އިންސްޓަގްރާމް ފަދަ އިޖުތިމާއީ މަންސަތަކުގައި އާއިލީ ފޮޓޯތައް ހިއްސާކުރުމުގެ އާދައަށް މިއަދު މިވަނީ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަން ފަށާފައެވެ. ކުރިން އުފަލަކަށް ކުރި މިކަމަކީ، ގިނަ ބެލެނިވެރިންނަށް މިހާރު ބޮޑު ތަކުލީފަކަށްވެ، އަމިއްލަ ޕްރައިވެޓް އެކައުންޓެއްގައި ފޮޓޯއެއް ހިއްސާކުރުމުގައި ވެސް ދެވަނަ ވިސްނުމަކަށް ދާންޖެހޭ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.
މި މައުޟޫއަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާގެ ވާޖިނިއާގައި ދިރިއުޅޭ ތިން ކުދިންގެ މަންމައެއް ކަމަށްވާ ކެރީގެ މިސާލަކީ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމެކެވެ. އޭނާގެ ދަރިންގެ ފޮޓޯތައް އާއިލީ އަލްބަމެއްގެ ގޮތުގައި އިންސްޓަގްރާމްގައި ރައްކާކުރަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް، އޭނާގެ ދަރިފުޅު އެބީ ވަނީ މިކަމާ ދެކޮޅަށް ފާޅުގައި އަޑުއުފުލާފައެވެ. "މަންމާ، މިއީ މާ ބޮޑުވަރު،" މިހެން ބުނެ އެބީ ކުރި އިހުތިޖާޖަކީ، ހަގީގަތުގައި ކޮންމެ ކުއްޖެއްގެ ވެސް އަމިއްލަވަންތަކަމާއި ކަރާމާތް ހިމާޔަތްކުރުމަށް އެދޭ އެދުމެކެވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މިކަމުގައި ފުން މާނަތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. ދަރިންނަކީ މާތްﷲ ބެލެނިވެރިންނާ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ މުގައްދަސް "އަމާނާތެކެވެ". އެކުދިންގެ ފޮޓޯތަކާއި ދިރިއުޅުމުގެ ތަފުސީލުތައް އާންމުކުރުމަކީ އެ އަމާނާތަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ މިންގަނޑުން ބޭރުވެދާނެ ކަމެކެވެ. ކުއްޖާގެ ރުހުމެއް ނެތި، ނުވަތަ އެކުއްޖާ ބޮޑުވުމުން ލަދުގަންނަންޖެހޭ ފަދަ ކަންކަން އިންޓަނެޓަށް ދޫކޮށްލުމަކީ އެކުއްޖާގެ "ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް" އެޅޭ ހުރަހެކެވެ.
އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (AI) ގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެފައިވާ މި ޒަމާނުގައި، އޮންލައިންކޮށް ހިއްސާކުރެވޭ ފޮޓޯތަކަކީ ނުބައި ނިޔަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ. އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ "ސިއްރު ހިފެހެއްޓުމަށާއި" "އައުރަ ނިވާކުރުމަށެވެ". މި އައުރައަކީ ހަމައެކަނި ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރުތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، "އެސްފީނާ" އަކީ ހަގީގަތެއްކަން ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އާއިލީ އުފާވެރިކަމާއި ކުދިންގެ ރީތި ފޮޓޯތައް ހާމަކުރުމަކީ، ނޭނގި ހުރެ ނަމަވެސް އެސްފީނާގެ ނުރައްކަލަށް ދަރިން ހުށަހެޅިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ބްރައުން ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު ޖެކްލިން ނެސީ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ފޮޓޯއެއް ޖެހުމުގެ ކުރިން ކުއްޖާގެ ހުއްދަ ހޯދުމަކީ "އަޚްލާގީ މިންގަނޑުތައް" ދަސްކޮށްދިނުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ. މިއީ އިސްލާމީ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ "އިޒުނަ ހޯދުމުގެ" ރިވެތި އާދައާ ވެސް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އަނެކާގެ އަމިއްލަ ދާއިރާއަށް އިހުތިރާމްކުރުމަކީ ދީނުގައި ބާރުއަޅާ ކަމެކެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމައަށް ބަލާއިރު، ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުދިންގެ ހުރިހާ ހަރަކާތްތަކެއް ހިއްސާކުރުމަކީ "ޒަމާނީ" ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބައެއް މީހުން ދެކެއެވެ. ނަމަވެސް، ހަގީގީ ތަހުޒީބަކީ ދަރިންގެ "ޑިޖިޓަލް ފުޓްޕްރިންޓް" ނުވަތަ އިންޓަނެޓުގައި ބާކީ ހުންނަ ނިޝާންތަކާމެދު ފަރުވާތެރިވުމެވެ. ކޮންމެ ފޮޓޯއެއް ޕޯސްޓްކުރުމުގެ ކުރިން، މިއީ އެކުއްޖާގެ މުސްތަގުބަލަށް އޮތް ރައްކާތެރިކަމެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ބެލެނިވެރިން އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކުރަންޖެހެއެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، އާއިލީ އުފާވެރިކަމަކީ ދުނިޔެއަށް ދައްކާ އިޝްތިހާރަކަށް ހެދުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ގޭތެރޭގައި ރައްކާކުރެވިފައިވާ މުގައްދަސް އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަކީ މިއަދުގެ ބެލެނިވެރިންގެ މައްޗަށް އޮތް ލާޒިމް ކަމެކެވެ. ދަރިންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި، ކަރާމާތާއި، އަދި ދީނީ ހަމަތަކަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ވަގުތީ "ލައިކް" ތަކަށްވުރެ މާ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މިކަމުގައި ފުން މާނަތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. ދަރިންނަކީ މާތްﷲ ބެލެނިވެރިންނާ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ މުގައްދަސް "އަމާނާތެކެވެ". އެކުދިންގެ ފޮޓޯތަކާއި ދިރިއުޅުމުގެ ތަފުސީލުތައް އާންމުކުރުމަކީ އެ އަމާނާތަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ މިންގަނޑުން ބޭރުވެދާނެ ކަމެކެވެ. ކުއްޖާގެ ރުހުމެއް ނެތި، ނުވަތަ އެކުއްޖާ ބޮޑުވުމުން ލަދުގަންނަންޖެހޭ ފަދަ ކަންކަން އިންޓަނެޓަށް ދޫކޮށްލުމަކީ އެކުއްޖާގެ "ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް" އެޅޭ ހުރަހެކެވެ.
އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (AI) ގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެފައިވާ މި ޒަމާނުގައި، އޮންލައިންކޮށް ހިއްސާކުރެވޭ ފޮޓޯތަކަކީ ނުބައި ނިޔަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެއްޗެކެވެ. އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ "ސިއްރު ހިފެހެއްޓުމަށާއި" "އައުރަ ނިވާކުރުމަށެވެ". މި އައުރައަކީ ހަމައެކަނި ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ސިއްރުތައް ވެސް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ. މީގެ އިތުރުން، "އެސްފީނާ" އަކީ ހަގީގަތެއްކަން ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އާއިލީ އުފާވެރިކަމާއި ކުދިންގެ ރީތި ފޮޓޯތައް ހާމަކުރުމަކީ، ނޭނގި ހުރެ ނަމަވެސް އެސްފީނާގެ ނުރައްކަލަށް ދަރިން ހުށަހެޅިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
ބްރައުން ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު ޖެކްލިން ނެސީ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ފޮޓޯއެއް ޖެހުމުގެ ކުރިން ކުއްޖާގެ ހުއްދަ ހޯދުމަކީ "އަޚްލާގީ މިންގަނޑުތައް" ދަސްކޮށްދިނުމަށް ލިބޭ ފުރުސަތެކެވެ. މިއީ އިސްލާމީ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ "އިޒުނަ ހޯދުމުގެ" ރިވެތި އާދައާ ވެސް ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ. އަނެކާގެ އަމިއްލަ ދާއިރާއަށް އިހުތިރާމްކުރުމަކީ ދީނުގައި ބާރުއަޅާ ކަމެކެވެ.
ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، އާއިލީ އުފާވެރިކަމަކީ ދުނިޔެއަށް ދައްކާ އިޝްތިހާރަކަށް ހެދުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ގޭތެރޭގައި ރައްކާކުރެވިފައިވާ މުގައްދަސް އަމާނާތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަކީ މިއަދުގެ ބެލެނިވެރިންގެ މައްޗަށް އޮތް ލާޒިމް ކަމެކެވެ. ދަރިންގެ ރައްކާތެރިކަމާއި، ކަރާމާތާއި، އަދި ދީނީ ހަމަތަކަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ވަގުތީ "ލައިކް" ތަކަށްވުރެ މާ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު