އެންމެހާ ޙަމްދު ހުރީ ﷲއަށެވެ. އެއިލާހީ، އެ އިލާހުގެ އަޅުތަކުންނަށް އެންމެ އޯގާވަންތަ، އެންމެ އިޙްސާންތެރިވެވޮޑިގެންވާ، އަދި އެ އިލާހުގެ ފަޟުލުވަންތަވެރިކަމުން ގިނަ ގުނަ ނިޢުމަތް އެ އިލާހުގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާ އިލާހެވެ. އަދި އެއިލާހީ، ހުރިހާ ކަމަކަށްމެ ކުޅަދުންވަންތަ ގަދަފަދަވެވޮޑިގެންވާ، ހުރިހާ އާރާއި ބާރުގެ ވެރި އިލާހެވެ. އެއިލާހީ الأول އެވެ. އެއިލާހުގެ ކުރީގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އެއިލާހީ الآخر އެވެ. އަދި އެއިލާހަށް ފަހުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެއިލާހީ الظاهر އެވެ. އެއިލާހަށްވުރެ އެހެން ފަރާތެއް މަތިވެރިވެގެން ނުވެއެވެ. އަދި އެއިލާހީ الباطن އެވެ. އެއިލާހަށްވުރެ އަޅުތަކުންނާ ކުއްތަންވެވޮޑިގެންވާ ފަރާތެއް ނުވެއެވެ.
ﷲ ތަޢާލާއީ ވާނެ ކަންކަމާއި ނުވާނެ ކަންކަމުގެ ޢިލްމު ލިބިވޮޑިގެންވާ، އިރާދަކުރެއްވި އަޅަކަށް ޢިއްޒަތް ދެއްވައި، އިރާދަކުރެއްވި އަޅަކު ނިކަމެތި ކުރަށްވައި، ފަޤީރުކުރަށްވައި އަދި މުއްސަނދި ކުރަށްވާ އިލާހެވެ. ބިން ހިފެހެއްޓެވުމަށްޓަކައި ފަރުބަދަތައް ކަޑަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ލައްވައި، ވިއްސާރަ ވިލާތައް މެދުވެރި ކުރަށްވައި ބިމަށް ދިރުން ދެއްވަނީ އެކަލާނގެއެވެ. އަދި ބިމުގައިވާހާ ޚަލްޤުތަކަކީ ފަނާވެގެންދާނޭ ބައެއްކަމުގައި ނިޔާކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ، ނުބައި ޢަމަލުކުރި މީހުންނަށް ސަޒާ ދެއްވުމަށާއި، އިޙްސާންތެރިންނަށް ހެޔޮ ޖަޒާ ދެއްވުމަށެވެ.
ރޯދައިގެ މަތިވެރިކަން
ރޯދައަކީ އެންމެ މާތް އަޅުކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ރޯދައިގެ މަތިވެރިކަމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ، ﷲ ތަޢާލާ ހުރިހާ އުންމަތްތަކަކަށް ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވުމެވެ. ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 183 ވަނަ އާޔަތުގައިވާ ފަދައިން، ކުރީގެ އުންމަތްތަކަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވީ އަޅުތަކުން ތަޤުވާވެރިވުމަށްޓަކައެވެ. ރޯދައަކީ މާތް، ފައިދާހުރި އަދި ގިނަގުނަ ޘަވާބު ލިބޭ އަޅުކަމަކަށް ނުވިނަމަ، ހުރިހާ އުންމަތްތަކަކަށް މި އަޅުކަން ފަރުޟެއް ނުކުރެއްވީހެވެ.
ފާފަ ފުއްސެވުން
ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދައަކީ ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އީމާންވެހުރެ، ޘަވާބަށް އެދޭ ޙާލު ރޯދަ ހިފައިފި މީހާގެ އިސްވެ ގޮސްފައިވާ ފާފަތައް ފުހެވިގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޮޑެތި ފާފަތަކުން ދުރުވެހުރެއްޖެނަމަ، އެއް ރަމަޟާން މަހުން އަނެއް ރަމަޟާން މަހަށް ކުރެވޭ ކުދި ފާފަތަކަށް ރޯދަ ކައްފާރާއަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
ހިސާބެއްނެތް ޘަވާބު
އެހެން ހުރިހާ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަކަށް ވަކި މިންވަރަކަށް ޘަވާބު ކަނޑައެޅިފައިވީ ނަމަވެސް، ރޯދައިގެ ޘަވާބު ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ޚާއްޞަކުރައްވާފައެވެ. ޤުދުސީ ޙަދީޘެއްގައިވާ ފަދައިން، "ރޯދަވަނީ ތިމަން އިލާހަށެވެ. އަދި އެއަށް ޖަޒާދެއްވާނީވެސް ތިމަން އިލާހެވެ." މިއިން ދޭހަވަނީ ރޯދަވެރިޔާއަށް ލިބޭނެ އަޖުރަކީ ހިސާބެއް، އަދަދެއް ނެތް މަތިވެރި އަޖުރެއް ކަމެވެ.
ރޯދަވެރިޔާގެ ސިފަތަކާއި ލިބޭ އުފާ
ރޯދައަކީ އައްޑަނައެކެވެ. އެއީ ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކުންނާއި ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ރޯދަވެރިޔާ ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އައްޑަނައެކެވެ. ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިން ދުވާ ވަހަކީ ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ގޮމަކަސްތޫރީގެ ވަހަށްވުރެ މީރު ވަހެކެވެ. އަދި ރޯދަވެރިޔާއަށް ދެ އުފަލެއް ވެއެވެ. އެއީ ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތު ލިބޭ އުފަލާއި، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ﷲއާ ބައްދަލުވާ ހިނދު ރޯދައިގެ ސަބަބުން ލިބޭ އުފަލެވެ. އެދުވަހުން ރޯދަވެރިން ސުވަރުގެ ވަނުމަށްޓަކައި "ރައްޔާން" ނަމަކަށް ކިޔޭ ޚާއްޞަ ދޮރުކޮޅެއް ވެއެވެ.
ކެތްތެރިކަމާއި ޝަފާޢަތް
ރޯދައިގެ އަޅުކަމުގައި ކެތްތެރިކަމުގެ ތިން ވައްތަރު (ކިޔަމަންގަތުމަށް ކެތްތެރިވުން، ފާފަތަކުން ދުރުވުމަށް ކެތްތެރިވުން، އަދި ތަކުލީފުތަކަށް ކެތްތެރިވުން) ޖަމާވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކެތްތެރިންނަށް ދެއްވާ ހިސާބެއްނެތް އަޖުރު ރޯދަވެރިޔާއަށް ލިބެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ރޯދައާއި ކީރިތި ޤުރުއާން އެމީހަކަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެއެވެ.
ނިންމުން
ރޯދައިގެ މި މަތިވެރި މާތްކަން ޙާޞިލުވާނީ ރޯދައިގެ އަދަބުތަކަށް ރައްކާތެރިވެގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، ރޯދަ ހިފުމުގައި ދިމާވާ އުނިކަންތަކަށް ތައުބާވެ، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު މި މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ.
ރޯދައިގެ މަތިވެރިކަން
ރޯދައަކީ އެންމެ މާތް އަޅުކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ރޯދައިގެ މަތިވެރިކަމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކަމަކީ، ﷲ ތަޢާލާ ހުރިހާ އުންމަތްތަކަކަށް ރޯދަ ފަރުޟު ކުރެއްވުމެވެ. ބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 183 ވަނަ އާޔަތުގައިވާ ފަދައިން، ކުރީގެ އުންމަތްތަކަށްވެސް ރޯދަ ފަރުޟުކުރެއްވީ އަޅުތަކުން ތަޤުވާވެރިވުމަށްޓަކައެވެ. ރޯދައަކީ މާތް، ފައިދާހުރި އަދި ގިނަގުނަ ޘަވާބު ލިބޭ އަޅުކަމަކަށް ނުވިނަމަ، ހުރިހާ އުންމަތްތަކަކަށް މި އަޅުކަން ފަރުޟެއް ނުކުރެއްވީހެވެ.
ފާފަ ފުއްސެވުން
ރަމަޟާން މަހުގެ ރޯދައަކީ ފާފަތަކުގެ ކައްފާރާއެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އީމާންވެހުރެ، ޘަވާބަށް އެދޭ ޙާލު ރޯދަ ހިފައިފި މީހާގެ އިސްވެ ގޮސްފައިވާ ފާފަތައް ފުހެވިގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބޮޑެތި ފާފަތަކުން ދުރުވެހުރެއްޖެނަމަ، އެއް ރަމަޟާން މަހުން އަނެއް ރަމަޟާން މަހަށް ކުރެވޭ ކުދި ފާފަތަކަށް ރޯދަ ކައްފާރާއަކަށް ވެގެންދެއެވެ.
ހިސާބެއްނެތް ޘަވާބު
އެހެން ހުރިހާ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަކަށް ވަކި މިންވަރަކަށް ޘަވާބު ކަނޑައެޅިފައިވީ ނަމަވެސް، ރޯދައިގެ ޘަވާބު ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް ޚާއްޞަކުރައްވާފައެވެ. ޤުދުސީ ޙަދީޘެއްގައިވާ ފަދައިން، "ރޯދަވަނީ ތިމަން އިލާހަށެވެ. އަދި އެއަށް ޖަޒާދެއްވާނީވެސް ތިމަން އިލާހެވެ." މިއިން ދޭހަވަނީ ރޯދަވެރިޔާއަށް ލިބޭނެ އަޖުރަކީ ހިސާބެއް، އަދަދެއް ނެތް މަތިވެރި އަޖުރެއް ކަމެވެ.
ރޯދަވެރިޔާގެ ސިފަތަކާއި ލިބޭ އުފާ
ރޯދައަކީ އައްޑަނައެކެވެ. އެއީ ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކުންނާއި ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ރޯދަވެރިޔާ ރައްކާތެރިކޮށްދޭ އައްޑަނައެކެވެ. ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިން ދުވާ ވަހަކީ ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ގޮމަކަސްތޫރީގެ ވަހަށްވުރެ މީރު ވަހެކެވެ. އަދި ރޯދަވެރިޔާއަށް ދެ އުފަލެއް ވެއެވެ. އެއީ ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތު ލިބޭ އުފަލާއި، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ﷲއާ ބައްދަލުވާ ހިނދު ރޯދައިގެ ސަބަބުން ލިބޭ އުފަލެވެ. އެދުވަހުން ރޯދަވެރިން ސުވަރުގެ ވަނުމަށްޓަކައި "ރައްޔާން" ނަމަކަށް ކިޔޭ ޚާއްޞަ ދޮރުކޮޅެއް ވެއެވެ.
ކެތްތެރިކަމާއި ޝަފާޢަތް
ރޯދައިގެ އަޅުކަމުގައި ކެތްތެރިކަމުގެ ތިން ވައްތަރު (ކިޔަމަންގަތުމަށް ކެތްތެރިވުން، ފާފަތަކުން ދުރުވުމަށް ކެތްތެރިވުން، އަދި ތަކުލީފުތަކަށް ކެތްތެރިވުން) ޖަމާވެއެވެ. އެހެންކަމުން ކެތްތެރިންނަށް ދެއްވާ ހިސާބެއްނެތް އަޖުރު ރޯދަވެރިޔާއަށް ލިބެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤިޔާމަތް ދުވަހު ރޯދައާއި ކީރިތި ޤުރުއާން އެމީހަކަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެއެވެ.
ރޯދައިގެ މި މަތިވެރި މާތްކަން ޙާޞިލުވާނީ ރޯދައިގެ އަދަބުތަކަށް ރައްކާތެރިވެގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، ރޯދަ ހިފުމުގައި ދިމާވާ އުނިކަންތަކަށް ތައުބާވެ، އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު މި މަތިވެރި އަޅުކަން އަދާކުރުމަށް ގަދައަޅާ މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު