ހަރުގަލުގެ ފަރުބަދައެއްގެ އަޑީގައި އީރާނުން ބިނާކުރަމުންދާ ކަމަށް ބެލެވޭ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒެއްގެ މަސައްކަތްތައް، ފަހަކަށް އައިސް ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްފައިވާކަން ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން، ބިމުގެ އަޑީގައި ވަރުގަދަކޮށް ބިނާކޮށްފައިވާ ތަންތަން ހަލާކުކޮށްލުމަށް އެމެރިކާއިން އައު އުކުޅުތަކެއް ހޯދަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، މި މައްސަލައިގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އަނެއްކާވެސް މިވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. "ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި ސަރަހައްދަކީ، ތެހެރާނުގެ ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 225 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައިވާ އީރާނުގެ ނަތަންޒް ނިއުކްލިއަރ ކޮމްޕްލެކްސްގެ އަރިމަތީގައި އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ. ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން މި ސަރަހައްދު ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރކުރަމުން އަންނަތާ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. އެއީ ވައިގެ ހަމަލާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި، އެ ޤައުމުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމުގެ އެންމެ މުހިންމު ބައިތައް ބިމުގެ އަޑީގައި ރައްކާކުރުމަށް އީރާނުން މި މަރުކަޒު ބޭނުންކޮށްފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީއެވެ.
ސެންޓަރ ފޮރ ސްޓްރެޓީޖިކް އެންޑް އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްޓަޑީޒް އިން ފާއިތުވި ހަ އަހަރުގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތައް ދިރާސާކުރުމަށްފަހު ހާމަކުރި ގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެ ސަރަހައްދުގެ އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލުވިކޮށްފައެވެ.
މާހިރުން ލަފާކުރައްވާ ގޮތުގައި، މި މަރުކަޒަކީ ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމަށާއި، ސެންޓްރިފިއުޖްތައް އެކުލަވައިލުމަށް ނުވަތަ ނިއުކްލިއަރއާ ގުޅުންހުރި ނާޒުކު ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް ހަދާފައިވާ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަނިޔާވެރި ޒަޔަނިސްޓް އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ވެސް ވަނީ، އީރާނުން ސެންޓްރިފިއުޖްތައް މި ތަނަށް ބަދަލުކޮށްފާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. މި މައްސަލަ ފެންމަތިވެގެން މިދިޔައީ، ވޮޝިންޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު އޮތް ނުތަނަވަސްކަމާއި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ބިރުވެރިކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. މީގެއިތުރުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންއަށް ހަމަލާދީފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވާފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި މަރުކަޒު ހަރުގަލުގެ ފަރުބަދައެއްގެ އެތައް އަޑިއެއްގައި ބިނާކޮށްފައިވުމަކީ އަސްކަރީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ހަރުގަލުގެ އަޑީގައިވާ އަމާޒެއް
އެމެރިކާގެ އަތުގައި ހުރި، ބިމުގެ އަޑި ފޫއަޅުވާލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެންމެ ބާރުގަދަ ކޮންވެންޝަނަލް ބޮންތަކަށް ވެސް، ހަރުގަލުގެ އަޑީގައިވާ މިފަދަ މަރުކަޒުތަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ހިންގި "އޮޕަރޭޝަން މިޑްނައިޓް ހެމަރ" ގައި އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ބައެއް ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި ބައެއް ތަންތަނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އިސްފަހާން ނިއުކްލިއަރ ކޮމްޕްލެކްސްގެ އަޑީގައިވާ ބައިތައް މިހާރު ހުރި ހަތިޔާރުތަކުން އެއްކޮށް ހަލާކުކޮށްނުލެވޭނެ ކަމަށް އަސްކަރީ އޮފިޝަލުން ވަނީ އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައެވެ.
ޕެންޓަގަންގެ "މެސިވް އޯޑްނަންސް ޕެނެޓްރޭޓަރ" އަކީ ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ވަރުގަދަ ބިންގަރާސްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ، ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި "ބަންކަރ-ބަސްޓިންގ" ބޮންތަކުގެ ތެރެއިން އެކައްޗެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފަރުބަދަތަކުގެ އެތައް ސަތޭކަ މީޓަރެއް އަޑީގައިވާ ތަންތަން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން މި ހަތިޔާރުގައި ހުރިތޯ އަސްކަރީ މާހިރުން ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ވެގެންދާނީ އަސްކަރީ ގޮތުން ހަމަލާދިނުމަށް އީރާނުގައިވާ އެންމެ އުނދަގޫ އަމާޒަށެވެ.
ޕެންޓަގަނުން އައު ގާބިލުކަން އިމްތިހާނުކުރުން
ބިމުގެ އަޑީގައިވާ އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށްޓަކައި އިތުރު އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެމެރިކާއިން އަވަސްކުރަމުންދާ ކަމުގެ އިޝާރާތްތަކެއް މިހާރު ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.
މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމުގެ ކުޑަދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން، ޕެންޓަގަންގެ ޑިފެންސް ތުރެޓް ރިޑަކްޝަން އެޖެންސީން ވަނީ ނިއު މެކްސިކޯގެ ވައިޓް ސޭންޑްސް މިސައިލް ރޭންޖުގައި ހުންނަ ބިމުއަޑީގެ ހަތިޔާރު އިމްތިހާނުކުރާ މަރުކަޒެއްގެ ކުއްލި މަސައްކަތްތަކަކަށް ހުއްދަދީފައެވެ.
މި މަޝްރޫއުގެ ބޭނުމަކީ، އަލަށް ކުރިމަތިވަމުން އަންނަ ނުރައްކާތަކާ ދެކޮޅަށް ސިއްރު ލައިވް-ފަޔަރ އިމްތިހާނުތަކެއް ހެދުމަށްޓަކައި ބިމުގެ އަޑީގެ ސަރަހައްދެއް މަރާމާތުކޮށް ތައްޔާރުކުރުމެވެ. މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި އިމްތިހާނުތަކަކީ އީރާނުގެ ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކެކެވެ.
ވައިޓް ސޭންޑްސްގެ މަރުކަޒަކީ ވެސް ހަރުގަލުގެ އެތެރޭގައި ބިނާކޮށްފައިވާ ތަނަކަށް ވާތީ، ބިމުގެ އަޑީގެ ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑުތައް ފޫއަޅުވާލާ ހަތިޔާރުތައް ޓެސްޓްކުރުމަށް މިއީ އެންމެ އެކަށޭނަ ތަނެވެ. މީގެއިތުރުން، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދަނީ މިހާރު ބޭނުންކުރާ "މެސިވް އޯޑްނަންސް ޕެނެޓްރޭޓަރ" ގެ ބަދަލުގައި، އެއަށްވުރެ މާ ފުރިހަމަ އައު ޖީލުގެ ހަތިޔާރެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރަމުންނެވެ.
ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވުން
ފާއިތުވި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާކަން ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.
ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބޮޑެތި ފުން ކޮނުންތައް ނިންމުމަށްފަހު، މިހާރު އެތަނުގައި ކުރިއަށްދަނީ އެތެރޭގެ ވަސީލަތްތައް ތަރައްގީކުރުމާއި ބޭރުގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކެވެ.
މިގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
އެ ސަރަހައްދުގެ މަގުތަކުގައި ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވުން
ބިމުއަޑީގެ ބިންގަރާސްތަކަށް ވަންނަ ދޮރުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުން
ވަދެނުކުތުމަށް ހަދާފައިވާ ދޮރޯށިތައް އުސްކޮށް، ހަރުދަނާކުރުން
އެތެރޭގެ މަގުތައް ހަދައި ތާރުއެޅުން
ބިމުގެ އަޑިއަށް ވަންނަ ދޮރުތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ބަދަހިކުރުން
ކޮނެގެން ނަގާފައިވާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ވެލިތައް ބޭރުކޮށް، ބިން އެއްވަރުކުރުން
މި މަސައްކަތްތައް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ކުރިއަށްދިއުމަކީ އީރާނުން މި މަރުކަޒަށް ބޮޑު އިސްކަމެއްދީ، ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރަމުންދާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް އަދި އެތަނުގައި ފަށާފައިނުވާ ކަމަށް މާހިރުން އަންދާޒާކުރެއެވެ.
އެތެރޭގައި ހިންގަނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއް؟
މާހިރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ސެންޓް ރިފިއުޖް އުފައްދާ މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައާއި، ބިމުގެ އަޑީގައި ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި، ނުވަތަ ޔުރޭނިއަމް މެޓަލް ކޮންވަރޝަން ފަދަ ނާޒުކު އެހެނިހެން ނިއުކްލިއަރ ހަރަކާތްތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ހިންގާ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ.
އީރާނުން އަބަދުވެސް ބުނަމުން އަންނަނީ އެ ޤައުމުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމަކީ ހަމައެކަނި ސުލްހަވެރި ބޭނުންތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ޕްރޮގްރާމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކުންނާއި ޒަޔަނިސްޓް އިސްރާއީލުން އަދިވެސް ފާޅުކުރަމުންދާ ކަންބޮޑުވުމަކީ، ތެހެރާނުން މި ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން ހޯދައިގެންފާނެ ކަމުގެ ބިރެވެ.
ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ސަރަހައްދުގައި އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ހަލުވިވަމުންދާ ވަރަކަށް، މި ކަންބޮޑުވުންތައް ދާނީ އިތުރަށް ގަދަވަމުންނެވެ. އެމެރިކާއަށް ބަލާއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮންޖެހުންތައް ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މިދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އީރާނުން އެ ޤައުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ނިއުކްލިއަރ ވަސީލަތްތައް ބިމުގެ އަޑިއަށް ބަދަލުކޮށް، ބޯ ހަރުގަލާއި ވަރުގަދަ ކޮންކްރީޓްގެ ފަށަލަތަކުން ރައްކާތެރިކުރަމުންދާ ވަރަކަށް، ވައިގެ އާދައިގެ ހަމަލާތަކުން އެފަދަ ތަންތަން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމަކީ ނުހަނު އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިހާރު އުފެދިފައިވާ ކުރިމަތިލުމަކީ ހަމައެކަނި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންގެ އަޑީގައި އީރާނުން ބިނާކުރަމުންދަނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯ ދެނެގަތުމުގެ މަސައްކަތެއް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ އިތުރުން، އެފަދަ ފުން މިނެއްގައިވާ އަމާޒަކަށް ވާސިލުވެވޭނެ ފަދަ ހަތިޔާރެއް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ލިބިގެންވޭތޯ ބެލުމުގެ ވާދަވެރިކަން ވެސް މެއެވެ.
މިކަމާ ގުޅިގެން، ބިމުގެ އަޑީގައި ވަރުގަދަކޮށް ބިނާކޮށްފައިވާ ތަންތަން ހަލާކުކޮށްލުމަށް އެމެރިކާއިން އައު އުކުޅުތަކެއް ހޯދަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި، މި މައްސަލައިގެ ކަންބޮޑުވުންތައް އަނެއްކާވެސް މިވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. "ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި ސަރަހައްދަކީ، ތެހެރާނުގެ ދެކުނުން ގާތްގަނޑަކަށް 225 ކިލޯމީޓަރު ދުރުގައިވާ އީރާނުގެ ނަތަންޒް ނިއުކްލިއަރ ކޮމްޕްލެކްސްގެ އަރިމަތީގައި އޮންނަ ސަރަހައްދެކެވެ. ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން މި ސަރަހައްދު ވަރަށް ގާތުން މޮނިޓަރކުރަމުން އަންނަތާ ދުވަސްތަކެއް ވެއްޖެއެވެ. އެއީ ވައިގެ ހަމަލާތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި، އެ ޤައުމުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމުގެ އެންމެ މުހިންމު ބައިތައް ބިމުގެ އަޑީގައި ރައްކާކުރުމަށް އީރާނުން މި މަރުކަޒު ބޭނުންކޮށްފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީއެވެ.
ސެންޓަރ ފޮރ ސްޓްރެޓީޖިކް އެންޑް އިންޓަރނޭޝަނަލް ސްޓަޑީޒް އިން ފާއިތުވި ހަ އަހަރުގެ ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތައް ދިރާސާކުރުމަށްފަހު ހާމަކުރި ގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެ ސަރަހައްދުގެ އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަލުވިކޮށްފައެވެ.
މާހިރުން ލަފާކުރައްވާ ގޮތުގައި، މި މަރުކަޒަކީ ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމަށާއި، ސެންޓްރިފިއުޖްތައް އެކުލަވައިލުމަށް ނުވަތަ ނިއުކްލިއަރއާ ގުޅުންހުރި ނާޒުކު ހަރަކާތްތައް ހިންގުމަށް ހަދާފައިވާ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަނިޔާވެރި ޒަޔަނިސްޓް އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސީ އިދާރާތަކުން ވެސް ވަނީ، އީރާނުން ސެންޓްރިފިއުޖްތައް މި ތަނަށް ބަދަލުކޮށްފާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. މި މައްސަލަ ފެންމަތިވެގެން މިދިޔައީ، ވޮޝިންޓަނާއި ތެހެރާނާ ދެމެދު އޮތް ނުތަނަވަސްކަމާއި އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ބިރުވެރިކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. މީގެއިތުރުން، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންއަށް ހަމަލާދީފާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ތަކުރާރުކޮށް ދެއްވާފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި މަރުކަޒު ހަރުގަލުގެ ފަރުބަދައެއްގެ އެތައް އަޑިއެއްގައި ބިނާކޮށްފައިވުމަކީ އަސްކަރީ ގޮތުން ކުރިމަތިވާނެ ވަރަށް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ހަރުގަލުގެ އަޑީގައިވާ އަމާޒެއް
އެމެރިކާގެ އަތުގައި ހުރި، ބިމުގެ އަޑި ފޫއަޅުވާލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ އެންމެ ބާރުގަދަ ކޮންވެންޝަނަލް ބޮންތަކަށް ވެސް، ހަރުގަލުގެ އަޑީގައިވާ މިފަދަ މަރުކަޒުތަކާ ހަމައަށް ވާސިލުވުމަކީ ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ.
2025 ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހު ހިންގި "އޮޕަރޭޝަން މިޑްނައިޓް ހެމަރ" ގައި އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ބައެއް ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވައިގެ ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގައި ބައެއް ތަންތަނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އިސްފަހާން ނިއުކްލިއަރ ކޮމްޕްލެކްސްގެ އަޑީގައިވާ ބައިތައް މިހާރު ހުރި ހަތިޔާރުތަކުން އެއްކޮށް ހަލާކުކޮށްނުލެވޭނެ ކަމަށް އަސްކަރީ އޮފިޝަލުން ވަނީ އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައެވެ.
ޕެންޓަގަންގެ "މެސިވް އޯޑްނަންސް ޕެނެޓްރޭޓަރ" އަކީ ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ވަރުގަދަ ބިންގަރާސްތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން އުފައްދާފައިވާ، ދުނިޔޭގައިވާ އެންމެ ބޮޑެތި "ބަންކަރ-ބަސްޓިންގ" ބޮންތަކުގެ ތެރެއިން އެކައްޗެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ފަރުބަދަތަކުގެ އެތައް ސަތޭކަ މީޓަރެއް އަޑީގައިވާ ތަންތަން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން މި ހަތިޔާރުގައި ހުރިތޯ އަސްކަރީ މާހިރުން ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އެހެންކަމުން، ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ވެގެންދާނީ އަސްކަރީ ގޮތުން ހަމަލާދިނުމަށް އީރާނުގައިވާ އެންމެ އުނދަގޫ އަމާޒަށެވެ.
ޕެންޓަގަނުން އައު ގާބިލުކަން އިމްތިހާނުކުރުން
ބިމުގެ އަޑީގައިވާ އަމާޒުތަކަށް ހަމަލާދިނުމަށްޓަކައި އިތުރު އަސްކަރީ ގާބިލުކަން ތަރައްގީކުރުމުގެ މަސައްކަތް އެމެރިކާއިން އަވަސްކުރަމުންދާ ކަމުގެ އިޝާރާތްތަކެއް މިހާރު ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ.
މިހާރު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް ފެށުމުގެ ކުޑަދުވަސްކޮޅެއް ކުރިން، ޕެންޓަގަންގެ ޑިފެންސް ތުރެޓް ރިޑަކްޝަން އެޖެންސީން ވަނީ ނިއު މެކްސިކޯގެ ވައިޓް ސޭންޑްސް މިސައިލް ރޭންޖުގައި ހުންނަ ބިމުއަޑީގެ ހަތިޔާރު އިމްތިހާނުކުރާ މަރުކަޒެއްގެ ކުއްލި މަސައްކަތްތަކަކަށް ހުއްދަދީފައެވެ.
މި މަޝްރޫއުގެ ބޭނުމަކީ، އަލަށް ކުރިމަތިވަމުން އަންނަ ނުރައްކާތަކާ ދެކޮޅަށް ސިއްރު ލައިވް-ފަޔަރ އިމްތިހާނުތަކެއް ހެދުމަށްޓަކައި ބިމުގެ އަޑީގެ ސަރަހައްދެއް މަރާމާތުކޮށް ތައްޔާރުކުރުމެވެ. މަސްދަރުތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި އިމްތިހާނުތަކަކީ އީރާނުގެ ބިމުގެ އަޑީގައިވާ ނިއުކްލިއަރ މަރުކަޒުތަކާ ގުޅިގެން އުފެދިފައިވާ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅިގެން ކުރިއަށްގެންދާ ހަރަކާތްތަކެކެވެ.
ވައިޓް ސޭންޑްސްގެ މަރުކަޒަކީ ވެސް ހަރުގަލުގެ އެތެރޭގައި ބިނާކޮށްފައިވާ ތަނަކަށް ވާތީ، ބިމުގެ އަޑީގެ ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑުތައް ފޫއަޅުވާލާ ހަތިޔާރުތައް ޓެސްޓްކުރުމަށް މިއީ އެންމެ އެކަށޭނަ ތަނެވެ. މީގެއިތުރުން، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދަނީ މިހާރު ބޭނުންކުރާ "މެސިވް އޯޑްނަންސް ޕެނެޓްރޭޓަރ" ގެ ބަދަލުގައި، އެއަށްވުރެ މާ ފުރިހަމަ އައު ޖީލުގެ ހަތިޔާރެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ކުރަމުންނެވެ.
ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވުން
ފާއިތުވި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ސަރަހައްދަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސްފައިވާކަން ސެޓެލައިޓް ފޮޓޯތަކުން ސާފުކޮށް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.
ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބޮޑެތި ފުން ކޮނުންތައް ނިންމުމަށްފަހު، މިހާރު އެތަނުގައި ކުރިއަށްދަނީ އެތެރޭގެ ވަސީލަތްތައް ތަރައްގީކުރުމާއި ބޭރުގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކެވެ.
މިގޮތުން ފާހަގަކުރެވޭ މައިގަނޑު މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ:
އެ ސަރަހައްދުގެ މަގުތަކުގައި ދަތުރުފަތުރުގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވުން
ބިމުއަޑީގެ ބިންގަރާސްތަކަށް ވަންނަ ދޮރުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުން
ވަދެނުކުތުމަށް ހަދާފައިވާ ދޮރޯށިތައް އުސްކޮށް، ހަރުދަނާކުރުން
އެތެރޭގެ މަގުތައް ހަދައި ތާރުއެޅުން
ބިމުގެ އަޑިއަށް ވަންނަ ދޮރުތަކުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދުތައް ބަދަހިކުރުން
ކޮނެގެން ނަގާފައިވާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ވެލިތައް ބޭރުކޮށް، ބިން އެއްވަރުކުރުން
މި މަސައްކަތްތައް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ކުރިއަށްދިއުމަކީ އީރާނުން މި މަރުކަޒަށް ބޮޑު އިސްކަމެއްދީ، ބޮޑު ޚަރަދެއް ކުރަމުންދާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރުމުގެ އަމަލީ މަސައްކަތް އަދި އެތަނުގައި ފަށާފައިނުވާ ކަމަށް މާހިރުން އަންދާޒާކުރެއެވެ.
އެތެރޭގައި ހިންގަނީ ކޮން ކަންތައްތަކެއް؟
މާހިރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ބޭނުންކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި، ސެންޓް ރިފިއުޖް އުފައްދާ މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައާއި، ބިމުގެ އަޑީގައި ޔުރޭނިއަމް މުއްސަނދިކުރާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި، ނުވަތަ ޔުރޭނިއަމް މެޓަލް ކޮންވަރޝަން ފަދަ ނާޒުކު އެހެނިހެން ނިއުކްލިއަރ ހަރަކާތްތައް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ހިންގާ މައި މަރުކަޒެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުން ހިމެނެއެވެ.
އީރާނުން އަބަދުވެސް ބުނަމުން އަންނަނީ އެ ޤައުމުގެ ނިއުކްލިއަރ ޕްރޮގްރާމަކީ ހަމައެކަނި ސުލްހަވެރި ބޭނުންތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހިންގާ ޕްރޮގްރާމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކުންނާއި ޒަޔަނިސްޓް އިސްރާއީލުން އަދިވެސް ފާޅުކުރަމުންދާ ކަންބޮޑުވުމަކީ، ތެހެރާނުން މި ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން ހޯދައިގެންފާނެ ކަމުގެ ބިރެވެ.
ޕިކްއެކްސް މައުންޓަން ސަރަހައްދުގައި އިމާރާތްކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ހަލުވިވަމުންދާ ވަރަކަށް، މި ކަންބޮޑުވުންތައް ދާނީ އިތުރަށް ގަދަވަމުންނެވެ. އެމެރިކާއަށް ބަލާއިރު، މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮންޖެހުންތައް ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މިދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. އީރާނުން އެ ޤައުމުގެ އެންމެ މުހިންމު ނިއުކްލިއަރ ވަސީލަތްތައް ބިމުގެ އަޑިއަށް ބަދަލުކޮށް، ބޯ ހަރުގަލާއި ވަރުގަދަ ކޮންކްރީޓްގެ ފަށަލަތަކުން ރައްކާތެރިކުރަމުންދާ ވަރަކަށް، ވައިގެ އާދައިގެ ހަމަލާތަކުން އެފަދަ ތަންތަން ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމަކީ ނުހަނު އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިހާރު އުފެދިފައިވާ ކުރިމަތިލުމަކީ ހަމައެކަނި ޕިކްއެކްސް މައުންޓަންގެ އަޑީގައި އީރާނުން ބިނާކުރަމުންދަނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯ ދެނެގަތުމުގެ މަސައްކަތެއް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އޭގެ އިތުރުން، އެފަދަ ފުން މިނެއްގައިވާ އަމާޒަކަށް ވާސިލުވެވޭނެ ފަދަ ހަތިޔާރެއް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ލިބިގެންވޭތޯ ބެލުމުގެ ވާދަވެރިކަން ވެސް މެއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު