ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެކުނުން އޮންނަ ފޯޅަވަހި (ޗާގޯސް އާކިޕެލަގޯ) ގެ ސިޔާދަތީ މިލްކުވެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ރަސްމީ މަޝްވަރާތައް ފެށުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު އެދިވަޑައިގެންފައި ވަނިކޮށް، އެއީ ރާއްޖެއާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް އޮތް މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ސަރުކާރުން ހާމަކޮށްފިއެވެ.

ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތެއް ކަމަށްވާ "ރޮއިޓާސް" އަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވަމުން އިނގިރޭސި ފޮރިން އޮފީހުގެ އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވީ، ޗާގޯސްގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އޮތް މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ. އަދި 2022 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއާ މަޝްވަރާނުކޮށް މޮރިޝަސްއާއެކު ވާހަކަތައް ކުރިއަށްގެންދިޔައީވެސް އެ ސަބަބަށްޓަކައި ކަމަށް އެ އޮފިޝަލް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

އޮފިޝަލް އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ރާއްޖެއާއެކު ތަފާތު އެކި ދާއިރާތަކުން އިނގިރޭސިވިލާތުން މަޝްވަރާކުރި ނަމަވެސް، ފޯޅަވަހީގެ ސިޔާދަތީ ބާރުވެރިކަމާ ގުޅޭ މައްސަލައަކީ އިނގިރޭސިވިލާތާއި މޮރިޝަސްއާ ދެމެދު އޮތް ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، 2022 ވަނަ އަހަރު ކުރީގެ ސަރުކާރުން މި މައްސަލައިގައި ރާއްޖޭގެ ބަދަލުގައި މޮރިޝަސްއާއެކު މަޝްވަރާތައް ފެށި ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އޮފީހުން މަޢުލޫމާތު ދެއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޗާގޯސްގެ ސިޔާދަތީ މިލްކުވެރިކަމާ ބެހޭ މައްސަލައިގައި އިނގިރޭސިވިލާތާއި ރާއްޖެއާ ދެމެދު ރަސްމީ ވާހަކަތައް ފެއްޓެވުމަށް އެދިވަޑައިގެން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ބޮޑުވަޒީރު އެންޑީ ބާންހަމްއަށް ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒު ވަނީ ސިޓީފުޅެއް ފޮނުއްވާފައެވެ.

އެ ސިޓީފުޅުގައި، ޗާގޯސްއަކީ ތާރީޚީ ގޮތުންނާއި ޖިއޮގްރަފީ ގޮތުން ބެލިޔަސް ރާއްޖެއާ ނުހަނު ގާތް ގުޅުމެއް އޮތް ތަނެއްކަން ފާހަގަކުރައްވައި، އެ ޖަޒީރާގެ ސިޔާދަތީ ބާރުތައް މޮރިޝަސްއާ ހަވާލުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކާމެދު ރައީސް ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. އަދި ދިވެހި ދައުލަތާއި ރައްޔިތުންގެ ޙައްޤުތައް ރައްކާތެރިކުރެވޭނޭ ފަދަޔަކުން އިނގިރޭސި ސަރުކާރަށް އެއްބާރުލުން ދެއްވާނެ ކަމުގެ ޔަޤީންކަންވެސް ރައީސް ވަނީ އަރުވާފައެވެ.

މި މައްސަލައިގައި 2019 ވަނަ އަހަރު އިންޓަނޭޝަނަލް ކޯޓް އޮފް ޖަސްޓިސް (އައިސީޖޭ) އިން ވަނީ 1965 ގައި އިނގިރޭސިވިލާތުން ޗާގޯސް ވަކިކުރުމަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ކަމެއް ކަމަށް ނިންމައި، އެތަން މޮރިޝަސްއާ ޙަވާލުކުރުމަށް އިސްތިޝާރީ ލަފައެއް ދީފައެވެ. އަދި 2023 ގައި އިންޓަނޭޝަނަލް ޓްރައިބިއުނަލް ފޯ ދަ ލޯ އޮފް ދަ ސީ (އިޓްލޮސް) އިން ވެސް ވަނީ މޮރިޝަސްގެ ދަޢުވާއަށް ބާރުދޭ ނިންމުމެއް ނިންމާފައެވެ.

ނަމަވެސް، މޮރިޝަސްއާއެކު އިނގިރޭސިވިލާތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމަށް ރާއްޖެއިން ވަނީ ރަސްމީކޮށް އިޢުތިރާޟުކޮށްފައެވެ. އަދި އިޓްލޮސްގެ ނިންމުން ބަލައިނުގަންނަ ކަމަށާއި، ގެއްލުނު ކަމަށް ބުނާ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދު ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ޚާއްޞަ ސަރަޙައްދުގެ ގޮތުގައި ބަލަހައްޓަވާނެ ކަމަށް ރައީސް މުޢިއްޒު ވަނީ މިއަހަރުގެ ރިޔާސީ ބަޔާނުގައި ވިދާޅުވެފައެވެ. މި މައްސަލައިގައި މޮރިޝަސްއިން ރާއްޖެއާއެކު އޮތް ޚާރިޖީ ގުޅުން ކަނޑާލި ނަމަވެސް، ޗާގޯސް އެ ޤައުމަށް ޙައްޤު ނުވާނެ ކަމަށްވެސް ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ ތަކުރާރުކޮށް ވިދާޅުވެފައެވެ.