ކުރީޒަމާނެއްގައި، ކަނޑިބުރާ އެރުމާއި ޝިކާރުކުރުމަށް ނުހަނު ލޯބިކުރެއްވި ރަސްކަލަކު އުޅުއްވިއެވެ. އެއީ ހެޔޮލަފާ ރަސްކަލެކެވެ. ނަމަވެސް، އެމަނިކުފާނަކީ ކަންކަމުގައި އަވަސްއަރުވާލައްވައި، ކުއްލި ނިންމެވުންތައް ނިންމަވާ ބޭފުޅެކެވެ. އެ ރަސްގެފާނުގެ އަރިހުގައި އަބަދުވެސް އުޅުއްވާ ވަޒީރަކީ، މާތްﷲ އަށް ބިރުވެތިވާ، ބުއްދިވެރި ޙަކީމީ ބޭފުޅެކެވެ. ރަސްގެފާނު ކޮންމެ ކަމެއް ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ ވަޒީރު އެކަމަކާ ރުހިވަޑައިގެން ވިދާޅުވަނީ "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" (ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ވާނީ ރަނގަޅަށް، މާތްﷲ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ) މިފަދައިންނެވެ.
އެއްދުވަހަކު، ރަސްގެފާނު އެމަނިކުފާނުގެ ބައިވެރިއަކާއެކު ކަނޑިބުރާ އެރުމުގެ ތަމްރީނެއްގައި އުޅުއްވިއެވެ. އެކަމުގެ ފޯރީގައި، ރަސްގެފާނު ކުއްލިއަކަށް ކުރިއަށް ޖެހިވަޑައިގެން އަނެއް މީހާއަށް ކަނޑިން ހަމަލާދެއްވިއެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސު ދިފާޢުކުރުމަށްޓަކައި އެ މީހާއަށްވެސް ބާރުލާފައި ހަމަލާ ދޭންޖެހުނެވެ. މި ހިނގި ކަންތައްގަނޑުގެ ތެރޭގައި، ރަސްގެފާނުގެ އިނގިލިފުޅެއް ބުރިވެގެން ވެއްޓުނެވެ. ރަސްގެފާނުގެ އިނގިލިފުޅުން ލޭ އޮހެން ފެށުމުން ކަނޑިބުރާ އެރުން މެދުކަނޑާލައި، ފަރުވާ ދިނުމަށްޓަކައި ޙަކީމަކު ގެނެވުނެވެ.
މި މަންޒަރު ބަލަން ކައިރީގައި ހުންނެވި ވަޒީރު، އެ ވަގުތުވެސް "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" އޭ ވިދާޅުވިއެވެ. މިކަމާ ރަސްގެފާނު ނުހަނު ކޯފާވިއެވެ. "އަހަރެންގެ އިނގިލި ބުރިވުމުން އެއީ ރަނގަޅު ކަމެކޭ ބުނަން އޭނާއަށް ކެރުނީ ކިހިނެއް؟" ރަސްގެފާނުގެ ހިތްޕުޅަށް އެރިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ކޯފާވީ ވަރުން، ވަޒީރު ހިފާ ހައްޔަރުކޮށް ގަނޑުވަރުގެ އަނދިރި ޖަލަށްލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ.
ބަރު ދަގަނޑު ކަސްތޮޅު އަޅުވައިގެން ސިފައިން ވަޒީރު ގެންދިޔަ ވަގުތުވެސް، އޭނާ ވިދާޅުވަމުން ދިޔައީ "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" އެވެ. ރަސްގެފާނު މިކަމާ ހައިރާންވެވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ.
މި ހާދިސާއަށް މަސްތަކެއް ފާއިތުވި ފަހުން، ރަސްގެފާނުގެ އިނގިލިފުޅުގެ ޒަޚަމް ފަސޭހަވުމުން، އެމަނިކުފާނުގެ އަރިސް ބޭފުޅުންނާއެކު ޝިކާރައަށް ވަޑައިގަތެވެ. ބޯ ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި އުޅުއްވަނިކޮށް، ރަސްގެފާނަށް ފުލަނދު އެއްޗެއް ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެމަނިކުފާނު އަސް ދުއްވާލައި، އެ ޝިކާރައިގެ ފަހަތުން ވަރަށް ބާރަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެ ފުލަނދު އަތުލުމަށް މާބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެވުމުގެ ސަބަބުން، ރަސްގެފާނަށް މަގު އޮޅިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަރިސް ބޭފުޅުންނާ ވަކިވެ، ރަސްގެފާނު އެކަނިމާއެކަނި ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި ތާށިވިއެވެ. ވަރަށް ގިނައިރު ފަހަތުން ދުވުމުގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިވެގެން، ގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި އަރާމުކުރައްވަން އޮންނަވަނިކޮށް ނިދިކުރެއްވުނެވެ.
ރަސްގެފާނަށް ހޭލެވުނުއިރު، އިންސާނުންގެ މަސްކާ ބައެއްގެ މީހުން އެމަނިކުފާނު ވަށާލާފައި ތިއްބެވެ. އެމީހުންގެ އާދަކާދަ އޮންނަ ގޮތުން، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އިންސާނަކު އަތުލައިގަނެ، އެމީހުންގެ ކަލާނގެއަށް ގުރުބާން ކުރެއެވެ. އެ ގުރުބާނީއަށް ހޮވާ މީހާއަކީ އެއްވެސް އައިބެއް ނެތް، ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުރި ފުރިހަމަ މީހަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
އެމީހުން ރަސްގެފާނު ގެންގޮސް އެމީހުންގެ ވެރިޔާއަށް ދެއްކިއެވެ. އަދި ރަސްގެފާނު ގުރުބާން ކުރުމަށް ތައްޔާރުކުރުމަށް ވެރިޔާ އަމުރުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، ގުރުބާން ކުރަން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައިރު، އެމީހުންނަށް ފާހަގަވީ އެމީހުން އަތުލައިގަތް މީހާގެ އިނގިލިފުޅެއް މަދުކަމެވެ. އެމީހުންގެ އާދަކާދަ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އައިބެއް ހުރި މީހަކު ގުރުބާން ކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، އެމީހުން ރަސްގެފާނު ދޫކޮށްލިއެވެ.
ރަސްގެފާނު އެކަނިމާއެކަނި އެތައް ދުވަހަކު ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި އުޅުއްވުމަށްފަހު، މާތްﷲގެ ރަޙުމަތާއެކު އެމަނިކުފާނުގެ ގަނޑުވަރަށް ދެވޭނެ މަގު ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެ މަދުވި އިނގިލިގެ ސަބަބުން އެމަނިކުފާނުގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްވިކަން އިހުސާސް ކުރެވި، ވަޒީރު ވިދާޅުވި "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" ގެ ހަގީގީ މާނަ ވިސްނިވަޑައިގަތެވެ.
ކުރެވުނު ކަންތަކާ ދެރަވެވަޑައިގެން، ވަގުތުން ވަޒީރު ޖަލުން މިނިވަންކޮށް، އެމަނިކުފާނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ވަޒީރު ޖަލަށްލެވުނީތީ އެކަމަށް މަޢާފަށް އެދިވަޑައިގެން، ކުރީގެ މަގާމު އަލުން ދެއްވައި އިއްޒަތް އެރުވިއެވެ.
ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން، ރަސްގެފާނު ވަޒީރާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. "ކަނޑިބުރާ އެރުމުގެ ތެރޭގައި އަހަރެންގެ އިނގިލި ބުރިވި ވަގުތު، ކަލޭ 'ޚައިރު، އިންޝާﷲ' އޭ ބުނި ހިކުމަތް މިހާރު އަހަންނަށް ވިސްނިއްޖެ. ނަމަވެސް، އަހަރެން ކަލޭ ޖަލަށްލާން އަމުރުކުރި ވަގުތުވެސް 'ޚައިރު، އިންޝާﷲ' އޭ ބުނީ ކީއްވެގެން؟"
ވަޒީރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. "މާތް ސާހިބާ! ކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑު ޖަލަށް ނުލެއްވި ނަމަ، އަޅުގަނޑުވެސް ކަލޭގެފާނާއެކު ޝިކާރައަށް ދިޔައީމުހެވެ. އޭރުން އެ މީހުން އަޅުގަނޑުވެސް އަތުލައިގަތީހެވެ. އަޅުގަނޑުގެ ހަށިގަނޑުގައި އެއްވެސް އައިބެއް ނެތުމުން، އެމީހުން ގުރުބާން ކުރާނީ އަޅުގަނޑެވެ. އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑު ޖަލަށްލެއްވުމުން ކަލޭގެފާނަށް އެ ސަލާމަތް ކުރެވުނީ އަޅުގަނޑުގެ ފުރާނައެވެ."
ރަސްގެފާނަށް ބާރަށް ރޮވިވަޑައިގަތެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. "ޚައިރު، އިންޝާﷲ! މީހުން ރޭވުންތައް ރާވައެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެ މޮޅަށް ރާވާ ފަރާތަކީ މާތްﷲ އެވެ. މި ބުނާ ބަހުގެ މާނަ މިހާރު އަހަންނަށް އެނގިއްޖެއެވެ. މާތްﷲ އަހަރެމެންނަށް މިންވަރުކުރައްވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ކޮންމެވެސް ހެވެއް ވާނެއެވެ."
މި މަންޒަރު ބަލަން ކައިރީގައި ހުންނެވި ވަޒީރު، އެ ވަގުތުވެސް "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" އޭ ވިދާޅުވިއެވެ. މިކަމާ ރަސްގެފާނު ނުހަނު ކޯފާވިއެވެ. "އަހަރެންގެ އިނގިލި ބުރިވުމުން އެއީ ރަނގަޅު ކަމެކޭ ބުނަން އޭނާއަށް ކެރުނީ ކިހިނެއް؟" ރަސްގެފާނުގެ ހިތްޕުޅަށް އެރިއެވެ. އެމަނިކުފާނު ކޯފާވީ ވަރުން، ވަޒީރު ހިފާ ހައްޔަރުކޮށް ގަނޑުވަރުގެ އަނދިރި ޖަލަށްލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ.
ބަރު ދަގަނޑު ކަސްތޮޅު އަޅުވައިގެން ސިފައިން ވަޒީރު ގެންދިޔަ ވަގުތުވެސް، އޭނާ ވިދާޅުވަމުން ދިޔައީ "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" އެވެ. ރަސްގެފާނު މިކަމާ ހައިރާންވެވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް ވިދާޅެއް ނުވެއެވެ.
މި ހާދިސާއަށް މަސްތަކެއް ފާއިތުވި ފަހުން، ރަސްގެފާނުގެ އިނގިލިފުޅުގެ ޒަޚަމް ފަސޭހަވުމުން، އެމަނިކުފާނުގެ އަރިސް ބޭފުޅުންނާއެކު ޝިކާރައަށް ވަޑައިގަތެވެ. ބޯ ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި އުޅުއްވަނިކޮށް، ރަސްގެފާނަށް ފުލަނދު އެއްޗެއް ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެމަނިކުފާނު އަސް ދުއްވާލައި، އެ ޝިކާރައިގެ ފަހަތުން ވަރަށް ބާރަށް ވަޑައިގަތެވެ. އެ ފުލަނދު އަތުލުމަށް މާބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެވުމުގެ ސަބަބުން، ރަސްގެފާނަށް މަގު އޮޅިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އަރިސް ބޭފުޅުންނާ ވަކިވެ، ރަސްގެފާނު އެކަނިމާއެކަނި ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި ތާށިވިއެވެ. ވަރަށް ގިނައިރު ފަހަތުން ދުވުމުގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިވެގެން، ގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި އަރާމުކުރައްވަން އޮންނަވަނިކޮށް ނިދިކުރެއްވުނެވެ.
ރަސްގެފާނަށް ހޭލެވުނުއިރު، އިންސާނުންގެ މަސްކާ ބައެއްގެ މީހުން އެމަނިކުފާނު ވަށާލާފައި ތިއްބެވެ. އެމީހުންގެ އާދަކާދަ އޮންނަ ގޮތުން، ކޮންމެ އަހަރަކުވެސް އިންސާނަކު އަތުލައިގަނެ، އެމީހުންގެ ކަލާނގެއަށް ގުރުބާން ކުރެއެވެ. އެ ގުރުބާނީއަށް ހޮވާ މީހާއަކީ އެއްވެސް އައިބެއް ނެތް، ސިއްހަތު ސަލާމަތުން ހުރި ފުރިހަމަ މީހަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.
އެމީހުން ރަސްގެފާނު ގެންގޮސް އެމީހުންގެ ވެރިޔާއަށް ދެއްކިއެވެ. އަދި ރަސްގެފާނު ގުރުބާން ކުރުމަށް ތައްޔާރުކުރުމަށް ވެރިޔާ އަމުރުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، ގުރުބާން ކުރަން ތައްޔާރުވަމުން ދިޔައިރު، އެމީހުންނަށް ފާހަގަވީ އެމީހުން އަތުލައިގަތް މީހާގެ އިނގިލިފުޅެއް މަދުކަމެވެ. އެމީހުންގެ އާދަކާދަ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އައިބެއް ހުރި މީހަކު ގުރުބާން ކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، އެމީހުން ރަސްގެފާނު ދޫކޮށްލިއެވެ.
ރަސްގެފާނު އެކަނިމާއެކަނި އެތައް ދުވަހަކު ޖަންގަލީގެ ތެރޭގައި އުޅުއްވުމަށްފަހު، މާތްﷲގެ ރަޙުމަތާއެކު އެމަނިކުފާނުގެ ގަނޑުވަރަށް ދެވޭނެ މަގު ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެ މަދުވި އިނގިލިގެ ސަބަބުން އެމަނިކުފާނުގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްވިކަން އިހުސާސް ކުރެވި، ވަޒީރު ވިދާޅުވި "ޚައިރު، އިންޝާﷲ" ގެ ހަގީގީ މާނަ ވިސްނިވަޑައިގަތެވެ.
ކުރެވުނު ކަންތަކާ ދެރަވެވަޑައިގެން، ވަގުތުން ވަޒީރު ޖަލުން މިނިވަންކޮށް، އެމަނިކުފާނުގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި ވަޒީރު ޖަލަށްލެވުނީތީ އެކަމަށް މަޢާފަށް އެދިވަޑައިގެން، ކުރީގެ މަގާމު އަލުން ދެއްވައި އިއްޒަތް އެރުވިއެވެ.
ދުވަސްކޮޅެއް ފަހުން، ރަސްގެފާނު ވަޒީރާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. "ކަނޑިބުރާ އެރުމުގެ ތެރޭގައި އަހަރެންގެ އިނގިލި ބުރިވި ވަގުތު، ކަލޭ 'ޚައިރު، އިންޝާﷲ' އޭ ބުނި ހިކުމަތް މިހާރު އަހަންނަށް ވިސްނިއްޖެ. ނަމަވެސް، އަހަރެން ކަލޭ ޖަލަށްލާން އަމުރުކުރި ވަގުތުވެސް 'ޚައިރު، އިންޝާﷲ' އޭ ބުނީ ކީއްވެގެން؟"
ރަސްގެފާނަށް ބާރަށް ރޮވިވަޑައިގަތެވެ. އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. "ޚައިރު، އިންޝާﷲ! މީހުން ރޭވުންތައް ރާވައެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެ މޮޅަށް ރާވާ ފަރާތަކީ މާތްﷲ އެވެ. މި ބުނާ ބަހުގެ މާނަ މިހާރު އަހަންނަށް އެނގިއްޖެއެވެ. މާތްﷲ އަހަރެމެންނަށް މިންވަރުކުރައްވާ ކޮންމެ ކަމެއްގައިވެސް ކޮންމެވެސް ހެވެއް ވާނެއެވެ."
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު