މަގުމަތީގެ މާހައުލުގައި ވަގުތުތައް ބޭކާރުކޮށްލަން ޖެހިފައިވާ، ނުވަތަ އާންމު ބަހުރުވައިން ނަމަ "ބިއްޖެހިފައި" ތިބޭ ޒުވާނުންނަކީ، ހަގީގަތުގައި މުޖުތަމައަށް ފައިދާހުރި ބަޔަކަށް ވުމަށް ނުހަނު އެދޭ ބައެކެވެ.
މި ޒުވާނުން އެދެމުންދަނީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ، އަބުރުވެރި ވަޒީފާއެއް އަދާކޮށް، މުޖުތަމައުގެ އިހުތިރާމާއި ލޯބި ހޯދުމުގެ ފުރުސަތަކަށެވެ.
މުޖުތަމައުން އެ ޒުވާނުންނާ މެދު ދެކޭ ނޭދެވޭ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން އެކަހެރިވެ މާޔޫސްވި ނަމަވެސް، އެއިން ކޮންމެ ޒުވާނެއްގެ ހިތުގައިވެސް އާއިލާއަށާއި ގައުމަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ފޮނި އުންމީދުތަކެއް ވެއެވެ.
ނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ފަންނީ ތަމްރީނާއި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ތަނަވަސްވެފައި ނެތުމަކީ އެމީހުންގެ ގާބިލުކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް އެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ 45 އިންސައްތައަށްވުރެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ އުމުރުން 18 އަހަރާއި 35 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޒުވާނުންނެވެ. އެހެންކަމުން ގައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ރައުސްމާލަކީ މިއަދުގެ ޒުވާން ޖީލެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ތައުލީމާއި ވަޒީފާގެ މައިދާނުން ބޭރުގައިވާ ޒުވާނުންގެ ނިސްބަތް ރާއްޖޭގައި އުޅެނީ 15 އިންސައްތައާއި 20 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރެއްގައެވެ.
މީގެއިތުރުން، އާންމު ވަޒީފާނެތް މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތީ ނިސްބަތެއް ހިއްސާކުރަނީ އުމުރުން 15 އަހަރާއި 24 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޒުވާނުންނެވެ. މިއީ މަގުމަތީގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަން މަޖުބޫރުވާ ޒުވާނުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މަގުމަތީގައި ވަގުތު ގުނަމުންދާ 70 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ޒުވާނުންނަކީ ފަންނީ ތަމްރީނެއް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާއެއް ނެތް ޒުވާނުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނެއް ލިބިއްޖެނަމަ ކުރިއަށްދިއުމުގެ ހުނަރާއި ޝައުގުވެރިކަން އެމީހުންގެ އެބަހުއްޓެވެ.
މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ދަނީ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އެގޮތުން ޒުވާނުން ބާރުވެރިކުރުވުމަށްޓަކައި ޔޫތު މިނިސްޓްރީން ހާއްސަ ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ.
މީގެއިތުރުން، ނޭޝަނަލް އެޕްރެންޓިސްޝިޕް ޕްރޮގްރާމް (އެން.އޭ.ޕީ) މެދުވެރިކޮށް މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އަމަލީ ތަޖުރިބާ ހޯދައިދިނުމުގެ ފުރުސަތުތައް ދަނީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފަހިކޮށްދެމުންނެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ޓިވެޓް އޮތޯރިޓީ މެދުވެރިކޮށް އެކި ދާއިރާތަކުން ފަންނީ ސަނަދުތައް ހާސިލުކުރުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދީ، ހުނަރުވެރި ޒުވާނުން ބިނާކުރުމަށްވެސް ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެއެވެ.
އިޖުތިމާއީ އަދި އާއިލީ ތަރައްގީއާ ބެހޭ ވުޒާރާއާއި ގުޅުންހުރި އިދާރާތައް ގުޅިގެން، ކުށްތަކަށް ހުށަހެޅޭ ޒުވާނުން އަނބުރާ މުޖުތަމައަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ރީހެބިލިޓޭޝަނާއި ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތްތައްވެސް ކުރިއަށްދެއެވެ.
ނަމަވެސް މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ގެނެވޭނީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ މަސައްކަތުންނެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކާއި ކުންފުނިތަކުންވެސް އިޖުތިމާއީ ޒިންމާގެ ދަށުން މިފަދަ ޒުވާނުންނަށް ވަޒީފާގެ އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ.
ޒުވާނުންނަކީ ގައުމުގެ މާދަމާގެ މުސްތަގުބަލެވެ. އެއްވެސް ޒުވާނަކު ބާކީނުކޮށް، އެމީހުންގެ ހުނަރުތައް ތަރައްގީކޮށް، މުޖުތަމައުގެ އިހުތިރާމް ލިބޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަކީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން އަޅަންޖެހިފައިވާ ފިޔަވަޅެކެވެ.
މުޖުތަމައުން އެމީހުން ބަލައިގަނެ، އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްފިނަމަ، މިއަދު މަގުމަތީގައި ތިބި ޒުވާނުން ވެގެންދާނީ ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަދި އަގުހުރި ބާރަށެވެ.
މުޖުތަމައުން އެ ޒުވާނުންނާ މެދު ދެކޭ ނޭދެވޭ ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން އެކަހެރިވެ މާޔޫސްވި ނަމަވެސް، އެއިން ކޮންމެ ޒުވާނެއްގެ ހިތުގައިވެސް އާއިލާއަށާއި ގައުމަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ފޮނި އުންމީދުތަކެއް ވެއެވެ.
ނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ފަންނީ ތަމްރީނާއި ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތައް ތަނަވަސްވެފައި ނެތުމަކީ އެމީހުންގެ ގާބިލުކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަށް އެޅިފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ 45 އިންސައްތައަށްވުރެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ އުމުރުން 18 އަހަރާއި 35 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޒުވާނުންނެވެ. އެހެންކަމުން ގައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ރައުސްމާލަކީ މިއަދުގެ ޒުވާން ޖީލެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، ތައުލީމާއި ވަޒީފާގެ މައިދާނުން ބޭރުގައިވާ ޒުވާނުންގެ ނިސްބަތް ރާއްޖޭގައި އުޅެނީ 15 އިންސައްތައާއި 20 އިންސައްތައާ ދެމެދުގެ މިންވަރެއްގައެވެ.
މީގެއިތުރުން، އާންމު ވަޒީފާނެތް މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތީ ނިސްބަތެއް ހިއްސާކުރަނީ އުމުރުން 15 އަހަރާއި 24 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޒުވާނުންނެވެ. މިއީ މަގުމަތީގައި ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަން މަޖުބޫރުވާ ޒުވާނުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.
ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި މަގުމަތީގައި ވަގުތު ގުނަމުންދާ 70 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ޒުވާނުންނަކީ ފަންނީ ތަމްރީނެއް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާއެއް ނެތް ޒުވާނުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނެއް ލިބިއްޖެނަމަ ކުރިއަށްދިއުމުގެ ހުނަރާއި ޝައުގުވެރިކަން އެމީހުންގެ އެބަހުއްޓެވެ.
މި މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުން ދަނީ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުންނެވެ. އެގޮތުން ޒުވާނުން ބާރުވެރިކުރުވުމަށްޓަކައި ޔޫތު މިނިސްޓްރީން ހާއްސަ ޕްރޮގްރާމްތަކެއް ދަނީ ހިންގަމުންނެވެ.
މީގެއިތުރުން، ނޭޝަނަލް އެޕްރެންޓިސްޝިޕް ޕްރޮގްރާމް (އެން.އޭ.ޕީ) މެދުވެރިކޮށް މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އަމަލީ ތަޖުރިބާ ހޯދައިދިނުމުގެ ފުރުސަތުތައް ދަނީ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފަހިކޮށްދެމުންނެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ޓިވެޓް އޮތޯރިޓީ މެދުވެރިކޮށް އެކި ދާއިރާތަކުން ފަންނީ ސަނަދުތައް ހާސިލުކުރުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދީ، ހުނަރުވެރި ޒުވާނުން ބިނާކުރުމަށްވެސް ބޮޑެތި މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެއެވެ.
އިޖުތިމާއީ އަދި އާއިލީ ތަރައްގީއާ ބެހޭ ވުޒާރާއާއި ގުޅުންހުރި އިދާރާތައް ގުޅިގެން، ކުށްތަކަށް ހުށަހެޅޭ ޒުވާނުން އަނބުރާ މުޖުތަމައަށް ގެނައުމަށްޓަކައި ރީހެބިލިޓޭޝަނާއި ނަފްސާނީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މަސައްކަތްތައްވެސް ކުރިއަށްދެއެވެ.
ނަމަވެސް މި މައްސަލައަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ގެނެވޭނީ ހަމައެކަނި ސަރުކާރުގެ މަސައްކަތުންނެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކާއި ކުންފުނިތަކުންވެސް އިޖުތިމާއީ ޒިންމާގެ ދަށުން މިފަދަ ޒުވާނުންނަށް ވަޒީފާގެ އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ.
މުޖުތަމައުން އެމީހުން ބަލައިގަނެ، އެހީތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްފިނަމަ، މިއަދު މަގުމަތީގައި ތިބި ޒުވާނުން ވެގެންދާނީ ގައުމު ބިނާކުރުމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ އަދި އަގުހުރި ބާރަށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު