ދިރިއުޅުމުގައި ދިމާވާ އެކި ކަންކަމާ ހެދި ނަފްސާނީ ގޮތުން ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިވެ، ސްޓްރެސްވާ ވަގުތުތަކުގައި ބަނޑުގައި ރިއްސުމާއި، މޭނުބައިކުރުން ނުވަތަ ބަނޑު ހަޖަމުނުވުން ފަދަ އުނދަގޫތައް އިހުސާސްވުމަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް ދިމާވާ އާންމު ކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ހީވާ ހީވުމެއް ނޫން ކަމަށާއި، އިންސާނާގެ ސިކުނޑިއާއި ހަޖަމުގެ ނިޒާމާ ދެމެދު ވަރަށް ވަރުގަދަ ގުޅުމެއް އޮންނަ ކަމަށް ސައިންސްވެރިންނާއި ޑޮކްޓަރުން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ. މަޝްހޫރު ގެސްޓްރޯއެންޓްރޮލޮޖިސްޓް ޑރ. ވިނީތު ކުމާރު ގުޕްތާ ވަނީ ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ހަޖަމުގެ ނިޒާމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރަން މެދުވެރިވާ ސައިންޓިފިކް ސަބަބުތައް ވަރަށް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ.

ޑރ. ވިނީތު ގުޕްތާ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ހަޖަމުގެ ނިޒާމަކީ އަމިއްލަ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމެއް ނުވަތަ "އެންޓެރިކް ނާވަސް ސިސްޓަމް" އެއް އެކުލެވިގެންވާ ގުނަވަނެކެވެ. މިއީ ގިނަ ފަހަރަށް އިންސާނާގެ "ދެވަނަ ސިކުނޑި" ގެ ގޮތުގައި ވެސް ސިފަކުރެވޭ ނިޒާމެކެވެ. މި ނިޒާމާއި ސިކުނޑި ގުޅުވައިދެނީ "ގަޓް-ބްރެއިން އެކްސިސް" މެދުވެރިކޮށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ސިކުނޑިއަށް ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ނަފްސާނީ ބަދަލެއް ނުވަތަ ސްޓްރެސްއެއް، ނާރުތަކުގެ ސިގްނަލްތައް މެދުވެރިކޮށް ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ސީދާ ބަނޑަށް އަސަރު ފޯރުވާ ކަމެވެ.

އިންސާނާއަށް ސްޓްރެސް ކުރިމަތިވާ ހިނދު، ހަށިގަނޑުން 'ފައިޓް އޯ ފްލައިޓް' ރެސްޕޮންސް އެކްޓިވޭޓް ކޮށްލައެވެ. މި ހާލަތުގައި ހަށިގަނޑުން ކޯޓިޒޯލް އަދި އެޑްރެނަލިން ފަދަ ސްޓްރެސް ހޯމޯންތައް ގިނަ އަދަދަކަށް އުފައްދަން ފަށައެވެ. މި ހޯމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ލޭދައުރުވުން ހަޖަމުގެ ނިޒާމާ ދުރަށް، މައިގަނޑު މަސްތަކަށާއި ސިކުނޑިއަށް އަވަސްކޮށްދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކާނާ ހަޖަމުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ލޭގެ މިންވަރު މަދުވެ، ހަޖަމުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ލަސްވެ ނުވަތަ މުޅިން ހުއްޓުމަކަށް އާދެއެވެ.

ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ބަނޑުގެ އެތެރޭގެ މަސައްކަތްތަކަށް އެކި ގޮތްގޮތުން ބުރޫއަރައެވެ. އެގޮތުން ބައެއް މީހުންގެ ހަޖަމުގެ ދުވެލި އާދަޔާ ޚިލާފަށް އަވަސްވެ ބަނޑުދިޔާވުން މެދުވެރިވާއިރު، އަނެއްބައި މީހުންގެ ހަޖަމުވުން މާބޮޑަށް ލަސްވެ ބަނޑުހިކުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބަނޑުގައި އެސިޑް އުފެދޭ މިންވަރު އިތުރުވެ، މޭ އެންދުމާއި، ގޭސްޓްރިކް މައްސަލަތައް އުފެދެއެވެ. އަދި ބަނޑުގައި ހުންނަ ފައިދާހުރި ބެކްޓީރިއާތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބަދަލު އައިސް، ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށިވެ، ބަނޑު ފުފުމާއި ތަދުވުން ފަދަ އުނދަގޫތައް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް، އިރިޓަބަލް ބަވަލް ސިންޑްރޯމް ފަދަ ދިގުމުއްދަތުގެ ބަނޑުގެ ބަލިތައް ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް، ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެގެންދެއެވެ.

ހަޖަމުގެ ނިޒާމު ދުޅަހެޔޮކޮށް ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ޖިސްމާނީ ސިއްހަތުގެ އިތުރުން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވާ ގޮތުގައި، ސްޓްރެސް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި ފުންކޮށް ނޭވާލުމުގެ ކަސްރަތުތައް ކުރުމާއި، ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމާއި، އަދި އަރާމު ނިދި ހަމަކުރުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަންކަމެވެ. ހަމައެއާއެކު، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ކެއުމާއި، ޕްރޯބަޔޮޓިކްސް އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަކީ ބަނޑުގެ ސިއްހަތު ރަނގަޅުކޮށްދީ، ސްޓްރެސްގެ ސަބަބުން ބަނޑަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.