އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް މަސައްކަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވަނީ ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އިންޤިލާބީ ބަދަލެއް ގެންނެވުމަށެވެ. އީރާނާއެކު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމަށް ހައްލެއް ލިބުމާއެކު، އަރަބި ޤައުމުތަކުން އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމުގެ 'އަބްރަހަމް އެކޯޑްސް' ގައި ބައިވެރިވުމަށް އޭނާ ގެންދަވަނީ ބާރުއަޅުއްވަމުންނެވެ.
އީރާނުގެ މައްސަލައިގައި ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް ހަލުވި ދުވެއްޔެއްގައި ކުރިއަށްދާއިރު، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ އަމާޒު ހުރީ ހަމައެކަނި ސުލްހަ ޤާއިމުކުރުމަށްވުރެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައެވެ. ސިއްރު މަޝްވަރާތަކެއްގެ ތެރެއިން ޓްރަމްޕް މިހާރު އިސްކަން ދެއްވަނީ ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ ސިޔާސީ ނިޒާމު މުޅިން އާ ގޮތަކަށް ބައްޓަންކުރެއްވުމަށެވެ.
'އެކްސިއޯސް' އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި މަތީ ފަންތީގެ ކޮންފަރެންސް ކޯލެއްގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ އަރަބި އަދި މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް މުހިންމު އިލްތިމާސެއް ކުރައްވާފައެވެ. އެއީ އީރާނާއެކު އޮތް ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ނިމުމެއް އައުމާއެކު، އިތުރު ޤައުމުތަކުން އިސްރާއީލަކީ ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ، ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމެވެ. މި މަޝްވަރާގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޔޫއޭއީ، ޤަތަރު، ޕާކިސްތާން، ތުރުކީ، މިސްރު، އުރުދުން އަދި ބަހްރޭންގެ އިސްވެރިން ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ.
މި ފޯނު ކޯލުގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު ބަދަލުވުމުން އިސްރާއީލާއެކު މިހާތަނަށް ރަސްމީ ގުޅުން ޤާއިމުނުކުރާ ޤައުމުތަކުން އެ މިސްރާބަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. މަސްދަރުތަކުން ބުނާގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ މި ހުށަހެޅުމާއެކު ކޯލުގައި ބައިވެރިވި ލީޑަރުން، ހާއްސަކޮށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޤަތަރު އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ލީޑަރުން ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ހަނުތިއްބެވިއެވެ. މި ޤައުމުތަކަކީ މިހާތަނަށް އިސްރާއީލާއެކު އެއްވެސް ކަހަލަ ހާރިޖީ ގުޅުމެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ޤައުމުތަކެއް ނޫނެވެ.
މި މަސައްކަތުގައި ޓްރަމްޕަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއެވެ. ސައުދީގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން މީގެ ކުރިން އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ގެންގުޅުއްވި ނަމަވެސް، ގައްޒާގެ ހަނގުރާމައާއި އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ނުރުހުމުގެ ސަބަބުން އެކަން ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ. ސައުދީގެ ސާފު ނިންމުމަކީ އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުކުރެވޭނީ ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަން ދައުލަތެއް އުފެއްދުމަށް ސާފު އަދި ބަދަލުނުކުރެވޭނެ މަގުޗާޓެއް އެކުލަވާލުމުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިސްރާއީލުން ގެންދަނީ މި ޝަރުތަށް ފާޅުގައި ދެކޮޅު ހަދަމުންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އީރާނުވެސް މި އެއްބަސްވުމުގައި ބައިވެރިވެދާނެތޯ ޓްރަމްޕް ވަނީ ސުވާލު އުފައްދަވާފައެވެ. 'ޓްރުތު ސޯޝަލް' ގައި އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވަނީ މެދުއިރުމަތީގެ ހުރިހާ ޤައުމުތަކަކުން އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގައި ބައިވެރިވުމަކީ އޭނާގެ ތަސައްވުރު ކަމަށާއި، ފަހަރުގައި އީރާނުންވެސް އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފާފާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އީރާނުގެ މިހާރުގެ ސަރުކާރުން އިސްރާއީލަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭތީ، މިއީ ހަޤީގަތަކަށް ވުން ދުރު ކަމެކެވެ. އީރާނުގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ އިސްރާއީލަކީ ޤަތުލުއާންމު ހިންގާ ބައެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި، އެ ޤައުމު ދުވަހަކުވެސް ބަލައިނުގަންނާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ސެނެޓަރު ލިންޑްސީ ގްރަހަމް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ސައުދީ އާއި ޕާކިސްތާން ފަދަ ޤައުމުތަކުން މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމަކީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މަސްރަހަށް އަންނާނެ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. އަދި މިކަމަށް ފުރަގަސްދީފިނަމަ، އެމެރިކާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުމަށް ހީނަރުކަން އަތުވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް އޭނާ ދެއްވިއެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ މެދުވެރިކަމުގައި އެކުލަވާލި އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގެ ދަށުން ޔޫއޭއީ، ބަހްރޭން އަދި މޮރޮކޯ އިން ވަނީ އިސްރާއީލާއެކު ރަސްމީ ގުޅުން ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. މިއީ ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލަ ހައްލުނުވަނީސް އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުނުކުރުމަށް އަރަބި ޤައުމުތަކުން ގެންގުޅުނު ޒަމާންވީ ސިޔާސަތަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އީރާނާއެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތައް އުއްމީދީ މިސްރާބަކަށް ދަތުރުކުރި ނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް އަވަސް އަރުވާލުމުގެ ވިސްނުމެއް ނެތެވެ. އަދި ދާއިމީ ހައްލެއް ފެންނަންދެން އީރާނާ ދެކޮޅަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށާއި، އީރާނަށް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ފުރުސަތު ނުދެއްވާނެ ކަމަށް އޭނާ ތަކުރާރުކުރެއްވިއެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރު، އިސްރާއީލުގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުވެސް އޮތީ ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫއަށް އޮތް ތާއީދު ކުޑަވަމުންދާއިރު، މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އެ ޤައުމުގައި އިންތިހާބެއް ބޭއްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމަ ނިމުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ މުސްތަޤުބަލާ މެދު ކުރެވޭ ސިޔާސީ ކުރިމަތިލުންތައް އަދި އޮތީ ކުރިއަށެވެ.
'އެކްސިއޯސް' އިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ ހޮނިހިރު ދުވަހު ބޭއްވި މަތީ ފަންތީގެ ކޮންފަރެންސް ކޯލެއްގައި ޓްރަމްޕް ވަނީ އަރަބި އަދި މުސްލިމް ޤައުމުތަކުގެ ލީޑަރުންނަށް މުހިންމު އިލްތިމާސެއް ކުރައްވާފައެވެ. އެއީ އީރާނާއެކު އޮތް ހަމަނުޖެހުންތަކަށް ނިމުމެއް އައުމާއެކު، އިތުރު ޤައުމުތަކުން އިސްރާއީލަކީ ދައުލަތެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެ، ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމެވެ. މި މަޝްވަރާގައި ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޔޫއޭއީ، ޤަތަރު، ޕާކިސްތާން، ތުރުކީ، މިސްރު، އުރުދުން އަދި ބަހްރޭންގެ އިސްވެރިން ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ.
މި ފޯނު ކޯލުގައި ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމައިގެ ހާލަތު ބަދަލުވުމުން އިސްރާއީލާއެކު މިހާތަނަށް ރަސްމީ ގުޅުން ޤާއިމުނުކުރާ ޤައުމުތަކުން އެ މިސްރާބަށް ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރައްވާ ކަމަށެވެ. މަސްދަރުތަކުން ބުނާގޮތުގައި، ޓްރަމްޕްގެ މި ހުށަހެޅުމާއެކު ކޯލުގައި ބައިވެރިވި ލީޑަރުން، ހާއްސަކޮށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާ، ޤަތަރު އަދި ޕާކިސްތާނުގެ ލީޑަރުން ކުޑަވަގުތުކޮޅަކަށް ހަނުތިއްބެވިއެވެ. މި ޤައުމުތަކަކީ މިހާތަނަށް އިސްރާއީލާއެކު އެއްވެސް ކަހަލަ ހާރިޖީ ގުޅުމެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ޤައުމުތަކެއް ނޫނެވެ.
މި މަސައްކަތުގައި ޓްރަމްޕަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއެވެ. ސައުދީގެ ވަލީއަހުދު މުހައްމަދު ބިން ސަލްމާން މީގެ ކުރިން އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުކުރުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން ގެންގުޅުއްވި ނަމަވެސް، ގައްޒާގެ ހަނގުރާމައާއި އިސްލާމީ ދުނިޔޭގެ ނުރުހުމުގެ ސަބަބުން އެކަން ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ. ސައުދީގެ ސާފު ނިންމުމަކީ އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުކުރެވޭނީ ފަލަސްތީނުގެ މިނިވަން ދައުލަތެއް އުފެއްދުމަށް ސާފު އަދި ބަދަލުނުކުރެވޭނެ މަގުޗާޓެއް އެކުލަވާލުމުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އިސްރާއީލުން ގެންދަނީ މި ޝަރުތަށް ފާޅުގައި ދެކޮޅު ހަދަމުންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އީރާނުވެސް މި އެއްބަސްވުމުގައި ބައިވެރިވެދާނެތޯ ޓްރަމްޕް ވަނީ ސުވާލު އުފައްދަވާފައެވެ. 'ޓްރުތު ސޯޝަލް' ގައި އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވަނީ މެދުއިރުމަތީގެ ހުރިހާ ޤައުމުތަކަކުން އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގައި ބައިވެރިވުމަކީ އޭނާގެ ތަސައްވުރު ކަމަށާއި، ފަހަރުގައި އީރާނުންވެސް އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފާފާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އީރާނުގެ މިހާރުގެ ސަރުކާރުން އިސްރާއީލަކީ ޣައިރު ޤާނޫނީ ބާރެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭތީ، މިއީ ހަޤީގަތަކަށް ވުން ދުރު ކަމެކެވެ. އީރާނުގެ ހާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ވަނީ އިސްރާއީލަކީ ޤަތުލުއާންމު ހިންގާ ބައެއް ކަމަށް ސިފަކުރައްވައި، އެ ޤައުމު ދުވަހަކުވެސް ބަލައިނުގަންނާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ސެނެޓަރު ލިންޑްސީ ގްރަހަމް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ސައުދީ އާއި ޕާކިސްތާން ފަދަ ޤައުމުތަކުން މި އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރުމަކީ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މަސްރަހަށް އަންނާނެ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ. އަދި މިކަމަށް ފުރަގަސްދީފިނަމަ، އެމެރިކާއާއެކު އޮންނަ ގުޅުމަށް ހީނަރުކަން އަތުވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރުވެސް އޭނާ ދެއްވިއެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާގެ މެދުވެރިކަމުގައި އެކުލަވާލި އަބްރަހަމް އެކޯޑްސްގެ ދަށުން ޔޫއޭއީ، ބަހްރޭން އަދި މޮރޮކޯ އިން ވަނީ އިސްރާއީލާއެކު ރަސްމީ ގުޅުން ޤާއިމުކޮށްފައެވެ. މިއީ ފަލަސްތީނުގެ މައްސަލަ ހައްލުނުވަނީސް އިސްރާއީލާއެކު ގުޅުން ޤާއިމުނުކުރުމަށް އަރަބި ޤައުމުތަކުން ގެންގުޅުނު ޒަމާންވީ ސިޔާސަތަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
މި ހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރު، އިސްރާއީލުގެ އެތެރޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުވެސް އޮތީ ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫއަށް އޮތް ތާއީދު ކުޑަވަމުންދާއިރު، މިއަހަރުގެ ފަހުކޮޅު އެ ޤައުމުގައި އިންތިހާބެއް ބޭއްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. އީރާނާއެކު ކުރާ ހަނގުރާމަ ނިމުނު ކަމުގައިވިޔަސް، ހުޅަނގު އޭޝިއާގެ މުސްތަޤުބަލާ މެދު ކުރެވޭ ސިޔާސީ ކުރިމަތިލުންތައް އަދި އޮތީ ކުރިއަށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު