރި ވަގުތުތައް އަގުވަޒަންކުރުން: ދުވަސް ނިމޭއިރު ނުކުރެވުނު ކަންކަމަށް ވިސްނުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުރެވުނު ރަނގަޅު ކަންކަމަށް ޝުކުރުވެރިވާށެވެ. ދަރިފުޅާއެކު ނަމާދަކަށް އެރުމާއި، ޤުރްއާން ކިޔަވައިދިނުމާއި، ސުފުރާމަތީގައި އެކުގައި ހޭދަކުރި މަދު ވަގުތުކޮޅަކީވެސް ދަރިންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅުނެގިގެންދާނެ އަގުހުރި ވަގުތުތަކެވެ.
3. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވަގުތުދިނުން: މައިންބަފައިންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އަޅާނުލައި، ދަރިންނަށް ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތެއް ނުދެވޭނެއެވެ. ހިތްހަމަޖައްސާލުމަށް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ހޯދުމަކީ އަމިއްލަ އެދުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދަރިންނަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު އަޅާލުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
4. ދުޢާކުރުމާއި ވަކީލުކުރުން: ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތާއެކު، އެކުދިންގެ ހެޔޮލަފާކަމަށް އެދި ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި ގިނަގިނައިން ދުޢާކުރުމަކީ ހިތަށް ބޮޑު ތަސައްލީއެއް ލިބި، ބޭކާރު ކަންބޮޑުވުންތަކުން ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.
ހަނދާންބަހައްޓާށެވެ! ގެދޮރު އަބަދު ތަރުތީބުވެފައި ހުރުމާއި، ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަންކަން ރޭވުނު ގޮތަށް ދިޔުމަކީ ދަރިން ބޮޑުވުމުން ހަނދާން ހުންނާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެކުދިންގެ ހިތުގައި އަބަދުވެސް ރައްކާކުރެވިފައި ހުންނާނީ، މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އަދި ގޭތެރެއިން އިޙްސާސްކުރެވުނު އަމާންކަމެވެ. ތިބާގެ ހިތުގައިވާ ކަންބޮޑުވުމަކީ ދަރިންދެކެ ވާ މަތިވެރި ލޯބީގެ ހެއްކެކެވެ. އެހެންކަމުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް މަޢާފުކޮށް، އޯގާތެރިވެ، އިތުބާރާއެކު ކުރިއަށް ހިނގައިގަންނާށެވެ.
މުހިންމީ، އަމިއްލަ ނަފްސު އިޞްލާޙުކޮށް ކުރިއެރުމަށް މަގުފަހިކުރާ ދުޅަހެޔޮ ކަންބޮޑުވުމާއި، އިންސާނާގެ ހިތްވަރު އެލުވާލައި މާޔޫސްކުރުވާ އިޙްސާސްތަކާ ދެމެދު ހުރި ތަފާތު ދެނެގަތުމެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ބެލެނިވެރިންނަށް މިފަދަ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް ކުރިމަތިވަނީ ކީއްވެ؟
މިއަދުގެ ދިވެހި ބެލެނިވެރިން ތިބީ ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ގޮންޖެހުންތަކާއި، އިޖުތިމާޢީ މީޑިއާގެ ނުފޫޒުގެ ތެރޭގައި ތާށިވެފައެވެ. މާލޭގެ ކުދި ގޮޅިތަކެއްފަދަ އެޕާޓްމަންޓްތަކުގައި ދިރިއުޅެމުން، ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖެއްސުމަށްޓަކައި ދެމަފިރިން އެކުގައި ދިގު ވަގުތު ވަޒީފާ އަދާކުރަންޖެހުމަކީ ދަރިންނަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތު ނުދެވޭ ކަމުގެ ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙްސާސް އުފައްދާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ސޯޝަލް މީޑިއާއިން ފެންނަ "ފުރިހަމަ "އާއިލާތަކުގެ ދިރިއުޅުމާއި އަމިއްލަ ހާލަތު އަޅާކިޔުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކިތަންމެ ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް އެއީ މަދު މިންވަރެއް ކަމަށް ހީކުރެވެއެވެ. ރަށްފުށުގެ އެކުވެރި މާޙައުލާއި، އާއިލާގެ އެންމެން އެކުވެގެން ދަރިން ބެލެހެއްޓި ޒަމާން ބަދަލުވެ، އެކަނިވެރިކަމާއެކު މި ބުރަ ޒިންމާ އުފުލަން ޖެހުމަކީވެސް ފިކުރުތައް އިތުރުވާ ސަބަބެކެވެ.
ދަރިން ބޭނުންވަނީ ފުރިހަމަ ބެލެނިވެރިއެއް ނޫނެވެ
އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތާއި ނަފްސާނީ އިރުޝާދުތައް ހެކިދޭ ގޮތުގައި، ދަރިން ބޭނުންވަނީ ހުރިހާ ގޮތަކުން ފުރިހަމަ، ކުށެއް ނުކުރާ ބެލެނިވެރިއެއް ނޫނެވެ. އެކުދިން ބޭނުންވަނީ ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އިތުބާރު ލިބޭ، އަދި ބޭނުންޖެހޭ ވަގުތު ހިތްހަމަޖައްސައިދޭން ގާތުގައި ހުންނަ މަދަދުގާރެކެވެ.
ވަރުބަލިވެގެން ރުޅި އިސްކުރެވުމަކީ ނުވަތަ ނިންމުމެއް ގޯސްކޮށް ނިންމުމަކީ ތިބާ ބެލެނިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ނާކާމިޔާބުވުމެއް ނޫނެވެ. އިންސާނަކަށް ވީތީ ކުށް ކުރެވޭނެއެވެ. މުހިންމީ، ކުށެއް ކުރެވުމުން އެކަން ޤަބޫލުކޮށް، ދަރިފުޅު ގާތުގައި މާފަށް އެދި، އެކަން އިޞްލާޙުކުރާ މަންޒަރު ދެއްކުމެވެ. މިއީ ދަރިންނަށް ޒިންމާދާރުކަމާއި، މަޑުމައިތިރިކަން އަދި އަނެކުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރަން ދަސްކޮށްދެވޭނެ އެންމެ އަގުހުރި ޢަމަލީ ފިލާވަޅެވެ.
ކުށްވެރިކަމުގެ އިޙްސާސްތަކުން ދުރުވެ، ހަމަޖެހުން ހޯދާނީ ކިހިނެއް؟
1. އެހެން އާއިލާތަކާ އަޅާކިޔުން ހުއްޓާލުން: ބޭރުފުށުން ފެންނަ މަންޒަރަކީ ޙަޤީޤަތުގެ ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެކެވެ. ކޮންމެ ގެއެއްގެ ހަތަރުފާރުގެ އެތެރޭގައިވެސް އެބަޔަކު އުފުލާ ތަކުލީފުތަކެއް ހުންނާނެއެވެ.
2. ކުދިކުދި އުފާވެރި ވަގުތުތައް އަގުވަޒަންކުރުން: ދުވަސް ނިމޭއިރު ނުކުރެވުނު ކަންކަމަށް ވިސްނުމުގެ ބަދަލުގައި، ކުރެވުނު ރަނގަޅު ކަންކަމަށް ޝުކުރުވެރިވާށެވެ. ދަރިފުޅާއެކު ނަމާދަކަށް އެރުމާއި، ޤުރްއާން ކިޔަވައިދިނުމާއި، ސުފުރާމަތީގައި އެކުގައި ހޭދަކުރި މަދު ވަގުތުކޮޅަކީވެސް ދަރިންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅުނެގިގެންދާނެ އަގުހުރި ވަގުތުތަކެވެ.
3. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވަގުތުދިނުން: މައިންބަފައިންގެ އަމިއްލަ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އަޅާނުލައި، ދަރިންނަށް ފުރިހަމަ ތަރުބިއްޔަތެއް ނުދެވޭނެއެވެ. ހިތްހަމަޖައްސާލުމަށް ކުޑަ ވަގުތުކޮޅެއް ހޯދުމަކީ އަމިއްލަ އެދުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދަރިންނަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު އަޅާލުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
ހަނދާންބަހައްޓާށެވެ! ގެދޮރު އަބަދު ތަރުތީބުވެފައި ހުރުމާއި، ކޮންމެ ދުވަހަކު ކަންކަން ރޭވުނު ގޮތަށް ދިޔުމަކީ ދަރިން ބޮޑުވުމުން ހަނދާން ހުންނާނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. އެކުދިންގެ ހިތުގައި އަބަދުވެސް ރައްކާކުރެވިފައި ހުންނާނީ، މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ލިބުނު ލޯތްބާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އަދި ގޭތެރެއިން އިޙްސާސްކުރެވުނު އަމާންކަމެވެ. ތިބާގެ ހިތުގައިވާ ކަންބޮޑުވުމަކީ ދަރިންދެކެ ވާ މަތިވެރި ލޯބީގެ ހެއްކެކެވެ. އެހެންކަމުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް މަޢާފުކޮށް، އޯގާތެރިވެ، އިތުބާރާއެކު ކުރިއަށް ހިނގައިގަންނާށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު