ކުރިއަށް އޮތް ސެޕްޓެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ނިޔަލަށް މުޅި ރާއްޖޭގެ ފިނިހޫނުމިން އާންމުކޮށް ހުންނަ މިންވަރަށް ވުރެ މަތިވާނެ ކަމަށް މޫސުމާ ބެހޭ ގައުމީ އިދާރާ (މެޓް) އިން ލަފާކޮށްފިއެވެ.
މެޓް އޮފީހުން އާންމުކުރި މޫސުމީ ލަފާކުރުންތަކުގައި ވާގޮތުން، މި މުއްދަތުގައި އުތުރާއި މެދުރާއްޖެތެރޭގެ ބައެއް އަތޮޅުތަކަށް އާންމުކޮށް ވާރޭވެހޭ މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް ވާރޭވެހުން އެކަށީގެންވި ނަމަވެސް، ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ވާރޭވެހޭ މިންވަރު އާންމު މިންގަނޑަށް ވުރެ ދަށްވާނެއެވެ. ޖައްވަށް މިފަދަ ބަދަލުތަކެއް އަންނަ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ޕެސިފިކް ކަނޑުގައި އުފެދި ބާރުގަދަވަމުން އަންނަ ’އެލްނީނޯ‘ އަދި ’އިންޑިއަން އޯޝަން ޑައިޕޯލް‘ގެ ނުފޫޒުތަކެވެ. މި ކަމުގެ ސަބަބުން ވައި މަޑުވެ، ވައިގެ ތެތްކަން މަތިވުމުން، ހަގީގީ ހޫނުމިނަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހޫނު އިހުސާސްކުރެވޭނެ ކަމަށް މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާއިން ބަޔާންކުރެއެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، އިރުމަތީ އިކުއެޓޯރިއަލް ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ މަތީ ފަށަލައިގެ ހޫނުމިން މިހާރު ވެސް ވަނީ އާންމު މިންވަރަށް ވުރެ 2.0 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް އުފުލިފައެވެ. އަދި ނީނޯ 3.4 އިންޑެކްސް އޮގަސްޓު މަހުގެ މެދުތެރޭގައި 1.8 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް އަރާފައިވާއިރު، އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގެ ކަނޑާއި ޖައްވުގެ ހާލަތުން ވެސް މި ނުރައްކާ އިތުރުވަމުންދާކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
އެލްނީނޯގެ މި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެއްޓަށާއި އިގްތިސާދަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މެޓް އޮފީހުން ވަނީ ދީފައެވެ. އެގޮތުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އާދަޔާ ހިލާފަށް ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން ފަރުތަކުން ގާހުދުވެ މަރުވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތައް ފުން ހިސާބުތަކަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ސަބަބުން މަސްވެރިން ބާނާ މަހުގެ މިންވަރު މަދުވެ، މަސްވެރިކަމަށް ހީނަރުކަން އައުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ވާރޭވެހޭ މިންވަރު ބަދަލުވެ ހަނަފަސްކަން ކުރިމަތިވުމަކީ ދަނޑުވެރިކަމަށް އަސަރުކޮށް، ވާރޭފެނަށް ބަރޯސާވާ ރަށްރަށަށް ފެނުގެ ދަތިކަން ފޯރާނެ ސަބަބެކެވެ. މޫސުމީ މި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކަނޑުގެ އޮއިވަރު ބަދަލުވެ، ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ގިރުމާއި ކުޅިފާލަންތަކަށް ލޮނު އެރުމުގެ ހާދިސާތައް ހިނގުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްއިރު، މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ޑެންގީ ފަދަ ބަލިތައް އިތުރުވުމުގެ ސިއްހީ ނުރައްކާ ވެސް ބޮޑެވެ.
މެޓް އޮފީހުން ބުނީ، އެލްނީނޯގެ ހާލަތު އެ އިދާރާއިން މެދުނުކެނޑި ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރ ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށާއި، މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކަށް ދުރާލައި ހުރިހާ ދާއިރާތަކަކުން ވެސް ތައްޔާރުވެ ތިބުމަށް އިލްތިމާސްކުރާ ކަމަށެވެ.
މެޓް އޮފީހުން އާންމުކުރި މޫސުމީ ލަފާކުރުންތަކުގައި ވާގޮތުން، މި މުއްދަތުގައި އުތުރާއި މެދުރާއްޖެތެރޭގެ ބައެއް އަތޮޅުތަކަށް އާންމުކޮށް ވާރޭވެހޭ މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް ވާރޭވެހުން އެކަށީގެންވި ނަމަވެސް، ދެކުނުގެ ސަރަހައްދުތަކަށް ވާރޭވެހޭ މިންވަރު އާންމު މިންގަނޑަށް ވުރެ ދަށްވާނެއެވެ. ޖައްވަށް މިފަދަ ބަދަލުތަކެއް އަންނަ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ޕެސިފިކް ކަނޑުގައި އުފެދި ބާރުގަދަވަމުން އަންނަ ’އެލްނީނޯ‘ އަދި ’އިންޑިއަން އޯޝަން ޑައިޕޯލް‘ގެ ނުފޫޒުތަކެވެ. މި ކަމުގެ ސަބަބުން ވައި މަޑުވެ، ވައިގެ ތެތްކަން މަތިވުމުން، ހަގީގީ ހޫނުމިނަށް ވުރެ ބޮޑަށް ހޫނު އިހުސާސްކުރެވޭނެ ކަމަށް މޫސުމާ ބެހޭ އިދާރާއިން ބަޔާންކުރެއެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، އިރުމަތީ އިކުއެޓޯރިއަލް ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ މަތީ ފަށަލައިގެ ހޫނުމިން މިހާރު ވެސް ވަނީ އާންމު މިންވަރަށް ވުރެ 2.0 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް އުފުލިފައެވެ. އަދި ނީނޯ 3.4 އިންޑެކްސް އޮގަސްޓު މަހުގެ މެދުތެރޭގައި 1.8 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއަށް އަރާފައިވާއިރު، އެހެން ސަރަހައްދުތަކުގެ ކަނޑާއި ޖައްވުގެ ހާލަތުން ވެސް މި ނުރައްކާ އިތުރުވަމުންދާކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.
އެލްނީނޯގެ މި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތިމާވެއްޓަށާއި އިގްތިސާދަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މެޓް އޮފީހުން ވަނީ ދީފައެވެ. އެގޮތުން ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު އާދަޔާ ހިލާފަށް ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން ފަރުތަކުން ގާހުދުވެ މަރުވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތައް ފުން ހިސާބުތަކަށް ދަތުރުކުރުމުގެ ސަބަބުން މަސްވެރިން ބާނާ މަހުގެ މިންވަރު މަދުވެ، މަސްވެރިކަމަށް ހީނަރުކަން އައުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ވާރޭވެހޭ މިންވަރު ބަދަލުވެ ހަނަފަސްކަން ކުރިމަތިވުމަކީ ދަނޑުވެރިކަމަށް އަސަރުކޮށް، ވާރޭފެނަށް ބަރޯސާވާ ރަށްރަށަށް ފެނުގެ ދަތިކަން ފޯރާނެ ސަބަބެކެވެ. މޫސުމީ މި ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކަނޑުގެ އޮއިވަރު ބަދަލުވެ، ރަށްރަށުގެ ގޮނޑުދޮށް ގިރުމާއި ކުޅިފާލަންތަކަށް ލޮނު އެރުމުގެ ހާދިސާތައް ހިނގުމުގެ ފުރުސަތު އޮތްއިރު، މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ޑެންގީ ފަދަ ބަލިތައް އިތުރުވުމުގެ ސިއްހީ ނުރައްކާ ވެސް ބޮޑެވެ.
މެޓް އޮފީހުން ބުނީ، އެލްނީނޯގެ ހާލަތު އެ އިދާރާއިން މެދުނުކެނޑި ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރ ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށާއި، މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ ދަތިތަކަށް ދުރާލައި ހުރިހާ ދާއިރާތަކަކުން ވެސް ތައްޔާރުވެ ތިބުމަށް އިލްތިމާސްކުރާ ކަމަށެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު