ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާންމަހަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތް އަޅުކަމުގެ ފޯރީގައި ހޭދަކުރާ މާތް މައްސަރެކެވެ. މި މަހުގެ ތެރޭގައި އެކި ބޭނުންތަކަށްޓަކައި، މަސައްކަތާއި، އާއިލީ ޒިޔާރަތްތަކާއި، ނުވަތަ އެނޫންވެސް ޟަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމަށް ނުވަތަ ދުރު ރަށްރަށަށް ދަތުރުކުރަން މުސްލިމުންނަށް މަޖުބޫރުވެއެވެ. މިފަދަ ދަތުރުވެރިންގެ މެދުގައި އާންމުކޮށް އުފެދޭ ސުވާލަކީ، އުދުހުމުގެ ތެރޭގައި ނުވަތަ ދަތުރުމަތީގައި ރޯދަ ހިފަންޖެހޭނެތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯއެވެ.
މިކަމުގައި އިސްލާމްދީން ދީފައިވަނީ ވަރަށް ސާފު އިރުޝާދެކެވެ. ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އަލްބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 185 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަނީ މިކަމުގެ ލުއިފަސޭހަކަން ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެ އާޔަތުގެ މާނައިގައިވަނީ، ބަލިވެ އުޅޭ މީހަކު ނުވަތަ ދަތުރެއްގެ މަތީގައިވާ މީހަކު، އެ ދުވަސްތަކުގެ ރޯދަ ދޫކޮށްލައި، ފަހުން އެ އަދަދަށް ރޯދަ ޤަޟާކުރުމުގެ ހުއްދަ އޮތް ކަމަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ދަތުރުވެރިޔާ ދޫކޮށްލާ ރޯދަތައް ރަމަޟާންމަސް ނިމުމުން ފުރިހަމަކުރުމަކީ ހުއްދަވެގެންވާ ކަމެކެވެ. ފިޤުހީ ގޮތުން ބަލާއިރު، މީހަކު ދަތުރުވެރިއަކަށް ބެލެވެނީ އޭނާ ދިރިއުޅޭ ރަށް ދޫކޮށް، ގާތްގަނޑަކަށް 80 އާއި 90 ކިލޯމީޓަރަށްވުރެ ދުރު ރަސްތާއަކަށް ދަތުރުކުރާނަމައެވެ.
ކައު އިތުރު ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ގެ ސީރަތަށް ބަލާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ދަތުރުފުޅުމަތީގައި ބައެއް ފަހަރު ރޯދަ ހިއްޕަވައި، އަނެއްބައި ފަހަރު ރޯދަ ދޫކޮށްލައްވާފައިވެއެވެ. މީގެން ދޭހަވަނީ، ދަތުރުވެރިޔާގެ ހާލަތަށް ބަލައި ގޮތް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު އޮތްކަމެވެ. ދަތުރުމަތީގައި އުނދަގުލެއް ނެތި، އަރާމުކަމާއެކު ރޯދަ ހިފޭނަމަ އެގޮތުގައި ދެމިހުރުން ހުއްދައެވެ. ނަމަވެސް، ދަތުރުގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިކަމާއި އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނަމަ، ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީ ދީނުގައި ދެއްވާފައިވާ ލުޔެކެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ކުޅަދާނަކަމަށް ބަލައި، ލުއިފަސޭހަ ދީނެއްގެ ގޮތުގައި ފޮނުއްވާފައިވާ ދީނެކެވެ.
ޒަމާނީ ދަތުރުފަތުރުގައި، ޚާއްޞަކޮށް ޓައިމް ޒޯންތައް ހުރަސްކޮށް އުދުހޭއިރު، ރޯދަ ވީއްލާ ވަގުތާމެދު ސަމާލުވާންޖެހެއެވެ. މުސްލިމަކު ރޯދަ ވީއްލަންޖެހޭނީ އޭނާ ޖިސްމާނީ ގޮތުން ހުންނަ ތަނެއްގެ އިރުއޮއްސޭ ވަގުތަށެވެ. ދަތުރުކުރާ ގަޑީގެ ސަބަބުން ދުވަސް ދިގުވެ، އިރު ނުއޮއްސި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަވާނަމަ، ދަތުރުވެރިޔާގެ ލުއި ބޭނުންކޮށް ރޯދަ ދޫކޮށްލެވިދާނެއެވެ. އަދި ދަތުރުކުރާ މިސްރާބުގެ ސަބަބުން ދުވަސް ކުރުވާނަމަ، އެ ތަނެއްގެ އިރުއޮއްސޭ ވަގުތަށް ބަލައި ރޯދަ ވީއްލޭނެއެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ރަމަޟާންމަހު އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމަށް ދަތުރުކުރާ މީހާއަށް ރޯދަ ހިފުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ރޯދަ ފަސްކޮށް، ފަހުން ޤަޟާކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު އިސްލާމްދީނުގައި ދެއްވާފައިވެއެވެ. ދަތުރުގެ ހާލަތަށް ބަލައި ރޯދަ ހިފުމާއި ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީވެސް އިސްލާމްދީނުގެ ހިދާޔަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޞައްޙަ ދެ ގޮތެވެ. މިއީ މާތްﷲ އޭނާގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާފައިވާ މަތިވެރި ރަޙްމަތެކެވެ.
ކައު އިތުރު ރަސޫލާ މުޙައްމަދު صلى الله عليه وسلم ގެ ސީރަތަށް ބަލާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ދަތުރުފުޅުމަތީގައި ބައެއް ފަހަރު ރޯދަ ހިއްޕަވައި، އަނެއްބައި ފަހަރު ރޯދަ ދޫކޮށްލައްވާފައިވެއެވެ. މީގެން ދޭހަވަނީ، ދަތުރުވެރިޔާގެ ހާލަތަށް ބަލައި ގޮތް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު އޮތްކަމެވެ. ދަތުރުމަތީގައި އުނދަގުލެއް ނެތި، އަރާމުކަމާއެކު ރޯދަ ހިފޭނަމަ އެގޮތުގައި ދެމިހުރުން ހުއްދައެވެ. ނަމަވެސް، ދަތުރުގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިކަމާއި އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭނަމަ، ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީ ދީނުގައި ދެއްވާފައިވާ ލުޔެކެވެ. އިސްލާމްދީނަކީ އިންސާނާގެ ކުޅަދާނަކަމަށް ބަލައި، ލުއިފަސޭހަ ދީނެއްގެ ގޮތުގައި ފޮނުއްވާފައިވާ ދީނެކެވެ.
ޚުލާޞާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ރަމަޟާންމަހު އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމަށް ދަތުރުކުރާ މީހާއަށް ރޯދަ ހިފުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. ރޯދަ ފަސްކޮށް، ފަހުން ޤަޟާކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރު އިސްލާމްދީނުގައި ދެއްވާފައިވެއެވެ. ދަތުރުގެ ހާލަތަށް ބަލައި ރޯދަ ހިފުމާއި ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީވެސް އިސްލާމްދީނުގެ ހިދާޔަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ޞައްޙަ ދެ ގޮތެވެ. މިއީ މާތްﷲ އޭނާގެ އަޅުތަކުންނަށް ދެއްވާފައިވާ މަތިވެރި ރަޙްމަތެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު