އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ އަސްކަރީ އަދި ސިޔާސީ ނުތަނަވަސްކަން އިންތިހާއަށް އިތުރުވެ، މުޅި ބައިނަލްއަގުވާމީ މަސްރަހު މިވަނީ ހަނގުރާމައެއްގެ ބިރުވެރިކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. މި ކުރިމަތިލުންތައް ދިގުލައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތް ދަނޑިވަޅެއްގައި، ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ކުރާ ހަނގުރާމަތަކަށް އެމެރިކާއިން ކުރަމުންދާ ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބިޔަ ޚަރަދުތަކާ މެދު އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުންނާއި މާހިރުން މިވަނީ ސީދާ ސުވާލު އުފައްދަން ފަށާފައެވެ.

ޚާއްޞަކޮށް 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 11 ގެ ހަމަލާއަށްފަހު ފާއިތުވި 25 އަހަރު ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ އިގްތިސާދަށް އުފުލަންޖެހުނު ބުރައާއި، އަސްކަރީ ގޮތުން ލިބުނު ކުރިއެރުމާ މެދު ބޮޑެތި ބަހުސްތަކެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ރައީސް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ސިޔާސަތުތަކެއް ގެންގުޅެމުންދާއިރު، މީގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ ސަލާމަތަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ ގޮންޖެހުންތަކަށް މި ރިޕޯޓުގައި އަލިއަޅުވާލާނަމެވެ.

އަސްކަރީ ޚަރަދުތަކާ މެދު އުފެދޭ ސުވާލުތައް

އީރާނާއެކު އެމެރިކާ ކުރަމުންދާ ހަނގުރާމަ ދިގުލައިދާނެ ކަމުގެ ބިރު އޮތް ދަނޑިވަޅެއްގައި، ބޭރު ގައުމުތަކުގައި ކުރާ ހަނގުރާމަތަކަށް އެމެރިކާއިން ކުރި ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޚަރަދާ މެދު އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން މިހާރު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާގެ މެރިން ކޯޕްސްގެ ކުރީގެ އޮފިސަރެއް ކަމަށްވާ އަދި މިހާރު ސްޓިމްސަން ސެންޓަރުގެ ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ރިފޯމް ޕްރޮގްރާމްގެ ޑިރެކްޓަރު ޑޭން ގްރޭޒިއާ ވިދާޅުވީ، 2001 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު 11 ގެ ހަމަލާއަށްފަހު ފާއިތުވި 25 އަހަރު ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑު މާލީ ބުރައެއް އުފުލާފައި ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، އެ ހުރިހާ ފައިސާއަކަށް ވީ ކީއްތޯ ސުވާލުކުރުމުގެ ހައްގު ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ ލިބިގެންވާ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ގްރޭޒިއާ އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރައީސް ޓްރަމްޕް ދައްކަވާ ވާހަކަފުޅުތަކާއި މައިދާނުގައި އޮތް ހަގީގީ ހާލަތާ ދިމާނުވެއެވެ. ހަނގުރާމަ މިހާ ދިގުލައިދާނެ ކަމަށް އަސްކަރީ ރޭވުންތެރިން ލަފާކޮށްފައި ނުވުމުގެ ސަބަބުން، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާގެ ދުރު ރާސްތާގެ ހަތިޔާރުތައް ހުސްވަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހާ ބޮޑު ޚަރަދެއް ކޮށްފައިވާއިރު، މިހާ ކުރު މުއްދަތެއްގައި ހަތިޔާރު ހުސްވުމަކީ އެ ފައިސާ ބޭނުންކުރި ގޮތާ މެދު ސުވާލު އުފެދޭ ކަމެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ތެލުގެ އަގާއި ޓްރަމްޕްގެ ސިޔާސަތު

އީރާނާ ދެކޮޅަށް އެމެރިކާއިން ގެންގުޅޭ ހަރުކަށި ސިޔާސަތުތަކުގެ ސަބަބުން ތެލުގެ އަގު އުފުލެމުންދާތީ އެމެރިކާގެ ރައްޔިތުން ކުރަމުންދާ ޝަކުވާތަކަށް ރައީސް ޓްރަމްޕް މާބޮޑު ސަމާލުކަމެއް ނުދެއްވައެވެ. ނިއުޔޯކްގައި ބޭއްވި އިވެންޓެއްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، ތެލަށް ކުޑަ މިންވަރެއް އިތުރަށް ހޭދަކުރަން ޖެހުނަސް، އެއީ ނުރައްކާތެރި އަދި ޓެރަރިޒަމަށް ވާގިވެރިވާ ގައުމަކަށް ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ލިބުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ކުރާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ތެޔޮ ގަލަނެއްގެ އަގު ހަތަރު ޑޮލަރަށް އެރުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭނާ ކުރެއްވީ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށް ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށްވާތީ އެކަމަށް "ދަުވަހަކުވެސް މާފަކަށް ނޭދޭނެ" ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.

ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ނުތަނަވަސްކަން

މަސްރަހު އެންމެ ބޮޑަށް ގޯސްވެފައިވަނީ ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ މައި ލޭނާރު ކަމަށްވާ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ މައްސަލައިގައެވެ. ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ އެމެރިކާގެ މިލްކެއް ކަމަށް އިޢުލާން ކުރައްވާނެ ކަމަށް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވުމާ ގުޅިގެން އީރާނުގެ ޑެޕިއުޓީ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ކާޒިމް ޣަރީބްއާބާދީ ވަނީ ވަރުގަދަ ރައްދެއް ދެއްވާފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، އެ ކަނޑުއޮޅިއަކީ ޓުވީޓަކުން ނުވަތަ އިންތިޚާބީ ތަގުރީރަކުން ހިފޭނެ ތަނެއް ނޫން ކަމަށާއި، އެތަން ބަންދުކޮށް ހުޅުވާނީ ހަމައެކަނި އީރާނުގެ އަމުރަށް ކަމަށެވެ.

ޑިޕްލޮމެޓިކް ހީނަރުކަމާއި އިގްތިސާދީ އަސަރު

އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރާގްޗީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކުރިން ސޮއިކުރެވުނު އެއްބަސްވުންތަކަށް އެމެރިކާއިން އިހުތިރާމް ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން މަޝްވަރާތައް ވަނީ މަޑުޖެހިފައެވެ. މި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސީދާ އަސަރު ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް ވަނީ ކޮށްފައެވެ. ބްރެންޓް ކްރޫޑްގެ އަގު ފީފާއަކަށް 88.52 ޑޮލަރަށް އުފުލިފައިވާއިރު، މިއީ 1.67 އިންސައްތައިގެ ބޮޑުވުމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޔޫއޭއީގެ ADNOC ކުންފުނީގެ ތެޔޮ ބޯޓަކަށް ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރަނިކޮށް ހަމަލާދިނުމަކީ ކަންބޮޑުވުން އިތުރުވެފައިވާ ކަމެކެވެ.

މިހާރުގެ މަސްރަހަށް ބަލާއިރު، ރައީސް ޓްރަމްޕް ގެންދަވަނީ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ އެމެރިކާގެ ބާރުގެ ދަށުގައި އޮތް ތަނެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކަން މަސައްކަތް ކުރައްވަމުންނެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުން މިކަން ސިފަކުރަނީ "ޚިޔާލީ ފޮލާއެއް"ގެ ގޮތުގައެވެ. ތެލުގެ އަގު އުފުލި، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ނުރައްކާވަމުންދާއިރު، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުގެ ކަންބޮޑުވުން މިވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ.