އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ހަނގުރާމަވެރި ނުތަނަވަސްކަން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް، ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ހުށަހަޅުއްވަމުންދާ ބޮޑެތި ޝަރުތުތަކުގެ ސަބަބުން ހުރަސްއެޅެމުންދާ ކަމަށް އީރާނުގެ ރޫޙާނީ ލީޑަރުގެ މުޝީރު މުޙްސިން ރޭޒާއީ ތުހުމަތުކުރައްވައިފިއެވެ.
60 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާމެދު ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަކި ގޮތެއް ނިންމަވާފައި ނުވުމުން، ދެ ޤައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސްކަން މިހާރު ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. ވައިޓް ހައުސްގައި ބޭއްވުނު މަތީ ފަންތީގެ ބައްދަލުވުމަކަށް ފަހުވެސް މިކަމުގައި ވަކި ނިންމުމެއް ނައިސް އޮތުމުން، އީރާނުގެ އިސް އޮފިޝަލުން ދަނީ އެމެރިކާއިން ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގުތައް ބަންދުކުރަމުންދާ ކަމަށް ބުނެ ފާޑުކިޔަމުންނެވެ.
ހޮނިހިރު ދުވަހު ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި މުޙްސިން ރޭޒާއީ ވިދާޅުވީ، ޓްރަމްޕް މިވަނީ ތިންވަނަ ފަހަރަށް ޑިޕްލޮމަސީގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އޭނާ ވަނީ އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށްގެން އުޅުމާއި، މަޝްވަރާތަކުގައި އުފުލަން އުނދަގޫ ޝަރުތުތައް ކުރިމަތިކުރާތީ އެކަން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވާފައެވެ. ރޭޒާއީ ތުހުމަތުކުރެއްވި ގޮތުގައި ވޮޝިންޓަނުން ބޭނުންވަނީ ސުލްޙަވެރި މަޝްވަރާއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި އެމެރިކާގެ އަމިއްލަ އެދުންތަކެއް ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
މި ނުތަނަވަސްކަން އުފެދުނީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށާއި، ހޮރްމޫޒް ކަނޑއޮޅީގެ ވިޔަފާރި މަގުތައް ހުޅުވާލުމުގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މައްސަލައިގައި ފްރޭމްވޯކް އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދެ ފަރާތް ވަރަށް ބޮޑަށް ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވަނީ ކޮންމެ އެއްބަސްވުމެއްގައިވެސް އެމެރިކާގެ މަސްލަޙަތާއި، ޚާއްޞަކޮށް އީރާނަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރެއް ނުލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގައި ހުރި މައިގަނޑު ހުރަސްތައް:
- ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި: އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އެމެރިކާއިން ބާރުއަޅާއިރު، އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލެވެ.
- ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމް: ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުން ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާއިން އެދޭއިރު، އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެކަމުގެ ބަދަލުގައި އިތުބާރު ހިފޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމެރިކާއިން އެޅުމަށެވެ.
ދެ ފަރާތުގެ ދެމެދުގައި އެކުލަވާލެވޭ ފްރޭމްވޯކްގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމާއި، އީރާނުގެ ބަނދަރުތަކަށް ދީފައިވާ ފިއްތުންތަކަށް ލުއިދިނުމުގެ އިތުރުން، ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާ ދޫކޮށްލުން ހިމެނެއެވެ. އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭ.ޑީ. ވެންސް ވިދާޅުވީ އެއްބަސްވުމަކާ ވަރަށް ގާތްވެފައިވީ ނަމަވެސް، އަދިވެސް ނިންމަންޖެހޭ މުހިންމު ކަންތައްތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ މި މަޝްވަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ސެކްރެޓަރީ ޕީޓް ހެގްސެތު ވަނީ ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ތައްޔާރީގައި އޮތްކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސްކޮޅަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ސުލްޙަ މަސަލަސްކަމާ މެދު ގޮތް ނިންމާނެ އެންމެ ނާޒުކު ވަގުތު ކަމަށް މަސްރަޙު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލުކުރެއެވެ.
ހޮނިހިރު ދުވަހު ނެރުއްވި ބަޔާނެއްގައި މުޙްސިން ރޭޒާއީ ވިދާޅުވީ، ޓްރަމްޕް މިވަނީ ތިންވަނަ ފަހަރަށް ޑިޕްލޮމަސީގެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފުވެވަޑައިގެންފައެވެ. އޭނާ ވަނީ އެމެރިކާއިން އީރާނުގެ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދު ބަންދުކޮށްގެން އުޅުމާއި، މަޝްވަރާތަކުގައި އުފުލަން އުނދަގޫ ޝަރުތުތައް ކުރިމަތިކުރާތީ އެކަން ހަރުކަށި އިބާރާތުން ކުށްވެރިކުރައްވާފައެވެ. ރޭޒާއީ ތުހުމަތުކުރެއްވި ގޮތުގައި ވޮޝިންޓަނުން ބޭނުންވަނީ ސުލްޙަވެރި މަޝްވަރާއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭގެ ބަދަލުގައި އެމެރިކާގެ އަމިއްލަ އެދުންތަކެއް ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
މި ނުތަނަވަސްކަން އުފެދުނީ، ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށާއި، ހޮރްމޫޒް ކަނޑއޮޅީގެ ވިޔަފާރި މަގުތައް ހުޅުވާލުމުގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ މައްސަލައިގައި ފްރޭމްވޯކް އެއްބަސްވުމަކާ ހަމައަށް ދެ ފަރާތް ވަރަށް ބޮޑަށް ކައިރިވެފައި ވަނިކޮށެވެ. ނަމަވެސް ރައީސް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވަނީ ކޮންމެ އެއްބަސްވުމެއްގައިވެސް އެމެރިކާގެ މަސްލަޙަތާއި، ޚާއްޞަކޮށް އީރާނަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރެއް ނުލިބޭނެކަން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގައި ހުރި މައިގަނޑު ހުރަސްތައް:
- ހޮރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި: އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމަށް އެމެރިކާއިން ބާރުއަޅާއިރު، އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެ ސަރަހައްދުގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލެވެ.
- ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމް: ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުން ދާއިމީކޮށް ހުއްޓާލުމަށް އެމެރިކާއިން އެދޭއިރު، އީރާނުން ބޭނުންވަނީ އެކަމުގެ ބަދަލުގައި އިތުބާރު ހިފޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމެރިކާއިން އެޅުމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުން މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރާ މި މަޝްވަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން އެމެރިކާގެ ޑިފެންސް ސެކްރެޓަރީ ޕީޓް ހެގްސެތު ވަނީ ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އަސްކަރީ ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރިހަމަ ތައްޔާރީގައި އޮތްކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް މަދު ދުވަސްކޮޅަކީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ސުލްޙަ މަސަލަސްކަމާ މެދު ގޮތް ނިންމާނެ އެންމެ ނާޒުކު ވަގުތު ކަމަށް މަސްރަޙު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ޤަބޫލުކުރެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު