ފާއިތުވި ދިހަވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭގައި އީރާނުގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ ޝަހުސިއްޔަތުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވާ އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނޭއީ އަކީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާސީ އަދި ދީނީ ފިކުރު ބައްޓަންކުރުމުގައި އެންމެ އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅާއެވެ.
އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޚާމަނޭއީގެ ޒައާމަތުގައި އީރާނުން ވަނީ ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް ސާބިތުކަމާއެކު ތެދުވެ، "ދޫނުދިނުމުގެ" ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅެފައެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި އެ ގައުމުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމަށް އައި ބަދަލެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކްސްއަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ނޫހުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
ޚާމަނޭއީގެ ވެރިކަމުގައި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާއި، ސަރަހައްދީ ގޮތުން އެ ގައުމުން ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުންތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް އުފެދުނު ކަންކަމެވެ. އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލާ ދެކޮޅަށް ގެންގުޅުއްވާ ހަރުކަށި ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން އީރާނަށް އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަވެސް، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވުމުގެ ރޫހު އާލާކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
މިގޮތުން "ރެސިސްޓެންސް އިކޮނޮމީ" ނުވަތަ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކުވެސް ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފިކުރު އޭނާ ވަނީ އާންމުކުރައްވާފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ އަސާސްތައް ދެމެހެއްޓުމުގައި ޚާމަނޭއީ ވަނީ ނުގުޑާ ފަދަ އަޒުމެއް ދައްކަވާފައެވެ. ގައުމުގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު އެކި ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަންތައްތަކާއި އިހުތިޖާޖުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި އޭނާ ގެންގުޅުއްވި ހަރުކަށި އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުގެ ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އީރާނުގެ އަސްކަރީ ބާރުވެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ސަރަހައްދީ ގޮތުން އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ގްރޫޕްތައް ވަރުގަދަކުރުމުގައި އޭނާގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނޭއީއަކީ އީރާނުގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި އެންމެ ފުން ނުފޫޒެއް ފޯރުވި ލީޑަރެވެ. އޭނާގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނަކީ ދުނިޔޭގެ ބާރުގަދަ ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމުގެ ރަމްޒަކަށް ވެފައިވާއިރު، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް އީރާނުގެ މިސްރާބު ހުންނާނީ އޭނާ ކަނޑައެޅުއްވި މި "ދޫނުދިނުމުގެ" އުސޫލުގެ މަތީގައި ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
އަލްޖަޒީރާއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ޚާމަނޭއީގެ ޒައާމަތުގައި އީރާނުން ވަނީ ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކާ ދެކޮޅަށް ސާބިތުކަމާއެކު ތެދުވެ، "ދޫނުދިނުމުގެ" ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅެފައެވެ.
މިއީ ހަމައެކަނި އެ ގައުމުގެ ދާޚިލީ ކަންކަމަށް އައި ބަދަލެއް ނޫން ކަމަށާއި، މުޅި މެދުއިރުމަތީގެ ޖިއޯޕޮލިޓިކްސްއަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ނޫހުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
ޚާމަނޭއީގެ ވެރިކަމުގައި އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމާއި، ސަރަހައްދީ ގޮތުން އެ ގައުމުން ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުންތަކަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް އުފެދުނު ކަންކަމެވެ. އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލާ ދެކޮޅަށް ގެންގުޅުއްވާ ހަރުކަށި ސިޔާސަތުގެ ސަބަބުން އީރާނަށް އިގްތިސާދީ ގޮތުން ބޮޑެތި ދަތިތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނު ނަމަވެސް، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވުމުގެ ރޫހު އާލާކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ބާރުއަޅުއްވާފައެވެ.
މިގޮތުން "ރެސިސްޓެންސް އިކޮނޮމީ" ނުވަތަ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއެކުވެސް ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ފިކުރު އޭނާ ވަނީ އާންމުކުރައްވާފައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އީރާނުގެ އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ އަސާސްތައް ދެމެހެއްޓުމުގައި ޚާމަނޭއީ ވަނީ ނުގުޑާ ފަދަ އަޒުމެއް ދައްކަވާފައެވެ. ގައުމުގެ އެތެރޭގައި އުފެދުނު އެކި ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަންތައްތަކާއި އިހުތިޖާޖުތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި އޭނާ ގެންގުޅުއްވި ހަރުކަށި އުސޫލުތަކުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުގެ ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައިވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އީރާނުގެ އަސްކަރީ ބާރުވެރިކަން އިތުރުކުރުމާއި، ސަރަހައްދީ ގޮތުން އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ގްރޫޕްތައް ވަރުގަދަކުރުމުގައި އޭނާގެ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
ޖުމްލަގޮތެއްގައި ބަލާއިރު، އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނޭއީއަކީ އީރާނުގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި އެންމެ ފުން ނުފޫޒެއް ފޯރުވި ލީޑަރެވެ. އޭނާގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނަކީ ދުނިޔޭގެ ބާރުގަދަ ގައުމުތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވުމުގެ ރަމްޒަކަށް ވެފައިވާއިރު، ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް އީރާނުގެ މިސްރާބު ހުންނާނީ އޭނާ ކަނޑައެޅުއްވި މި "ދޫނުދިނުމުގެ" އުސޫލުގެ މަތީގައި ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު