ދިވެހި މުޖުތަމައުގެ ތެރޭގައިވެސް، އެކި އުމުރުފުރާގެ މީހުންގެ މެދުގައި ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ ނުވަތަ "ޓޮކްސިކް" ގުޅުންތައް އޮތުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. އާއިލާގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވިޔަސް، ރަހުމަތްތެރިންގެ މެދުގައި ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި ކަމަށްވިޔަސް، މިފަދަ މީހުންގެ ސަބަބުން ތިބާ މާޔޫސްވެ، ބިރުގަނެ، ކުށްވެރިކަމުގެ އިހުސާސް ކުރަންޖެހިދާނެއެވެ. މިފަދަ މީހުންނަކީ އަބަދު ގޯސްކޮށް އުޅޭ ބަޔަކަށް ނުވެދާނެއެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް މިފަދަ ގުޅުންތަކުގައި އުފާވެރި ވަގުތުތަކާއި، މާފަށް އެދުމާއި، ބަދަލުވާނެ ކަމުގެ ވައުދުތައް ވެސް ހުރެއެވެ.
ނަމަވެސް، މުހިންމީ އެމީހެއްގެ ފަރާތުން ތަކުރާރުވާ ނޭދެވޭ އުޅުމާއި އޭގެ ސަބަބުން ތިބާއަށް ކުރާ އަސަރެވެ. މީހަކާ މުއާމަލާތްކުރުމަށްފަހު އަބަދުވެސް ތިބާގެ އަގު ވައްޓާލާފައިވާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭނަމަ، ނުވަތަ އަބަދު ސަމާލުވެގެން ހުންނަން ޖެހޭނަމަ، އެއީ ބަދަލެއް ގެންނަންވީ ވަގުތެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުމާއި ގަދަރު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި، މިފަދަ ފަރާތްތަކާއެކު މުއާމަލާތްކުރާނެ ރަނގަޅު އުސޫލުތަކެއް ދެނެގަތުމަކީ ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުމާއި ގަދަރު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ މުހިންމު ކަންތައްތައް:
ހަރުދަނާ އިމެއް ކަނޑައެޅުން:
އިމަކީ މީހަކު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތިބާ އަމިއްލައަށް ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވާނެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމެވެ. މިސާލަކަށް، މީހަކު ތިބާއާ ދިމާލަށް ހަޅޭއްލަވާނަމަ، "ތިގޮތަށް ހަޅޭއްލަވާނަމަ އަހަރެން މި ވާހަކަ ހުއްޓާލާނަން" ކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ. އަދި އެމީހަކު އެ އިމަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާނަމަ، ބުނި ގޮތަށް އަމަލުކޮށް އެތަނަކުން ދުރަށްދާށެވެ.
ބޭކާރު އޮޅުންފިލުވައިދިނުން ހުއްޓާލުން:
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހުން ތިބާގެ އުޒުރުތަކުން އާ ބަހުސްތައް އުފައްދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ތިބާގެ ނިންމުން އެއްފަހަރު ސާފުކޮށް ބުނުމަށްފަހު، އެކަމާ އިތުރަށް ބަހުސް ނުކުރާށެވެ. ތިބާގެ ނިންމުމަކީ ތިބާގެ ހައްގެއްކަން ގަބޫލުކުރާށެވެ.
ފިތުނައާއި ހައިޖާނުން ދުރުހެލިވުން:
ބައެއް މީހުން ބޭނުންވަނީ ތިބާގެ ސަމާލުކަމާއި ޖަޒުބާތީ ރައްދެވެ. އެފަދަ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރާށެވެ. ހަނު ހުރުމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތިބާގެ ހަކަތަ ބޭކާރު ކަންކަމަށް ހޭދަނުކުރުމަށް ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ.
އެހެން މީހުން އިސްލާހުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލަ ހަމަޖެހުމަށް އިސްކަންދިނުން:
ކޮންމެ މީހަކީ ކެތްތެރިކަމާއި ލޯބިދީގެން ބަދަލުކުރެވޭނެ މީހެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރުމަކީ ކުށްހީއެކެވެ. މީހަކު އިސްލާހުވުމަކީ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ޒިންމާއެކެވެ. އެމީހުންގެ އުޅުމުގެ ސަބަބުން ތިބާއަށް ގެއްލުންވާނަމަ، ދުރުމިން ބެހެއްޓުމަކީ ތިބާގެ ހައްގެކެވެ.
މުއާމަލާތް ކުރުމުގައި ހުށިޔާރުވުން:
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހަކީ އާއިލާގެ މެންބަރެއް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އުޅޭ މީހަކަށް ވާނަމަ، މުޅިން ވަކިވުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ހަމައެކަނި ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ވާހަކަދައްކާށެވެ. އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރުތައް އެފަދަ މީހުންނާ ހިއްސާނުކުރާށެވެ.
އެކުވެރިންގެ މަސްލަހަތު ރަނގަޅަށް ބެލުން:
ތިބާގެ ވަށައިގެން ތިބޭ މީހުންނަކީ ތިބާގެ ވިސްނުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ ބައެކެވެ. އިހުތިރާމްކުރާ، ތެދުވެރި، އަދި ތިބާ "ނޫނެކޭ" ބުނުމުން އެކަން ގަބޫލުކުރާ މީހުންނާ ގާތްގުޅުން ބާއްވާށެވެ. ގިނަ ދުވަސްވީ ގުޅުމަކަށް ވީތީ އެކަނި، ގެއްލުންދެނިވި ގުޅުމެއް ދަމަހައްޓާކަށް ނުޖެހެއެވެ.
ޖަޒުބާތީ ގޮތުން ދުރުހެލިވެ ހުރުން:
އެހެން މީހެއްގެ މޫޑާއި، ގޯސް ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުވިޔަނުދޭށެވެ. އެމީހަކު ރުޅިއައިސްގެން އެއްޗެހި ބުނާއިރު، އެއީ ތިބާގެ އުނިކަމެއްގެ ބަދަލުގައި އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ މައްސަލައެއް ކަމަށް ދެކޭށެވެ.
ވަކިވާންވީ ވަގުތު ދެނެގަތުން:
ތިބާ ކަނޑައަޅާ އިމަށް އެމީހަކު ތަކުރާރުކޮށް އަރައިގަންނަ ނަމަ، ނުވަތަ ތިބާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނުރައްކާވާނަމަ، އެ ގުޅުމަކުން ވަކިވުމަކީ އެންމެ ބުއްދިވެރި ގޮތެވެ. މިއީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިހުތިރާމްކުރާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ.
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހުންނާ މުއާމަލާތްކުރުމަކީ ތިބާގެ ވަގުތާއި ހަކަތަ ހޭދަކުރާނެ ގޮތް ތިބާ އަމިއްލައަށް ނިންމުމެވެ. ތިބާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އިސްކަންދީ، އިހުތިރާމާއި ގަދަރު ލިބޭ މާހައުލެއްގައި އުޅުމަކީ ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށްވެސް ލިބިގެންވާ ހައްގެކެވެ.
އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުމާއި ގަދަރު ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ މުހިންމު ކަންތައްތައް:
ހަރުދަނާ އިމެއް ކަނޑައެޅުން:
އިމަކީ މީހަކު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތިބާ އަމިއްލައަށް ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވާނެ މިންވަރު ކަނޑައެޅުމެވެ. މިސާލަކަށް، މީހަކު ތިބާއާ ދިމާލަށް ހަޅޭއްލަވާނަމަ، "ތިގޮތަށް ހަޅޭއްލަވާނަމަ އަހަރެން މި ވާހަކަ ހުއްޓާލާނަން" ކަމަށް ބުނެވިދާނެއެވެ. އަދި އެމީހަކު އެ އިމަށް އިހުތިރާމް ނުކުރާނަމަ، ބުނި ގޮތަށް އަމަލުކޮށް އެތަނަކުން ދުރަށްދާށެވެ.
ބޭކާރު އޮޅުންފިލުވައިދިނުން ހުއްޓާލުން:
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހުން ތިބާގެ އުޒުރުތަކުން އާ ބަހުސްތައް އުފައްދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ތިބާގެ ނިންމުން އެއްފަހަރު ސާފުކޮށް ބުނުމަށްފަހު، އެކަމާ އިތުރަށް ބަހުސް ނުކުރާށެވެ. ތިބާގެ ނިންމުމަކީ ތިބާގެ ހައްގެއްކަން ގަބޫލުކުރާށެވެ.
ފިތުނައާއި ހައިޖާނުން ދުރުހެލިވުން:
ބައެއް މީހުން ބޭނުންވަނީ ތިބާގެ ސަމާލުކަމާއި ޖަޒުބާތީ ރައްދެވެ. އެފަދަ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި މަޑުމައިތިރިކަން އިސްކުރާށެވެ. ހަނު ހުރުމަކީ ބަލިކަށިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ތިބާގެ ހަކަތަ ބޭކާރު ކަންކަމަށް ހޭދަނުކުރުމަށް ނިންމާ ނިންމުމެކެވެ.
އެހެން މީހުން އިސްލާހުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އަމިއްލަ ހަމަޖެހުމަށް އިސްކަންދިނުން:
ކޮންމެ މީހަކީ ކެތްތެރިކަމާއި ލޯބިދީގެން ބަދަލުކުރެވޭނެ މީހެއް ކަމަށް ގަބޫލުކުރުމަކީ ކުށްހީއެކެވެ. މީހަކު އިސްލާހުވުމަކީ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ޒިންމާއެކެވެ. އެމީހުންގެ އުޅުމުގެ ސަބަބުން ތިބާއަށް ގެއްލުންވާނަމަ، ދުރުމިން ބެހެއްޓުމަކީ ތިބާގެ ހައްގެކެވެ.
މުއާމަލާތް ކުރުމުގައި ހުށިޔާރުވުން:
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހަކީ އާއިލާގެ މެންބަރެއް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އުޅޭ މީހަކަށް ވާނަމަ، މުޅިން ވަކިވުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ހަމައެކަނި ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ވާހަކަދައްކާށެވެ. އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރުތައް އެފަދަ މީހުންނާ ހިއްސާނުކުރާށެވެ.
އެކުވެރިންގެ މަސްލަހަތު ރަނގަޅަށް ބެލުން:
ތިބާގެ ވަށައިގެން ތިބޭ މީހުންނަކީ ތިބާގެ ވިސްނުމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ ބައެކެވެ. އިހުތިރާމްކުރާ، ތެދުވެރި، އަދި ތިބާ "ނޫނެކޭ" ބުނުމުން އެކަން ގަބޫލުކުރާ މީހުންނާ ގާތްގުޅުން ބާއްވާށެވެ. ގިނަ ދުވަސްވީ ގުޅުމަކަށް ވީތީ އެކަނި، ގެއްލުންދެނިވި ގުޅުމެއް ދަމަހައްޓާކަށް ނުޖެހެއެވެ.
ޖަޒުބާތީ ގޮތުން ދުރުހެލިވެ ހުރުން:
އެހެން މީހެއްގެ މޫޑާއި، ގޯސް ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން ތިބާގެ އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުވިޔަނުދޭށެވެ. އެމީހަކު ރުޅިއައިސްގެން އެއްޗެހި ބުނާއިރު، އެއީ ތިބާގެ އުނިކަމެއްގެ ބަދަލުގައި އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ މައްސަލައެއް ކަމަށް ދެކޭށެވެ.
ވަކިވާންވީ ވަގުތު ދެނެގަތުން:
ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރުވާ މީހުންނާ މުއާމަލާތްކުރުމަކީ ތިބާގެ ވަގުތާއި ހަކަތަ ހޭދަކުރާނެ ގޮތް ތިބާ އަމިއްލައަށް ނިންމުމެވެ. ތިބާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް އިސްކަންދީ، އިހުތިރާމާއި ގަދަރު ލިބޭ މާހައުލެއްގައި އުޅުމަކީ ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށްވެސް ލިބިގެންވާ ހައްގެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު