ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން މަހަކީ މުސްލިމް އުންމަތަށް ލިބޭ ވަރަށް މަތިވެރި ފުރުޞަތެކެވެ. މި މާތް މަހުގެ ތެރޭގައި އިސްލާމްދީން ގޮވާލަނީ ހަމައެކަނި ކެއުމާއި ބުއިމުން ދުރުހެލިވުމަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މި މަހަކީ ކެތްތެރިކަމާއި، މަޑުމައިތިރިކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު ހިފެހެއްޓުމުގެ މަތިވެރި ތަމްރީނެއް ލިބިދޭ މަހެކެވެ. މިއީ ތިމާގެ ސުލޫކާއި، ވާހަކަދެއްކުމާއި، ނިޔަތް ޠާހިރުކޮށް، ރޫޙާނީ ގޮތުން ކުރިއެރުން ހޯދަންވީ ވަގުތެވެ. އެހެނަސް، ބައެއް ފަހަރު ރުޅިވެރިކަމުގެ ވަގުތުތަކުގައި، ރޯދަ ހިފުމުގެ އަސްލު މަޤްޞަދު ހަނދާން ނައްތާލެވޭ ތަން އާދެއެވެ.
ރަމަޟާން މަހުގެ ހޫނުގަދަ ވަގުތުތަކުގައި ނުވަތަ ވަރުބަލިކަން އިޙްސާސްވާ ހިނދު، ބައެއް މީހުންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލައި، އެކަކު އަނެކަކަށް ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކުން މުޢާމަލާތްކޮށް، ލަޢުނަތްދޭ ހިސާބަށް ކަންތައްތައް ދެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ވާހަކަދެއްކުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ބަރުދަނެއް ހިފަހައްޓާ ކަމެކެވެ. ލަޢުނަތަކީ ހަމައެކަނި ރުޅިވެރިކަމުގެ އިޙްސާސެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުއުމިނަކު ދަމަހައްޓަންޖެހޭ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތަކާ މުޅިން ޚިލާފު، ގެއްލުންދެނިވި ޢަމަލެކެވެ. ދުލުން ބޭރުވާ ބަސްތަކަކީ ހިނދުކޮޅެއްގެ ކަމެއް ކަމުގައި ހީވިޔަސް، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ދެމިގެންދެއެވެ.
ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަބަދުވެސް ބާރުއަޅުއްވާފައިވަނީ ރޯދައަށް ހުރެ ހަރުކަށި ބަސްތަކާއި، ފުރައްސާރައާއި، ލަޢުނަތް ދިނުމުން ދުރުހެލިވުމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު އުނގަންނައިދެއްވީ، ރޯދަ ހިފައިގެން ހުއްޓާ މީހަކު ތިމާ ރުޅިއަރުވަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، އެމީހަކަށް ރައްދު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި "އަހަރެން މިހުރީ ރޯދައަށެވެ" މިފަދައިން ބުނެ، މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރުމަށެވެ. މި ސާދާ ޢަމަލުން ދައްކުވައިދެނީ ތިމާގެ ނަފްސުގެ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ހުރި ވަރުގަދަކަމެވެ.
ރޯދައަށް ހުރެ މީހަކަށް ލަޢުނަތް ދިނުމަކީ، ފަހަރުގައި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ރޯދަ ގެއްލޭ ކަމަކަށް ނުވިޔަސް، އޭގެ ރޫޙާނީ އަގާއި ސަވާބަށް ބޮޑެތި އުނިކަންތައްތަކެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ. ރަމަޟާން މަހަކީ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ސަވާބު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވާ މަހަކަށް ވާއިރު، ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުގެ ނަތީޖާވެސް މި މަހުގެ މާތްކަމާ ހުރެ ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. މާތް މަހުގެ މަޤްޞަދާ ފުށުއަރާ މިފަދަ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އިސްލާމްދީނަކީ އަބަދުވެސް އުންމީދުގެ ދީނެވެ. ކުށެއް ކުރެވުމުން އެނބުރި ރުޖޫޢަވުމާއި އިޞްލާޙުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީން ހުޅުވާލަދެއެވެ. މީހަކަށް އޭނާގެ އަމަލުތަކާމެދު ހިތާމަކުރެވޭނަމަ، އިޚްލާޞްތެރި ތައުބާއަކުން އެނބުރި އައުމަށް ދީން ބާރުއަޅައެވެ. އަދި އަނިޔާކުރެވުނު ނުވަތަ ބަދުބަސް ބުނެވުނު މީހާގެ ކިބައިން މަޢާފަށް އެދުމާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ރުޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ރަޙްމަތުގެ މި މަހުގައި ކުރެވޭނެ އެންމެ ހެޔޮ އެއް ކަންތަކެވެ.
ރޯދަ ހިފުމަކީ ހަމައެކަނި ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ކަރުހިއްކުން ތަޙައްމަލު ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޚްލާޤު ރީތިކޮށް، ދޫ ރައްކާތެރިކޮށް، އެހެން މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމެވެ. ރުޅިވެރިކަމުގެ ހިނދުކޮޅެއްގައި ކެއްތެރިކަން އިސްކޮށް، ހެޔޮ ބަހެއް ބުނުމަކީ މާތްﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި މަތިވެރި ސަވާބާއި ދަރަޖަ ލިބިދޭނެ ކަމެކެވެ. އުންމީދަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަކީވެސް ރޯދައިގެ ޙަޤީޤީ ރޫޙު ލިބިގަންނަ ބަޔަކަށް ވުމެވެ.
ރަމަޟާން މަހުގެ ހޫނުގަދަ ވަގުތުތަކުގައި ނުވަތަ ވަރުބަލިކަން އިޙްސާސްވާ ހިނދު، ބައެއް މީހުންގެ ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލައި، އެކަކު އަނެކަކަށް ހަޑިހުތުރު ބަސްތަކުން މުޢާމަލާތްކޮށް، ލަޢުނަތްދޭ ހިސާބަށް ކަންތައްތައް ދެއެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ވާހަކަދެއްކުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ބަރުދަނެއް ހިފަހައްޓާ ކަމެކެވެ. ލަޢުނަތަކީ ހަމައެކަނި ރުޅިވެރިކަމުގެ އިޙްސާސެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުއުމިނަކު ދަމަހައްޓަންޖެހޭ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑުތަކާ މުޅިން ޚިލާފު، ގެއްލުންދެނިވި ޢަމަލެކެވެ. ދުލުން ބޭރުވާ ބަސްތަކަކީ ހިނދުކޮޅެއްގެ ކަމެއް ކަމުގައި ހީވިޔަސް، އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ދެމިގެންދެއެވެ.
ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަބަދުވެސް ބާރުއަޅުއްވާފައިވަނީ ރޯދައަށް ހުރެ ހަރުކަށި ބަސްތަކާއި، ފުރައްސާރައާއި، ލަޢުނަތް ދިނުމުން ދުރުހެލިވުމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު އުނގަންނައިދެއްވީ، ރޯދަ ހިފައިގެން ހުއްޓާ މީހަކު ތިމާ ރުޅިއަރުވަން މަސައްކަތް ކުރި ނަމަވެސް، އެމީހަކަށް ރައްދު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި "އަހަރެން މިހުރީ ރޯދައަށެވެ" މިފަދައިން ބުނެ، މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރުމަށެވެ. މި ސާދާ ޢަމަލުން ދައްކުވައިދެނީ ތިމާގެ ނަފްސުގެ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ހުރި ވަރުގަދަކަމެވެ.
ރޯދައަށް ހުރެ މީހަކަށް ލަޢުނަތް ދިނުމަކީ، ފަހަރުގައި ޖިސްމާނީ ގޮތުން ރޯދަ ގެއްލޭ ކަމަކަށް ނުވިޔަސް، އޭގެ ރޫޙާނީ އަގާއި ސަވާބަށް ބޮޑެތި އުނިކަންތައްތަކެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ. ރަމަޟާން މަހަކީ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ސަވާބު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވާ މަހަކަށް ވާއިރު، ނޭދެވޭ ޢަމަލުތަކުގެ ނަތީޖާވެސް މި މަހުގެ މާތްކަމާ ހުރެ ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. މާތް މަހުގެ މަޤްޞަދާ ފުށުއަރާ މިފަދަ ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ވާޖިބެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، އިސްލާމްދީނަކީ އަބަދުވެސް އުންމީދުގެ ދީނެވެ. ކުށެއް ކުރެވުމުން އެނބުރި ރުޖޫޢަވުމާއި އިޞްލާޙުވުމުގެ ފުރުޞަތު ދީން ހުޅުވާލަދެއެވެ. މީހަކަށް އޭނާގެ އަމަލުތަކާމެދު ހިތާމަކުރެވޭނަމަ، އިޚްލާޞްތެރި ތައުބާއަކުން އެނބުރި އައުމަށް ދީން ބާރުއަޅައެވެ. އަދި އަނިޔާކުރެވުނު ނުވަތަ ބަދުބަސް ބުނެވުނު މީހާގެ ކިބައިން މަޢާފަށް އެދުމާއި، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ރުޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ރަޙްމަތުގެ މި މަހުގައި ކުރެވޭނެ އެންމެ ހެޔޮ އެއް ކަންތަކެވެ.
ރޯދަ ހިފުމަކީ ހަމައެކަނި ބަނޑުހައިހޫނުކަމާއި ކަރުހިއްކުން ތަޙައްމަލު ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަޚްލާޤު ރީތިކޮށް، ދޫ ރައްކާތެރިކޮށް، އެހެން މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމެވެ. ރުޅިވެރިކަމުގެ ހިނދުކޮޅެއްގައި ކެއްތެރިކަން އިސްކޮށް، ހެޔޮ ބަހެއް ބުނުމަކީ މާތްﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި މަތިވެރި ސަވާބާއި ދަރަޖަ ލިބިދޭނެ ކަމެކެވެ. އުންމީދަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަކީވެސް ރޯދައިގެ ޙަޤީޤީ ރޫޙު ލިބިގަންނަ ބަޔަކަށް ވުމެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު