ޒުވާން އުމުރަކީ ކުއްޖެއްގެ މުސްތަގުބަލު ބިނާކުރުމުގައި އެންމެ މުހިންމު މަރުހަލާއެވެ. ނަމަވެސް، މި ފަހަކަށް އައިސް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ޒުވާން ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވުމުގެ މައްސަލަ ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. ބެލެނިވެރިންނާއި ދަރިންނާ ދެމެދު އޮންނަ އިތުބާރު އާލާކޮށް، މުއާމަލާތް ކުރުމުގެ މަގުތައް އަލުން ހުޅުވައިދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ އެމެރިކާގެ ނަން މަޝްހޫރު، ނިއުޕޯޓް އެކަޑަމީ އިން ކުރި ދިރާސާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އެމެރިކާގެ ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް ހަތަރުބައިކުޅަ އެއްބައި ކުދިން ގަވާއިދުން ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވެއެވެ. 2024-25 ވަނަ ދިރާސީ އަހަރު ސަރުކާރު ސްކޫލްތަކުގެ 23 އިންސައްތަ ކުދިން އާދަވެގެން ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވާ ކަމަށް އަންދާޒާކުރެވެއެވެ. މިއީ ކޮވިޑް-19ގެ ކުރިން ހުރި މިންވަރަށްވުރެ މަތީ އަދަދެކެވެ.

"ޓްރުއަންސީ" (Truancy) ނުވަތަ މަގްބޫލު އުޒުރެއް ނެތި ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވުމަކީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ގަސްތުގައި ސްކޫލަށް ނުދިއުމެވެ. އާދަވެގެން ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވުން ކަމަށް ބެލެވެނީ ދިރާސީ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި މަދުވެގެން 10 އިންސައްތަ (ގާތްގަނޑަކަށް 18 ދުވަސް) ހަމަނުވާނަމައެވެ. މިއީ "ސްކޫލަށް ދާން އިންކާރުކުރުމާ" (School refusal) ތަފާތު ކަމެކެވެ. ސްކޫލަށް ދާން އިންކާރުކުރާ ހާލަތުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ބެލެނިވެރިންނަށް އެކަން އެނގޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، "ޓްރުއަންސީ" ގައި ގިނަ ފަހަރަށް ބެލެނިވެރިންނަށް ސިއްރުން ސްކޫލަށް ނުގޮސް މަގުމަތީގައި ނުވަތަ އެހެން ތަނެއްގައި ވަގުތު ހޭދަކުރެއެވެ.

ދަރިވަރުން ސްކޫލަށް ނުދާން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތައް ގިނަގުނައެވެ. ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމަށްފަހު އޮންލައިންކޮށް ކިޔެވުމުގެ ސަބަބުން، ބައެއް ކުދިންނަށް ސްކޫލަށް ހާޒިރުވުމަކީ "އިޚުތިޔާރީ" ކަމެއް ކަމަށް ދެކެވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ނަފްސާނީ ހާސްކަމާއި (anxiety)، މާޔޫސްވުމާއި (depression)، އަދި އުގެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ކިޔެވުމަށް ދަތިވުމަކީވެސް މައިގަނޑު ސަބަބުތަކެވެ. އިޖުތިމާއީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ގަނާކުރުމާއި (bullying) އަދި އާއިލީ ތެރޭގައި ޖެހޭ މައްސަލަތަކާއި، ކުޑަކުދިން ބަލަންޖެހުން ފަދަ ޒިންމާތަކަކީވެސް ކުދިން ސްކޫލާ ދުރުކުރުވާ ކަންކަމެވެ.

ސްކޫލަށް ހާޒިރުނުވުމުގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނޭދެވޭ ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ. ވަގުތީ ގޮތުން ސްކޫލަށް ނުގޮސް ހުރުމުން ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ދިގު މުއްދަތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލި، އެކަނިވެރިކަން އިތުރުވެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކިޔެވުމުގެ ފެންވަރު ދަށްވެ، ގްރޭޑް ތަކުރާރުކުރަން ޖެހުމާއި، މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ކަންކަމަށް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ. އަދި ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި ބެލެނިވެރިންނަށް ގާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކާ (ޖޫރިމަނާ ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރުވުން) ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.

މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި ބެލެނިވެރިންނާއި މުދައްރިސުން ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން ނުހަނު ބޭނުންތެރިއެވެ. ބެލެނިވެރިން ކުދިންނާ އޯގާތެރިކަމާއެކު ވާހަކަދައްކައި، ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތައް ދެނެގަންނަންޖެހެއެވެ. ސްކޫލްތަކުން ދަރިވަރުންނަށް އަމާން އަދި މަރުހަބާ ކިޔާ މާހައުލެއް ގާއިމުކޮށްދީ، ގަވާއިދުން ހާޒިރުވާ ކުދިންނަށް ހިތްވަރުދޭންޖެހެއެވެ. "ހޯމް ވިޒިޓް" ކުރުމާއި "މެންޓަރިންގް" ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުމަކީވެސް އެޅިދާނެ ފައިދާހުރި ފިޔަވަޅުތަކެވެ.

ރާއްޖޭގައިވެސް ކަމާގުޅުން ހުރި މުއަސަސާތަކުންނާއި އަމިއްލަ ޖަމާޢާތްތަކުން ދަރިވަރުންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ބިނާކުރުމަށް ވަކިވަކި ކުދިންނަށް ހާއްސަ ފަރުވާއާއި، އާއިލީ ތެރަޕީ ފޯރުކޮށްދޭ ކްލިނިކްތަކެއް ގާއިމުވެފައި ހުރެއެވެ. ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ބޮޑުވާ ހާލަތްތަކުގައި، އެފަދަ މަރުކަޒުތަކުން ނުވަތަ ކްލިނިކްތަކުން ފޯރުކޮށްދޭ ފަންނީ ފަރުވާ ހޯދުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މިފަދަ އެހީތެރިކަމާއެކު، ކުއްޖާގެ ކިޔެވުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އަލުން އުފައްދައި، އުޖާލާ މުސްތަގުބަލަކަށް މަގުކޮށައިދެވިދާނެއެވެ. ސްކޫލަށް ހާޒިރުވުމަކީ ހަމައެކަނި ފިލާވަޅު ދަސްކުރުމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ކުއްޖާގެ އިޖުތިމާއީ އަދި ނަފްސާނީ ތަރައްގީގެ ބިންގަލެވެ.