"އެ ސިޓީތައް ފެނުނީދޯ،" ނަޒީމް ވަރަށް ހަމަޖެހިލާފައި ބުންޏެވެ.
ދެން އޭނާ ބުނި ބަސްތަކަކީ އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނެތޭނޭ ބަސްތަކެކެވެ.
"އަހަންނަށް އެނގޭ. އެކަން އެނގޭތާ ކިތަންމެ އަހަރެއް ވެއްޖެ. އަދި އެއިން އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުބުނެ ހުރި ސަބަބެއްވެސް އޮތް."
އިރުކޮޅަކަށް، މަތީގައި އެނބުރެމުންދިޔަ ފަންކާގެ އަޑު ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް އަޑެއްނީވެއެވެ. ބޭރުން، މާލޭގެ ހަނި މަގުތަކުގައި ސައިކަލުތައް ދުއްވާ އަޑާއި، ކޮންމެވެސް ދިމާއަކުން ބެލްކަންޏެއްގައި ހުރެ ކުއްޖަކު އޭނާގެ މަންމައަށް ގޮވާ އަޑު އިވެއެވެ. މެންދުރުފަހުގެ އާދައިގެ އަޑުތައް އިވެމުންދިޔަ ނަމަވެސް، އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުވެގެންދިޔަ ކަހަލައެވެ.
އަހަރެން ނަޒީމަށް ބަލާލީމެވެ.
"ކަލެއަށް އެނގޭ ؟"
އޭނާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
އަހަރެންގެ އަތުގައި އޮތް ސިޓީއާއެކު އަހަރެންގެ އަތް ތުރުތުރުލަމުންދިޔައެވެ. އެ ސިޓީގެ ތިރީގައި އޮތީ، އަހަރެމެންގެ 21 އަހަރުވީ ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި ރަސްމީ ލިޔުންތަކާއި، އުފަންދުވަހުގެ ކާޑުތަކާއި، އެތައް މެސެޖުތަކަކުން އަހަރެން ފެނިފައިވާ ނަމެވެ.
ރިޔާޒް.
އެއީ އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ، ރިޔާޒް
އަހަރެން ހުޅުވާފައި ހުރި ފޮށްޓަށް ބަލާލީމެވެ. އޭގައި ފަނޑުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ރިބަންއަކުން އައްސާފައި ހުރި އެތައް ސިޓީއުރައެއް ހުއްޓެވެ. ބައެއް ސިޓީތައް ބާވެ ރީނދޫވެފައެވެ. އަނެއްބައި ސިޓީތައް ހީވަނީ އާ ސިޓީތަކެއް ހެންނެވެ. ކޮންމެ ސިޓީއެއްގައިވެސް ރިޔާޒްގެ އަތުލިޔުމުން މަރިޔަމްގެ ނަން ލިޔެފައިވެއެވެ.
އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ މަރިޔަމް މަރުވިތާ އަދިވީ އެންމެ ތިން ހަފުތާއެވެ.
އޭނާގެ ފަހު ދުވަސްތަކުގައި، ކެންސަރު ވޯޑުގައި އޮތްއިރު އަހަރެން އޭނާގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ. ކަފުން ކުރުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ދޮވުމުގައި އެހީތެރިވީމެވެ. ކަށްވަޅަށް ތިރިކުރަން އޭނާގެ ހަށިގަނޑު އުފުލައިގެން ދިޔައިރު އަހަރެން އޭނާގެ މަންމަގެ ކައިރީގައި ހުރީމެވެ. އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ސިއްރެއް އެނގޭ ހަމައެކަނި މީހާ ވަކިވެގެންދިޔައީ ކަމަށް ހީކޮށް، މެޔަށް ތަދުވާ ވަރަށް އަހަރެން ރުއީމެވެ.
ނަމަވެސް މިހާރު އަހަރެންގެ ހިތަށް އަރަނީ، އަސްލު އަހަންނަށް އޭނާ އެނގޭބާއެވެ؟
"ކިހާ ދުވަހެއް ވެއްޖެ؟" އަހަރެން މަޑުމަޑުން އަހާލީމެވެ.
ނަޒީމް ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ.
"އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީ އައީ މީގެ ބާރަ އަހަރު ކުރިން."
އަހަރެންގެ ކަކުލުން ވަރުދޫވިއެވެ. ސިޓީގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ މަރިޔަމްގެ އެނދުގައި އިށީނީމެވެ.
ބާރަ އަހަރު.
ބާރަ އަހަރު ކުރިން، އަހަރެންގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅު އިނާޔާއަށް އެންމެ ހަ އަހަރެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަ އޭރު ދިޔައީ ކިޑްނީ ފެއިލްވެގެން ފަރުވާ ހޯދަމުންނެވެ. ރިޔާޒް އޭރު ވަރަށް ގިނައިން އޮފީހުގައި މަޑުކުރެއެވެ. ބުނަމުންއައީ އޮފީހުގައި މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ހުރީ ކަމަށެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު އަހަންނަށް އެންމެ ބޮޑަށް އެހީތެރިވީ މަރިޔަމްއެވެ. އަހަރެން އޮފީހުން ނުނިކުމެވޭ ވަގުތުތަކުގައި މަންމަ ގޮވައިގެން ޑޮކްޓަރަށް ދަނީ އޭނާއެވެ. އިނާޔާ ސްކޫލުން ބަލާދަނީ އޭނާއެވެ. އަހަރެން ވަރުބަލިވެގެން ކައްކާނުލެވޭ ރޭރޭ އޭނާ ކައްކައިގެން ކާ އެއްޗެހި ގެނެސްދެއެވެ.
އެ ހުރިހާ ދުވަހަކު، އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ދިޔައީ އޭނާއަށް ލޯބީގެ ސިޓީތައް ލިޔަމުންނެވެ.
"އެމީހުންގެ މެދުގައި ގުޅުމެއް އޮތްތަ؟" އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ.
އެ ސުވާލު ދޫމަތިން ބޭރުވީ ކިރިޔާއެވެ.
ނަޒީމް ގޮނޑިއެއް ގެނެސް އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި އިށީނެވެ.
"ނޫން."
އަހަރެން މަލާމާތުގެ ހިނިތުންވުމެއް ހިނިތުންވެލީމެވެ.
"ނަޒީމް ތިހީކުރަނީ އަހަރެން ތިކަން ގަބޫލުކުރާނެ ކަމަށްތަ؟"
"އަހަރެން މި ބުނީ މަރިޔަމް އަހަންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، އަދި އަހަރެން އެކަން ގަބޫލުކުރިން."
"އާނ، ނަޒީމް ގަބޫލުކުރާނެތާ. އެއީ ނަޒީމްގެ އަނބިމީހާވިއްޔާ."
"ދެން، ރިޔާޒަކީ ޝަޒްމާގެ ފިރިމީހާ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު މީގެ ފަސް މިނެޓު ކުރިއާ ހަމައަށް ޝަޒްމާވެސް އޭނާ ގަބޫލުކުރީމެއްނު."
އޭނާގެ އެ ބަސްތައް އަހަރެންގެ ހިތަށް ތީރެއް ފަދައިން ހެރުނެވެ.
އަހަރެން މޫނު އަނބުރާލީމެވެ.
ނަޒީމް ކުރިއަށް ޖެހިލާ، އޭނާގެ ކަކުލުގައި އަތް ބާއްވާލިއެވެ.
"މަރިޔަމްއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީ ލިބުނު ދުވަހު އޭނާ އަހަންނަށް އެ ދެއްކި."
އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އޭނާއަށް ބަލާލީމެވެ.
"އޭނާ ދެއްކިއްޔޭ؟"
"އާނ. އޭނާގެ އުފަންދުވަހު ރިޔާޒް ދިން ފޮތެއްގެ ތެރެއަށް އެ ސިޓީ ލާފައި އޮތީ. އެންމެން ދިޔަ ފަހުން އޭނާއަށް އެ ފެނުނީ."
ނަޒީމް ފޮށިން އެންމެ ބާ ސިޓީ ނެގިއެވެ. އެ ސިޓީގެ ކައިރިފަށްތައް ހުރީ ބާވެފައެވެ.
"އެ ރޭ އަހަރެން އެ ކީން. އަހަރެން ބޭނުންވީ ވަގުތުން އޭނާއާ ކުރިމަތިލާން. އެކަމަކު މަރިޔަމް އަހަރެން ހުއްޓުވީ."
"ކީއްވެ؟"
"އެއީ އޭރު ޝަޒޫގެ މަންމަ ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކޮށްފައި އޮތީމަ. ޝަޒްމާ އޭރުވެސް ހުރީ ވަރަށް ދެރަވެފައި. މަރިޔަމް ބުނީ އޭރު އެ ވާހަކަ ބުނެފިނަމަ ޝަޒޫ މުޅިން ހަލާކުވެދާނެ ކަމަށް."
"އެހެންވީމާ އޭނާ އެ ރިޔާޒް ސަލާމަތްކުރީތާ؟"
"ނޫން،" ނަޒީމް ސާބިތުކަމާއެކު ބުންޏެވެ. "އޭނާ ސަލާމަތްކުރީ ރިޔާޒެއް ނޫން، އޭނާ ސަލާމަތްކުރީ ޝަޒޫ."
އަހަރެން ކުއްލިއަކަށް ތެދުވުމުން ބައެއް ސިޓީތައް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނެވެ.
"ތިހެން ނުބުނޭ. އޭނާ އަހަރެން ސަލާމަތްކުރަން ބޭނުންވިނަމަ، އަހަންނަށް ހަގީގަތް ކިޔައިދިނީސް."
"އަހަރެންވެސް ކުރިން ބުނަމުންއައީ ތިހެންނޭ."
އޭނާ ތިރިވެ ބިންމަތީން ސިޓީތައް ނަގަމުން ބުންޏެވެ.
އަހަރެން އެ ކުޑަ ކޮޓަރި ތެރޭގައި ހިނގަން ފެށީމެވެ. މަރިޔަމްގެ ހެދުންތަކުން އަދިވެސް އޭނާ ބޭނުންކުރާ ސެންޓުގެ ވަސް ދުވައެވެ. އަލަމާރި ކައިރީގައި ފެހިކުލައިގެ ބޮލިފޭއްޔެއް އަޅުވާފައި ހުއްޓެވެ. މީގެ ދެ އަހަރު ކުރިން އީދަށް އެ ގަންނަން އޭނާއަށް އެހީވީ އަހަރެންކަން ހަނދާންވިއެވެ.
އެ ކޮޓަރީގައި ހުރި ކޮންމެ އެއްޗަކުން އަހަރެން ލޯބިވާ މީހަކު ހަނދާންކޮށްދެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ސިޓީއަކުން ބުނެދެނީ އެ ލޯތްބަކީ ދޮގުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްޗެއް ކަމެވެ.
"އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީގައި އޮތީ ކީކޭ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.
ނަޒީމް އެ ސިޓީ އަހަންނަށް ދިނެވެ.
އަހަރެން އެ ކިޔާލީމެވެ.
ރިޔާޒް ލިޔެފައިވަނީ އޭނާގެ ހިތުގައިވާ އިހުސާސްތައް ފޮރުވަން އޭނާ އެތައް އަހަރަކު މަސައްކަތްކުރި ކަމަށެވެ. އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭ ގޮތަށް މަރިޔަމްއަށް އޭނާ އެނގޭ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އޭނާގެ ހިތްހެޔޮކަމާއި، ހީލާ ގޮތާއި، ލަދުގަތުމުން އިސްޖަހާލާ ގޮތުގެ ވާހަކަ ލިޔެފައިވެއެވެ.
ދެން އޮތް ޖުމްލައިން އަހަރެން ބަލިކޮށްލިއެވެ.
'ބައެއް ފަހަރު ހިތަށް އަރަނީ އަހަންނަށް ކައިވެނި ކުރެވުނީ ނުބައި އެކުވެރިޔާއާ ހެއްޔޭ.'
އަހަރެންނާއި މަރިޔަމްއަކީ އައްޑޫގައި އުޅުނުއިރުއްސުރެ ސާނަވީ ތައުލީމުން ފެށިގެން އެންމެ ގާތް ދެ އެކުވެރިންނެވެ. ފަހުން މާލެ ބަދަލުވުމުންވެސް އެ ގުޅުން އޮތެވެ. ރިޔާޒަށް އަހަރެމެން ދެމީހުން ފެނުނީ އެކުވެރިއެއްގެ ކައިވެނި ހަފުލާއަކުންނެވެ. އޭނާ އަހަންނާ ވާހަކަ ދައްކަން ފަށައި، އަހަރެންގެ އާއިލާއާ ބައްދަލުކޮށް، އެންމެ ފަހުން އަހަންނާ ކައިވެނިކުރަން އެދުނީއެވެ.
އޭނާ ފެށުނީއްސުރެ ބޭނުންވީ މަރިޔަމް ހެއްޔެވެ؟
އަހަރެންގެ ހިތް ހަލާކުވަމުންދިޔަ ވަގުތު، އެ ސިޓީ މޭގައި ޖައްސާ ބާރުކޮށްލީމެވެ.
"މަރިޔަމް އޭނާއަށް ދިނީ ކޮން ޖަވާބެއް؟"
"އޭގެ އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު އޭނާ ރިޔާޒަށް ގުޅި،" ނަޒީމް ކިޔައިދިނެވެ. "އަނެއްކާވެސް ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ވާހަކައެއް ނުދެއްކުމަށް އޭނާ އިންޒާރުދިން. އަދި ޝަޒޫ އެ ދެމީހުންނަށް ކުރާ އިތުބާރު ހަނދާންކޮށްދިން."
"ދެން، އެހެންވީއިރު މިހާ ގިނަ ސިޓީތައް މި ހުރީ ކީއްވެ؟"
"ސަބަބަކީ ރިޔާޒް އެކަން ހުއްޓާނުލީމަ."
ނަޒީމް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ރިޔާޒް އެހެން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ދުވަހަކުވެސް މަރިޔަމްއާ ގާތްވާން މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާ ސިޓީތައް ފޮނުވަނީ އޮފީސް މެސެންޖަރުން މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ ފޮތްތަކުގެ ތެރެއަށް ލައިގެންނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކާރު ތެރެއަށް ލާފައި ހުރެއެވެ. އަދި އަނެއްބައި ފަހަރު ފޮނުވާ މީހާގެ އެޑްރެސް ނުޖަހާ ޕޯސްޓުން ފޮނުވައެވެ.
ރިޔާޒް އަމިއްލަ މެސެޖުތައް ފޮނުވަން ފެށުމުން މަރިޔަމް އޭނާގެ ނަންބަރު ބްލޮކްކުރިއެވެ. ރިޔާޒް އެހެން ސިމް ކާޑެއް ގަތެވެ. އެ ނަންބަރު ބްލޮކްކުރުމުން އޭނާ އަނެއްކާވެސް ސިޓީ ލިޔަން ފެށީއެވެ.
" ނަޒީމް ކީއްވެ އޭނާއާ ކުރިމަތިނުލީ؟" އަހަރެން ހިތްހަމަނުޖެހިފައި އެހީމެވެ.
"އަހަރެން ކުރިމަތިލިން."
އަހަރެން ހުއްޓުން އެރިއެވެ.
"މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރިން، އަސުރު ނަމާދުން ފައިބައިގެން އާޓިފިޝަލް ބީޗް ކައިރިން އަހަރެން އޭނާއާ ބައްދަލުކުރިން. އަހަންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެނގޭ ކަމަށް ބުނެ، އަހަރެންގެ އަނބިމީހާއާ ދުރުގައި އުޅުމަށް އޭނާއަށް އިންޒާރުދިނިން."
"ދެން އޭނާ ބުނީ ކީކޭ؟"
"އޭނާ މާފަށް އެދުނު. އޭނާ ރުއި. އެއީ ހެދުނު ގޯހެއް ކަމަށާއި، އެކަން ނިންމާލާނެ ކަމަށް ވަޢުދުވި."
"އެކަމަކު އެކަމެއް ނުނިމުނު."
ނަޒީމް ބުނި ގޮތުގައި، ގާތްގަނޑަކަށް އަހަރެއްހާ ދުވަހަށް ސިޓީތައް މެދުކެނޑުނެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކާވެސް މަރިޔަމްއަށް ސިޓީއެއް ލިބުނެވެ. ރިޔާޒް ލިޔެފައިވަނީ އޭނާ ހަނދާން ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކުރި ވަރަކަށް، ލޯބި އިތުރަށް ވަރުގަދަވާ ކަމަށެވެ.
މިފަހަރު މަރިޔަމް ބޭނުންވީ އަހަންނަށް ކިޔައިދޭށެވެ.
އެކަމަކު ހަމަ އެ ހަފުތާގައި އަހަރެންގެ މަންމަ ނިޔާވިއެވެ.
އެ ހިތްދަތި ދުވަސްތައް އަހަރެން ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. ފަތިސް ނަމާދުގެ ކުރިން ލިބުނު ފޯނު ކޯލާއި، އައްޑޫއަށް ކުރި ދަތުރާއި، މަންމަގެ ހަށިގަނޑު ފެނުމުން އަހަންނަށް ވީގޮތެވެ. ކަށުނަމާދުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ރިޔާޒް ހުރީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ. އޭނާ އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ، ކަންފަތް ދޮށުގައި ހެޔޮ ދުޢާ ކިޔަމުންދިޔައެވެ.
އަހަރެން އެކަނިވާން ބިރުގަންނާތީ، ތިން ރޭ ވަންދެން މަރިޔަމް ނިދީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ.
"ޝަޒޫގެ އެ ބޮޑު ހިތާމައިގެ މައްޗަށް އިތުރު ހިތާމައެއް ދޭން އޭނާ ބޭނުންނުވީ،" ނަޒީމް ކިޔައިދިނެވެ. "އޭނާ ނިންމައިގެން ހުރީ ޝަޒޫ ތަންކޮޅެއް ހަމައަކަށް އެޅުނީމާ ބުނަން."
"ދެން؟"
"ދެން އިނާޔާ ބަލިވީ."
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް އަށް އަހަރުގައި ހިތުގެ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. ދެ އަހަރު ވަންދެން އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައި އޮތީ ޑޮކްޓަރުންނަށް ދެއްކުމާއި، ބޭސްފަރުވާއާއި، ރާއްޖޭން ބޭރުން ކުރި އޮޕަރޭޝަނުގެ މައްޗަށެވެ. އަހަންނަށް ނޭނގި މަރިޔަމް ފައިސާ ހޯދަން އެކި ކަންކަން ކުރިއެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ދީފައި އޮތް ރަން އަތްގަނޑު ވިއްކާލުމަށްފަހު، އެއީ ހެޔޮއެދޭ ފަރާތަކުން ދިން ފައިސާ ކަމަށް ބުނެ އަހަންނަށް ދިނެވެ.
އެ ހަގީގަތްވެސް އަހަންނަށް އެނގުނީ މަރިޔަމް މަރުވި ފަހުންނެވެ.
"އޭނާ އެ ވާހަކަ ބުނުން ލަސްކުރަމުން ދިޔައީ،" ނަޒީމް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. "ޝަޒޫގެ ދިރިއުޅުމުގައި ކޮންމެވެސް ބޮޑު ކަމެއް އަބަދުވެސް އޮވޭ. ދަރިފުޅުގެ އޮޕަރޭޝަން، ފައިސާގެ ދަތިކަން، ރިޔާޒްގެ ވަޒީފާ ގެއްލުން، އަދި ފަހުން ޝަޒޫގެ ބައްޕައަށް ޖެހުނު ސްޓްރޯކް."
"އެހެންވީމާ، އަހަރެން މިއީ ހަގީގަތް ބަރުދާސްތު ނުކުރެވޭނެހާ ބަލިކަށި މީހެއް ކަމަށް އެންމެން ނިންމީތަ؟"
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ދެރަވެފައި ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
"އަހަރެންވެސް އޭނާ ގާތު ބުނިން ތިހެން. މި ސިއްރު ކުރުމަކީވެސް އޮޅުވާލުމެއް ކަމަށް ބުނެ އަހަރެމެންގެ މެދުގައި އެތައް ފަހަރަކު ދެބަސްވުން ހިނގި."
"އެކަމަކު ނަޒީމްވެސް ހުރީ ހަނު."
"އާނ."
އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނަޒީމްގެ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވިއެވެ.
"އަހަންނަށް ހެދުނީ ގޯހެއް."
އޭނާ ކުޑަދޮރާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާޅުވިއެވެ.
"އަހަރެން ހިތަށް އެރީ އެއީ މަރިޔަމްގެ ކަމެކޭ، ސިޓީތައް ލިބުނީ އޭނާއަށޭ. އޭނާ އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުދޭތީ އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގައޭ. އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ އަހަރެން ބިރުގަތީ. ޝަޒޫ ރިޔާޒާ ކުރިމަތިލައިފިނަމަ އަހަރެމެންގެ އާއިލާތައް ރޫޅިދާނެތީ. މަރިޔަމް ކަލެއަށް ލޯބިކުރީ އަމިއްލަ އުޚުތެއް ފަދައިން. އެއްވެސް ކުށެއް ނުކުރި ނަމަވެސް، ލިބިދާނެ ބަދުނާމަކަށް އޭނާ ބިރުގަތީ."
އެނދުމަތީގައި ހުރި ސިޓީތަކަށް އަހަރެން ބަލާލީމެވެ.
"އޭނާ މި ސިޓީތައް ބެހެއްޓީ ކީއްވެބާ؟"
ނަޒީމް އިނީ ހިމޭނުންނެވެ.
"އަހަންނަށް ނުވިސްނޭ ކަމަކީ އެއީ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އޭނާ ރިޔާޒަށް ނޫނެކޭ ބުނިނަމަ، ކީއްވެ މި ހުރިހާ ސިޓީއެއް ރިބަންއަކުން އައްސާފައި ރައްކާކުރީ؟"
"އޭނާ އެ ސިޓީތައް ބެހެއްޓީ ރިޔާޒްދެކެ ލޯބިވާތީއެއް ނޫން."
"ދެން ކީއްވެ؟"
"ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި."
އޭނާ އަލަމާރި ތެރެއިން މުށިކުލައިގެ ބޮޑު ސިޓީއުރައެއް ނެގިއެވެ. އޭގެ ބޭރުގައި މަރިޔަމްގެ އަތުލިޔުމުން އަހަރެންގެ ނަން ލިޔެފައި އޮތެވެ.
'ޝަޒްމާއަށް - އަހަންނަށް އަމިއްލައަށް ކިޔައިނުދެވިއްޖެ ހާލަތެއްގައި.'
އެއީ ހަމަ މަރިޔަމްގެ އަތުލިޔުމެވެ.
އަހަރެންގެ ފައިން ވަރުދޫވެ އަނެއްކާވެސް އިށީނީމެވެ. ނަޒީމް އެ ސިޓީއުރަ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި ބޭއްވިއެވެ.
"އޭނާ އެ ލިޔުނީ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގުނު ފަހުން،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން އެ ސިޓީއުރައަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ.
މަރިޔަމްއަށް އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގުނީ މީގެ އަށާރަ މަސް ކުރިންނެވެ. ޑޮކްޓަރުންނަށް އެކަން އެނގުނުއިރު ބަލި ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭނާ ވަރަށް ހިތްވަރުކުރިއެވެ. ކީމޯ ތެރަޕީ ހަދަމުންވެސް އޭނާ ހިނިތުންވެ ހުރެއެވެ.
އޭނާގެ ތަކެތި މީހުންނަށް ބަހަން ފެށީ އެންމެ ފަހު މަހުއެވެ.
"އޭނާ މިއެއް އަހަންނަށް ނުދިނީ ކީއްވެ؟"
"އޭނާ ބޭނުންވި ދޭން. ޝަޒޫ އޭނާއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ބުނާނެ ސައި ބޮއެގެން ނުވަތަ ނަމާދުކޮށްލައިގެން ކިޔައިދޭނަމޭ. އެކަމަކު ކަލޭގެ މޫނަށް ބަލާލުމުން އޭނާގެ ހިތްވަރު އެލެނީ."
ހޮސްޕިޓަލުގައި ހޭދަކުރިދުވަސްވަރު އެއް ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު އަހަރެން ހަނދާންވިއެވެ. މަރިޔަމް ވަރަށް ގިނަ އިރުވަންދެން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
"މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރީއްސުރެ އަހަރެން ޝަޒޫއަށް ކިޔައިދޭން ބޭނުންވާ ވާހަކައެއް އެބައޮތް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ އެ ދައްކަނީ ބަލީގެ ވާހަކަ ކަމަށެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދީފައި ކަންބޮޑުނުވުމަށް ބުނީމެވެ.
މިހާރު އަހަންނަށް އޭނާގެ ލޮލުގައި ހުރި މާޔޫސްކަން ވިސްނިއްޖެއެވެ.
ތުރުތުރުލާ އަތަކުން އަހަރެން އެ މުށިކުލައިގެ ސިޓީއުރަ ހުޅުވާލީމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަތުން ލިޔެފައިވާ ސިޓީއަކާއި ކުޑަ މެމޮރީ ކާޑެއް އޮތެވެ.
އަހަރެން ކިޔަން ފެށީމެވެ.
"އަހަރެންގެ އެންމެ ލޯބިވާ ޝަޒްމާއަށް،
ޝަޒޫ މި ސިޓީ ކިޔާއިރު، ފަހަރެއްގައި އަހަރެން މި ދުނިޔެ ދޫކޮށް ގޮސްދާނެއެވެ. އަހަންނަށް މާފުކުރާށެވެ. އަހަރެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވިސްނައިދިނީ މިއީ ޝާޒޫ ސަލާމަތްކުރަނީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފަހަރެއްގައި އަހަރެން މަސައްކަތް ކުރީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ސަލާމަތްކުރަން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެއީ ޝަޒޫ އަހަންނަށް ބަލާލާއިރު، ޝަޒޫގެ ފިރިމީހާގެ ހިތް އަތުލި އަންހެނެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިދާނެތީ އަހަރެން ބިރުގަތީއެވެ.
އެހެން ހުރިހާ ކަމަކަށްވުރެ ކުރިން އެއް ހަގީގަތް ޝަޒޫއަށް އެނގެން ބޭނުމެވެ. އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ރިޔާޒްދެކެ ލޯބިނުވަމެވެ. ސިއްރުން އޭނާއާ ބައްދަލެއްވެސް ނުކުރަމެވެ. އޭނާގެ ސިޓީތަކަށް ޖަވާބެއްވެސް ނުދެމެވެ. ﷲ ގަންދީ ހުވާކޮށް ބުނަމެވެ، އަހަރެން ޝަޒޫއަށް ބޭވަފާތެރިއެއް ނުވަމެވެ."
އަހަރެންގެ ކަރުނަތައް އެ ސިޓީގެ މައްޗަށް ފޭބިއެވެ.
މަރިޔަމް ވަނީ އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީގެ ވާހަކައާއި، ރިޔާޒަށް ދިން އިންޒާރާއި، ނަޒީމާއި ރިޔާޒާ ދެމެދު ހިނގި ކަންތައްތައް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެފައެވެ. އޭނާ ރިޔާޒް ހުއްޓުވަން ކުރި ކޮންމެ މަސައްކަތެއްގެ ވާހަކަ ލިޔެފައިވެއެވެ.
ދެން އޭނާ ހާމަކުރީ ނަޒީމަށްވެސް އެނގިފައިނުވާ ކަމެކެވެ.
މީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން، ރިޔާޒް ވަނީ ދެމީހުންގެ ކައިވެނި ރޫޅާލުމަށްފަހު އޭނާއާއެކު ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިއުމަށް މަރިޔަމް ގާތު އެދިފައެވެ. އޭނާ ވަނީ ޕާސްޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކޮށް، ލަންކާއިން އެޕާޓްމަންޓެއް ހޯދައި، ވަކި އެކައުންޓަކަށް ފައިސާވެސް ޖަމާކޮށްފައެވެ.
ފަހުން ރިޔާޒް ދޮގު ހަދާފާނެތީ، މަރިޔަމް ވަނީ އެމީހުންގެ އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަ ރެކޯޑުކޮށްފައެވެ. އެ ރެކޯޑިން އޮތީ އެ މެމޮރީ ކާޑުގައެވެ.
"އަހަރެން ކޮންމެ ސިޓީއެއް ބެހެއްޓީ، ހަގީގަތް ހާމަވާ ދުވަހަކުން އަހަރެން އޭނާއަށް ހިތްވަރު ދިނީ ކަމަށް ރިޔާޒް ބުނެފާނެތީއެވެ. އެހެންވެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި މިހުރިހާ އެއްޗެއް ބެހެއްޓީއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރުތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އެ ހެކިތައް އަހަންނަށް ބަރުވަމުން ދިޔައެވެ. ޝަޒޫއަށް ކެތްކުރެވޭނެ މިންވަރު އަހަރެން ނިންމުމުގެ ބަދަލުގައިޝަޒޫގެ ހިތްވަރަށް އަހަރެން އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
ޝަޒޫއަށް އެއްވެސް އިންސާނަކަށް މާފުކޮށްދެވޭނެ ނަމަ، އަހަންނަށް މާފުކުރާށެވެ. މާފު ނުކުރެވުނަސް އަހަރެންގެ ޝަކުވާއެއް ނެތެވެ."
ސިޓީގެ ފަހު ޖުމްލަތައް ކިޔުނީ ކިރިޔާއެވެ.
"ޝަޒޫއަކީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ އެކުވެރިއެއް ނޫނެވެ. ތީ ﷲ އަހަންނަށް ދެއްވި އުޚުތެކެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ބޮޑު ހިތާމައަކީ ރިޔާޒް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ބާރު ފޯރުވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ބޮޑު ހިތާމައަކީ އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމުގެ ސަބަބުން، ޝަޒޫގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ހަގީގަތް ޝަޒޫއަށް ނުފެނި ދިއުމެވެ."
އަހަރެން އެ ސިޓީ މޫނުގައި ޖައްސައި ރޮއެގަތީމެވެ.
ނަޒީމް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްގެން ހުއްޓެވެ. އިރުކޮޅެއް ވަންދެން ހިތާމައާއި ރުޅިވެރިކަން އަހަރެންގެ ހިތުގައި ހަނގުރާމަކުރިއެވެ. އަހަރެން ރިޔާޒްދެކެ ރުޅިއައެވެ. މަރިޔަމްދެކެ ރުޅިއައެވެ. އަދި ނަޒީމްދެކެވެސް ރުޅިއައެވެ. ނަމަވެސް އެ ރުޅިވެރިކަމުގެ އަޑީގައި އޮތީ ހިތްދަތި ހަގީގަތެކެވެ.
މަރިޔަމް އަހަރެންގެ ކައިވެންޏަކަށް ބޭވަފާތެރިއެއް ނުވެއެވެ. އޭނާއަށް ހެދުނު ގޯހަކީ އަހަރެން ސަލާމަތްކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހަގީގަތް ފޮރުވުމެވެ. އަސްލު ބޭވަފާތެރިކަން އޮތީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ގޭގައި، ވޭތުވެދިޔަ ބާރަ އަހަރު ދުވަހުއެވެ.
އެރޭ އަހަރެން ހުރިހާ ސިޓީއަކާއި މެމޮރީ ކާޑު އަތްދަބަހަށް ލީމެވެ. ނަޒީމް އަހަންނާއެކު ދާން އުޅުމުން އަހަރެން އިންކާރުކުރީމެވެ. "އަހަރެން ބޭނުމީ އޭނާގެ ދުލުން ހަގީގަތް އަޑުއަހަން،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
ގެއަށް ދިޔައިރު ރިޔާޒް އިނީ ސިޓިންގް ރޫމުގައި ޓީވީ ބަލާށެވެ. އަހަރެން ފެނުމުން އޭނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. "ލަސްވީދޯ؟ މަރިޔަމްގެ ކޮޓަރި ސާފުކޮށް ނިމުނީތަ؟"
އަހަރެން އެ ފޮށި ޓީވީ ބަހައްޓާ މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓީމެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ހިނިތުންވުން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އޭނާ އެ ފަނޑުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ރިބަންއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ. ދެން އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ.
"ކޮންތާކުން މިއެއް ލިބުނީ؟"
"އޭނާގެ ކަބަޑު ފުރަގަހުން."
އޭނާ ޓީވީ ނިވާލިއެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެންނަށް ހަޅޭއްލައްވައިގަނެވޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ އަޑު ހުރީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކޮށް، ސާބިތުކަންމަތީގައެވެ. "ވީގޮތް ކިޔައިދީ."
ރިޔާޒް އޭނާގެ ދެއަތުން މޫނު ފޮރުވާލިއެވެ. "ޝަޒްމާ، ކަލެއަށް ވިސްނެންޖެހޭނެ..."
"ނޫން، ކަލޭ ވާހަކަ ދައްކާ."
އޭރު ދަރިފުޅު އިނާޔާ ހުރީ ކިޔަވަން ރާއްޖޭން ބޭރުގައި ކަމަށްވަތީ އެގޭގައި އަހަރަމެންގެ ދެމަފިރިން ފިޔަވާއި އިތުރު މީހަކަ ގައިގައި ނޫޅެއެވެ.
ފުރަތަމަ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރީ އެއީ ކުޑަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކާށެވެ. އޭނާ ބުނީ އެއީ ހިތްދަތި ވަގުތުތަކުގައި ލިޔެވުނު އެއްޗެހި ކަމަށާއި، އަމަލީ ގޮތުން އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގާ ކަމަށެވެ. އަދި މަރިޔަމް ބައެއް ފަހަރު އޭނާއަށް ހިތްހެޔޮކޮށް ކަންތައް ކުރާތީ، އެއީ އޭނާއަށް އޮޅުނީ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
ދެން އަހަރެން މަރިޔަމްގެ ސިޓީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ބޭއްވީމެވެ. އޭނާގެ މޫނު ހުދުވިއެވެ.
"އޭނާ ވަނީ ކަލެއާ ދެއްކި އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަ ރެކޯޑުކޮށްފައި. އެ އަހަރެންގެ އަތުގައި އެބައޮތް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ ދައްކަމުންދިޔަ ހުރިހާ ބަހަނާތަކެއް ހުސްވިއެވެ. ރިޔާޒް އިސްޖަހާލިއެވެ. "އަހަރެން އޭނާދެކެ ލޯބިވީން،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އެ ބަސްތަކުން ލިބުނު ތަދު ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑެވެ.
"ކަލޭ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވީންތަ؟"
"އާނ."
"ކަލޭ ލިޔެފައި އެބައޮތް ކަލެއަށް ކައިވެނި ކުރެވުނީ ނުބައި އެކުވެރިޔާއާއޭ."
"އޭރު އަހަންނަށް އޮޅުނީ."
" އޮޅުނީއޭ ! ބާރަ އަހަރު ވަންދެން؟"
އޭނާގެ ދުލުގައި ޖަވާބެއް ނެތެވެ.
އަހަރެންގެ ސުވާލަކީ އަހަރެމެންގެ މުޅި ކައިވެންޏަކީ އޭނާ އަސްލު ބޭނުންވި އަންހެންމީހާ ނުލިބުމުން، އޭގެ ބަދަލުގައި ކުރި ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟
އޭނާ އެކަމަށް އިންކާރުކުރިއެވެ. އޭނާ ބުނީ ކައިވެނި ކުރިއިރު އަހަރެންދެކެ ޙަޤީޤީ ލޯބިވި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޒިންމާތައް އިތުރުވެ، ދަރިންނާއި، ދަރަންޏާއި، ބަލިމަޑުކަމާއި، ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުން، އޭނާއަށް އެއްވެސް އަޅާލުމެއް ނުލިބޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނީ ކަމަށެވެ. މަރިޔަމްއަކީ އެއްވެސް ފާޑުކިއުމެއް ނެތި އޭނާގެ ވާހަކަތައް އަޑުއެހި މީހެއް ކަމަށާއި، އޭނާގެ އެ މަޑުމައިތިރިކަމަކީ އޭނާއަށް މޮޔަވެވޭ ފަދަ ކަމަކަށް ބަދަލުވީ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
"އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ކަލެއަށް ހިތްވަރު ދިންތަ؟"
"ނޫން."
އެ ޖަވާބު އައީ ވަގުތުންނެވެ.
"އޭނާ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ބުނަނީ ހުއްޓާލުމަށް."
"އެހެންވީއިރު ކަލޭގެ ނުތަނަވަސްކަމުގެ އިލްޒާމް އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އަޅުވައި، ކަލޭގެ އިހުސާސްތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އަދަބު ދިނީ ކީއްވެ؟"
އޭނާ ރޯން ފެށިއެވެ. އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ރޮނިކޮށް އަހަންނަށް ފެނުނީ މަދު ފަހަރަކުއެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަގެ ޖަނާޒާގައާއި، އިނާޔާގެ އޮޕަރޭޝަން ވަގުތުގައާއި، ވަޒީފާ ގެއްލުނު ދުވަހުއެވެ. ކުރިން ނަމަ އޭނާގެ ކަރުނަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް މަޑުވީހެވެ. ނަމަވެސް އެރޭ އެކަމެއް ނުވިއެވެ.
"މަރިޔަމް ބަލިވެގެން އުޅުނުއިރު ކަލޭ ހުރީ އަހަރެންގެ ގާތުގައި،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "ކަލޭ އަހަރެން ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީ. ކަލޭ އޭނާއަށް މޭވާ ގަނެދިނީ. އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ކެންސަރު ބަލީގައި ވަކިވަމުން ދިޔައިރު އަހަރެން ރުއި މަންޒަރު ކަލޭ ބަލަން ހުރީ. އެ ހުރިހާ ވަގުތަކުވެސް، އޭނާ މިކަންތައް ސިއްރުކޮށްގެން އޭނާގެ ހިތުތެރޭ ފޮރުވައިގެން ހުރިކަން ކަލެއަށް އެނގޭ."
"އަހަރެން ލަދުގަތީ."
"ކޮންމެހެން ކިޔައިދޭންޖެހޭ ވަރަކަށް ލަދެއް ނުގަނޭ ދޯ؟"
އޭނާ އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަން އުޅުނެވެ. އަހަރެން ފަހަތަށް ޖެހިލީމެވެ.
"އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އޭނާގެ ގައިގައި އަތެއް ނުލަން،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެންގެ މެދުގައި އެފަދަ ގުޅުމެއް ނެތް."
"ކަލޭ ބާރަ އަހަރު ވަންދެން އުޅުނީ އޭނާއާ ބެހޭ ހުވަފެނީ ދުނިޔެއެއްގައި. ކަލޭ އެހެން އަންހެނަކަށް އެ ދިނީ އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި އޮންނަންޖެހޭ ލޯތްބާއި، ހުވަފެންތަކާއި، އޯގާތެރިކަން."
އޭނާ ބޭނުންވީ ކައުންސެލިންއަށް ދާށެވެ. އޭނާ ބަދަލުވާނެ ކަމަށް ވަޢުދުވިއެވެ. އަހަރެމެންގެ ދަރިންނާއި، އަހަރެމެން ބިނާކުރި ދިރިއުޅުމުގެ ހަނދާން އޭނާ އާކޮށްދިނެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތަށް ސިފަވަމުންދިޔައީ ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮވެ، އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުނު މަރިޔަމްއެވެ.
ޖެހިގެންއައި ދުވަހު ހެނދުނު، އަހަރެން ފޮށި ތައްޔާރުކޮށްގެން ކޮއްކޮގެ ގެއަށް ބަދަލުވީމެވެ. ވަގުތުން ވަރިވާކަށް އަހަރެން ނުނިންމަމެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ، އަވަހަށް މާފުކުރުމަށް ނުވަތަ ވަގުތުން ވަކިވުމަށް އެދި އާއިލާގެ މީހުން ދައްކާ ވާހަކަތަކާ ދުރުގައި، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނިންމުމެއް ނިންމާނެ ވަގުތެވެ.
ހަ މަސް ދުވަހު އަހަރެމެން އުޅުނީ ވަކިންނެވެ. އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އަހަރެން އެ ރެކޯޑިން އަޑުއެހީމެވެ.
މަރިޔަމްގެ އަޑު ހުރީ ބަލިކޮށް ނަމަވެސް، އޭނާގެ ބަސްތައް ސާބިތެވެ.
"ކަލޭ އަހަރެންދެކެ ލޯތްބެއް ނުވޭ ރިޔާޒް،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ކަލޭ ލޯބިވަނީ ކަލޭގެ ހިތުގައި އަހަރެން ސިފަކޮށްފައިވާ ގޮތްދެކެ. ކަލެއަށް ފެންނަނީ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގައި އަހަރެން ހިނިތުންވެފައި ހުންނަ މަންޒަރު. އެކަމަކު ނަޒީމަށް އަހަރެންގެ ރުޅިއާއި، ބިރުވެރިކަމާއި، އުނދަގޫ ދުވަސްތައް އެނގޭނެ. ޝަޒްމާއަށްވެސް ކަލޭ އެނގެނީ އެގޮތަށް. ލޯތްބަކީ ބޭނުންނުވާ މީހަކަށް ރީތި ބަސްތައް ލިޔުމެއް ނޫން. ލޯތްބަކީ ތިމާގެ ދިރިއުޅުން ހަވާލުކުރި މީހާއަށް އިހުތިރާމްކުރުން."
އަހަންނަށް އެ ވާހަކަ ކިޔައިނުދިނުމަށް ރިޔާޒް އާދޭސްކުރިއެވެ.
މަރިޔަމް ޖަވާބު ދިނެވެ، "އަހަރެން މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން ބުނަންޖެހޭނެ. އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމުގެ ސަބަބުން ކަލެއަށް މިކަން ކުރިއަށް ގެންދަން ފުރުސަތު ލިބުނީ."
އެ ރެކޯޑިންގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ހިތުގައި އޮތް އެއްޗެއް ބަދަލުވިއެވެ. އެހާތަނަށް އަހަރެންގެ ހިތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސާއި މަރިޔަމްއާ ދެމެދު އަޅާކިޔެމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ މާ ރީތީ ހެއްޔެވެ؟ މާ ކެތްތެރީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މާ ޝައުގުވެރީ ހެއްޔެވެ؟ ރިޔާޒް އަހަރެން އިޚުތިޔާރު ކުރީ މަރިޔަމް ނަޒީމާ ކައިވެނި ކުރުމުން ހެއްޔެވެ؟
ނަމަވެސް މަރިޔަމްގެ ބަސްތަކުން އަހަންނަށް ހަގީގަތް ހާމަވިއެވެ. މިއީ ދެ އަންހެނުންގެ ދެމެދުގައި އޮތް މުބާރާތެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެހެން މީހެއްގެ ވަށައިގެން ހުވަފެނީ ދުނިޔެއެއް އުފައްދައިގެން، ކައިވެނީގެ އާދައިގެ ޒިންމާތަކުން ފިލަން އުޅުނު ފިރިހެނެއްގެ ވާހަކައެވެ.
މަރިޔަމް މަރުވިތާ އަހަރެއް ވީ ދުވަހު އަހަރެން ވަރިވާން ހުށަހެޅީމެވެ. ބައެއް އާއިލާ މީހުން ބުނީ ބާރަ އަހަރުވީ ކައިވެންޏެއް ސިޓީތަކެއްގެ ސަބަބުން ރޫޅާލަނީ ކަމަށެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ޖަވާބުދިނުން ހުއްޓާލީމެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ކަރުދާސްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ބާރަ އަހަރުގެ އޮޅުވާލުމާއި، ނަފްސާނީ ބޭވަފާތެރިކަމާއި، ގަސްތުގައި ހިފެހެއްޓި ހިމޭންކަމެވެ.
އަހަންނާއި ނަޒީމްގެ ގުޅުން އޮތެވެ، ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ އެކުވެރިކަން ބަދަލުވިއެވެ. ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ބައެއް ވާހަކަތައް ދައްކަން އުނދަގޫވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މަރިޔަމްގެ މަރުގެ އަހަރީ ދުވަހު، އަހަރެމެން ދަރިންނާއެކު އޭނާގެ މަހާނައަށް ޒިޔާރަތްކުރީމެވެ.
އެންމެން ދުޢާކޮށް ނިމުމުން، އަހަރެން އެކަނި މަޑުކޮށްލީމެވެ. ޤަބުރުސްތާނު އޮތީ ހިމޭންކޮށެވެ. މަޑު ވައިރޯޅިއެއް ޖެހެމުންދިޔައެވެ. އަހަރެން މަހާނައިގެ ކައިރީގައި އަތް ބާއްވާލައި، މަޑުމަޑުން ވާހަކަ ދެއްކީމެވެ.
"އަހަރެން މަރިޔަމް ދެކެ ރުޅިއައީން."
އަހަރެންގެ އަޑު ބެދޭގޮތްވިއެވެ.
"އަދިވެސް ހިތަށް އަރަނީ މަރިޔަމް އަހަންނަށް ކިޔައިދިން ނަމައޭ. އަހަންނަށް މަރިޔަމް އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭނެ."
އަހަރެންގެ ދެލޯ ކަރުނުންފޯވެ ލޯފުސްވާގޮތްވިއެވެ.
"ނަމަވެސް އަހަންނަށް އެނގޭ މަރިޔަމް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވިކަން. އަދި މަރިޔަމް އަހަންނަށް ބޭވަފާތެރި ނުވާކަންވެސް އެނގޭ."
އަހަރެންގެ އަތްދަބަހުން ނޫކުލައިގެ ރިބަން ނެގީމެވެ. ވަކީލަށް ސިޓީތައް ދިނުމުގެ ކުރިން އަހަރެން އެ ނެގީމެވެ. އެއީ ބާވެފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަވެސް، މަރިޔަމް އެ ބޭނުންކުރީ އެ ހުރިހާ އަހަރަކު ހެކިތައް އެކުގައި ބެހެއްޓުމަށެވެ.
އަހަރެން އެ ރިބަން މަހާނަ މަތީގައި ބާއްވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އަނބުރާ ދަބަހަށްލީމެވެ.
އެއީ އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންނުވާ ދެ ހަގީގަތެއް ހަނދާންކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
ހިމޭންކަމަކީ ރައްކާތެރިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެށިގެން އައިސް، މަޑުމަޑުން ހުރަގެއަކަށް ބަދަލުވެދާނެ އެއްޗެކެވެ.
އަދި ލޯތްބަކީ ސިއްރުން ލިޔާ ފޯރިގަދަ ބަސްތަކަކުން ސާބިތުވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިޚުލާޞްތެރިކަމާއި، ވަފާތެރިކަމާއި، އަދި އަނެކާއަށް ތަދުވި ނަމަވެސް ހަގީގަތް ހާމަކުރުމުގެ ހިތްވަރުން ސާބިތުވާ އެއްޗެކެވެ.
އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އެ ހަގީގަތް ވަންހަނާކޮސްގެން ހުރެ އޭނާގެ ކަށްވަޅާ ހަމައަށް އެ ގެންދިޔައީ އެންމެ ފަހުން، އަހަންނަށް ފެންނާނެހެން ދޫކޮށްލާފައެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެން މިނިވަންވިއެވެ.
"އަހަންނަށް އެނގޭ. އެކަން އެނގޭތާ ކިތަންމެ އަހަރެއް ވެއްޖެ. އަދި އެއިން އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުބުނެ ހުރި ސަބަބެއްވެސް އޮތް."
އިރުކޮޅަކަށް، މަތީގައި އެނބުރެމުންދިޔަ ފަންކާގެ އަޑު ފިޔަވައި އިތުރު އެއްވެސް އަޑެއްނީވެއެވެ. ބޭރުން، މާލޭގެ ހަނި މަގުތަކުގައި ސައިކަލުތައް ދުއްވާ އަޑާއި، ކޮންމެވެސް ދިމާއަކުން ބެލްކަންޏެއްގައި ހުރެ ކުއްޖަކު އޭނާގެ މަންމައަށް ގޮވާ އަޑު އިވެއެވެ. މެންދުރުފަހުގެ އާދައިގެ އަޑުތައް އިވެމުންދިޔަ ނަމަވެސް، އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ބަދަލުވެގެންދިޔަ ކަހަލައެވެ.
އަހަރެން ނަޒީމަށް ބަލާލީމެވެ.
"ކަލެއަށް އެނގޭ ؟"
އޭނާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
އަހަރެންގެ އަތުގައި އޮތް ސިޓީއާއެކު އަހަރެންގެ އަތް ތުރުތުރުލަމުންދިޔައެވެ. އެ ސިޓީގެ ތިރީގައި އޮތީ، އަހަރެމެންގެ 21 އަހަރުވީ ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި ރަސްމީ ލިޔުންތަކާއި، އުފަންދުވަހުގެ ކާޑުތަކާއި، އެތައް މެސެޖުތަކަކުން އަހަރެން ފެނިފައިވާ ނަމެވެ.
ރިޔާޒް.
އެއީ އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ، ރިޔާޒް
އަހަރެން ހުޅުވާފައި ހުރި ފޮށްޓަށް ބަލާލީމެވެ. އޭގައި ފަނޑުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ރިބަންއަކުން އައްސާފައި ހުރި އެތައް ސިޓީއުރައެއް ހުއްޓެވެ. ބައެއް ސިޓީތައް ބާވެ ރީނދޫވެފައެވެ. އަނެއްބައި ސިޓީތައް ހީވަނީ އާ ސިޓީތަކެއް ހެންނެވެ. ކޮންމެ ސިޓީއެއްގައިވެސް ރިޔާޒްގެ އަތުލިޔުމުން މަރިޔަމްގެ ނަން ލިޔެފައިވެއެވެ.
އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ މަރިޔަމް މަރުވިތާ އަދިވީ އެންމެ ތިން ހަފުތާއެވެ.
އޭނާގެ ފަހު ދުވަސްތަކުގައި، ކެންސަރު ވޯޑުގައި އޮތްއިރު އަހަރެން އޭނާގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ. ކަފުން ކުރުމުގެ ކުރިން އޭނާގެ ހަށިގަނޑު ދޮވުމުގައި އެހީތެރިވީމެވެ. ކަށްވަޅަށް ތިރިކުރަން އޭނާގެ ހަށިގަނޑު އުފުލައިގެން ދިޔައިރު އަހަރެން އޭނާގެ މަންމަގެ ކައިރީގައި ހުރީމެވެ. އަހަރެންގެ މުޅި ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ސިއްރެއް އެނގޭ ހަމައެކަނި މީހާ ވަކިވެގެންދިޔައީ ކަމަށް ހީކޮށް، މެޔަށް ތަދުވާ ވަރަށް އަހަރެން ރުއީމެވެ.
ނަމަވެސް މިހާރު އަހަރެންގެ ހިތަށް އަރަނީ، އަސްލު އަހަންނަށް އޭނާ އެނގޭބާއެވެ؟
"ކިހާ ދުވަހެއް ވެއްޖެ؟" އަހަރެން މަޑުމަޑުން އަހާލީމެވެ.
ނަޒީމް ކޮޓަރީގެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ.
"އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީ އައީ މީގެ ބާރަ އަހަރު ކުރިން."
އަހަރެންގެ ކަކުލުން ވަރުދޫވިއެވެ. ސިޓީގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ މަރިޔަމްގެ އެނދުގައި އިށީނީމެވެ.
ބާރަ އަހަރު.
ބާރަ އަހަރު ކުރިން، އަހަރެންގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅު އިނާޔާއަށް އެންމެ ހަ އަހަރެވެ. އަހަރެންގެ މަންމަ އޭރު ދިޔައީ ކިޑްނީ ފެއިލްވެގެން ފަރުވާ ހޯދަމުންނެވެ. ރިޔާޒް އޭރު ވަރަށް ގިނައިން އޮފީހުގައި މަޑުކުރެއެވެ. ބުނަމުންއައީ އޮފީހުގައި މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ހުރީ ކަމަށެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު އަހަންނަށް އެންމެ ބޮޑަށް އެހީތެރިވީ މަރިޔަމްއެވެ. އަހަރެން އޮފީހުން ނުނިކުމެވޭ ވަގުތުތަކުގައި މަންމަ ގޮވައިގެން ޑޮކްޓަރަށް ދަނީ އޭނާއެވެ. އިނާޔާ ސްކޫލުން ބަލާދަނީ އޭނާއެވެ. އަހަރެން ވަރުބަލިވެގެން ކައްކާނުލެވޭ ރޭރޭ އޭނާ ކައްކައިގެން ކާ އެއްޗެހި ގެނެސްދެއެވެ.
އެ ހުރިހާ ދުވަހަކު، އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ދިޔައީ އޭނާއަށް ލޯބީގެ ސިޓީތައް ލިޔަމުންނެވެ.
"އެމީހުންގެ މެދުގައި ގުޅުމެއް އޮތްތަ؟" އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ.
އެ ސުވާލު ދޫމަތިން ބޭރުވީ ކިރިޔާއެވެ.
ނަޒީމް ގޮނޑިއެއް ގެނެސް އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި އިށީނެވެ.
"ނޫން."
އަހަރެން މަލާމާތުގެ ހިނިތުންވުމެއް ހިނިތުންވެލީމެވެ.
"ނަޒީމް ތިހީކުރަނީ އަހަރެން ތިކަން ގަބޫލުކުރާނެ ކަމަށްތަ؟"
"އަހަރެން މި ބުނީ މަރިޔަމް އަހަންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، އަދި އަހަރެން އެކަން ގަބޫލުކުރިން."
"އާނ، ނަޒީމް ގަބޫލުކުރާނެތާ. އެއީ ނަޒީމްގެ އަނބިމީހާވިއްޔާ."
"ދެން، ރިޔާޒަކީ ޝަޒްމާގެ ފިރިމީހާ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު މީގެ ފަސް މިނެޓު ކުރިއާ ހަމައަށް ޝަޒްމާވެސް އޭނާ ގަބޫލުކުރީމެއްނު."
އޭނާގެ އެ ބަސްތައް އަހަރެންގެ ހިތަށް ތީރެއް ފަދައިން ހެރުނެވެ.
އަހަރެން މޫނު އަނބުރާލީމެވެ.
ނަޒީމް ކުރިއަށް ޖެހިލާ، އޭނާގެ ކަކުލުގައި އަތް ބާއްވާލިއެވެ.
"މަރިޔަމްއަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީ ލިބުނު ދުވަހު އޭނާ އަހަންނަށް އެ ދެއްކި."
އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އޭނާއަށް ބަލާލީމެވެ.
"އޭނާ ދެއްކިއްޔޭ؟"
"އާނ. އޭނާގެ އުފަންދުވަހު ރިޔާޒް ދިން ފޮތެއްގެ ތެރެއަށް އެ ސިޓީ ލާފައި އޮތީ. އެންމެން ދިޔަ ފަހުން އޭނާއަށް އެ ފެނުނީ."
ނަޒީމް ފޮށިން އެންމެ ބާ ސިޓީ ނެގިއެވެ. އެ ސިޓީގެ ކައިރިފަށްތައް ހުރީ ބާވެފައެވެ.
"އެ ރޭ އަހަރެން އެ ކީން. އަހަރެން ބޭނުންވީ ވަގުތުން އޭނާއާ ކުރިމަތިލާން. އެކަމަކު މަރިޔަމް އަހަރެން ހުއްޓުވީ."
"ކީއްވެ؟"
"އެއީ އޭރު ޝަޒޫގެ މަންމަ ހޮސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކޮށްފައި އޮތީމަ. ޝަޒްމާ އޭރުވެސް ހުރީ ވަރަށް ދެރަވެފައި. މަރިޔަމް ބުނީ އޭރު އެ ވާހަކަ ބުނެފިނަމަ ޝަޒޫ މުޅިން ހަލާކުވެދާނެ ކަމަށް."
"އެހެންވީމާ އޭނާ އެ ރިޔާޒް ސަލާމަތްކުރީތާ؟"
"ނޫން،" ނަޒީމް ސާބިތުކަމާއެކު ބުންޏެވެ. "އޭނާ ސަލާމަތްކުރީ ރިޔާޒެއް ނޫން، އޭނާ ސަލާމަތްކުރީ ޝަޒޫ."
އަހަރެން ކުއްލިއަކަށް ތެދުވުމުން ބައެއް ސިޓީތައް ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނެވެ.
"ތިހެން ނުބުނޭ. އޭނާ އަހަރެން ސަލާމަތްކުރަން ބޭނުންވިނަމަ، އަހަންނަށް ހަގީގަތް ކިޔައިދިނީސް."
"އަހަރެންވެސް ކުރިން ބުނަމުންއައީ ތިހެންނޭ."
އޭނާ ތިރިވެ ބިންމަތީން ސިޓީތައް ނަގަމުން ބުންޏެވެ.
އަހަރެން އެ ކުޑަ ކޮޓަރި ތެރޭގައި ހިނގަން ފެށީމެވެ. މަރިޔަމްގެ ހެދުންތަކުން އަދިވެސް އޭނާ ބޭނުންކުރާ ސެންޓުގެ ވަސް ދުވައެވެ. އަލަމާރި ކައިރީގައި ފެހިކުލައިގެ ބޮލިފޭއްޔެއް އަޅުވާފައި ހުއްޓެވެ. މީގެ ދެ އަހަރު ކުރިން އީދަށް އެ ގަންނަން އޭނާއަށް އެހީވީ އަހަރެންކަން ހަނދާންވިއެވެ.
އެ ކޮޓަރީގައި ހުރި ކޮންމެ އެއްޗަކުން އަހަރެން ލޯބިވާ މީހަކު ހަނދާންކޮށްދެއެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ ސިޓީއަކުން ބުނެދެނީ އެ ލޯތްބަކީ ދޮގުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްޗެއް ކަމެވެ.
"އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީގައި އޮތީ ކީކޭ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.
ނަޒީމް އެ ސިޓީ އަހަންނަށް ދިނެވެ.
އަހަރެން އެ ކިޔާލީމެވެ.
ރިޔާޒް ލިޔެފައިވަނީ އޭނާގެ ހިތުގައިވާ އިހުސާސްތައް ފޮރުވަން އޭނާ އެތައް އަހަރަކު މަސައްކަތްކުރި ކަމަށެވެ. އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގޭ ގޮތަށް މަރިޔަމްއަށް އޭނާ އެނގޭ ކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. އޭނާގެ ހިތްހެޔޮކަމާއި، ހީލާ ގޮތާއި، ލަދުގަތުމުން އިސްޖަހާލާ ގޮތުގެ ވާހަކަ ލިޔެފައިވެއެވެ.
ދެން އޮތް ޖުމްލައިން އަހަރެން ބަލިކޮށްލިއެވެ.
'ބައެއް ފަހަރު ހިތަށް އަރަނީ އަހަންނަށް ކައިވެނި ކުރެވުނީ ނުބައި އެކުވެރިޔާއާ ހެއްޔޭ.'
އަހަރެންނާއި މަރިޔަމްއަކީ އައްޑޫގައި އުޅުނުއިރުއްސުރެ ސާނަވީ ތައުލީމުން ފެށިގެން އެންމެ ގާތް ދެ އެކުވެރިންނެވެ. ފަހުން މާލެ ބަދަލުވުމުންވެސް އެ ގުޅުން އޮތެވެ. ރިޔާޒަށް އަހަރެމެން ދެމީހުން ފެނުނީ އެކުވެރިއެއްގެ ކައިވެނި ހަފުލާއަކުންނެވެ. އޭނާ އަހަންނާ ވާހަކަ ދައްކަން ފަށައި، އަހަރެންގެ އާއިލާއާ ބައްދަލުކޮށް، އެންމެ ފަހުން އަހަންނާ ކައިވެނިކުރަން އެދުނީއެވެ.
އޭނާ ފެށުނީއްސުރެ ބޭނުންވީ މަރިޔަމް ހެއްޔެވެ؟
އަހަރެންގެ ހިތް ހަލާކުވަމުންދިޔަ ވަގުތު، އެ ސިޓީ މޭގައި ޖައްސާ ބާރުކޮށްލީމެވެ.
"މަރިޔަމް އޭނާއަށް ދިނީ ކޮން ޖަވާބެއް؟"
"އޭގެ އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު އޭނާ ރިޔާޒަށް ގުޅި،" ނަޒީމް ކިޔައިދިނެވެ. "އަނެއްކާވެސް ދުވަހަކުވެސް އެފަދަ ވާހަކައެއް ނުދެއްކުމަށް އޭނާ އިންޒާރުދިން. އަދި ޝަޒޫ އެ ދެމީހުންނަށް ކުރާ އިތުބާރު ހަނދާންކޮށްދިން."
"ދެން، އެހެންވީއިރު މިހާ ގިނަ ސިޓީތައް މި ހުރީ ކީއްވެ؟"
"ސަބަބަކީ ރިޔާޒް އެކަން ހުއްޓާނުލީމަ."
ނަޒީމް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، ރިޔާޒް އެހެން މީހުންގެ ކުރިމަތީގައި ދުވަހަކުވެސް މަރިޔަމްއާ ގާތްވާން މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. އޭނާ ސިޓީތައް ފޮނުވަނީ އޮފީސް މެސެންޖަރުން މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ ފޮތްތަކުގެ ތެރެއަށް ލައިގެންނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކާރު ތެރެއަށް ލާފައި ހުރެއެވެ. އަދި އަނެއްބައި ފަހަރު ފޮނުވާ މީހާގެ އެޑްރެސް ނުޖަހާ ޕޯސްޓުން ފޮނުވައެވެ.
ރިޔާޒް އަމިއްލަ މެސެޖުތައް ފޮނުވަން ފެށުމުން މަރިޔަމް އޭނާގެ ނަންބަރު ބްލޮކްކުރިއެވެ. ރިޔާޒް އެހެން ސިމް ކާޑެއް ގަތެވެ. އެ ނަންބަރު ބްލޮކްކުރުމުން އޭނާ އަނެއްކާވެސް ސިޓީ ލިޔަން ފެށީއެވެ.
" ނަޒީމް ކީއްވެ އޭނާއާ ކުރިމަތިނުލީ؟" އަހަރެން ހިތްހަމަނުޖެހިފައި އެހީމެވެ.
"އަހަރެން ކުރިމަތިލިން."
އަހަރެން ހުއްޓުން އެރިއެވެ.
"މީގެ ދިހަ އަހަރު ކުރިން، އަސުރު ނަމާދުން ފައިބައިގެން އާޓިފިޝަލް ބީޗް ކައިރިން އަހަރެން އޭނާއާ ބައްދަލުކުރިން. އަހަންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެނގޭ ކަމަށް ބުނެ، އަހަރެންގެ އަނބިމީހާއާ ދުރުގައި އުޅުމަށް އޭނާއަށް އިންޒާރުދިނިން."
"ދެން އޭނާ ބުނީ ކީކޭ؟"
"އޭނާ މާފަށް އެދުނު. އޭނާ ރުއި. އެއީ ހެދުނު ގޯހެއް ކަމަށާއި، އެކަން ނިންމާލާނެ ކަމަށް ވަޢުދުވި."
"އެކަމަކު އެކަމެއް ނުނިމުނު."
ނަޒީމް ބުނި ގޮތުގައި، ގާތްގަނޑަކަށް އަހަރެއްހާ ދުވަހަށް ސިޓީތައް މެދުކެނޑުނެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކާވެސް މަރިޔަމްއަށް ސިޓީއެއް ލިބުނެވެ. ރިޔާޒް ލިޔެފައިވަނީ އޭނާ ހަނދާން ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކުރި ވަރަކަށް، ލޯބި އިތުރަށް ވަރުގަދަވާ ކަމަށެވެ.
މިފަހަރު މަރިޔަމް ބޭނުންވީ އަހަންނަށް ކިޔައިދޭށެވެ.
އެކަމަކު ހަމަ އެ ހަފުތާގައި އަހަރެންގެ މަންމަ ނިޔާވިއެވެ.
އެ ހިތްދަތި ދުވަސްތައް އަހަރެން ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. ފަތިސް ނަމާދުގެ ކުރިން ލިބުނު ފޯނު ކޯލާއި، އައްޑޫއަށް ކުރި ދަތުރާއި، މަންމަގެ ހަށިގަނޑު ފެނުމުން އަހަންނަށް ވީގޮތެވެ. ކަށުނަމާދުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ރިޔާޒް ހުރީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ. އޭނާ އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ހުރެ، ކަންފަތް ދޮށުގައި ހެޔޮ ދުޢާ ކިޔަމުންދިޔައެވެ.
އަހަރެން އެކަނިވާން ބިރުގަންނާތީ، ތިން ރޭ ވަންދެން މަރިޔަމް ނިދީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައެވެ.
"ޝަޒޫގެ އެ ބޮޑު ހިތާމައިގެ މައްޗަށް އިތުރު ހިތާމައެއް ދޭން އޭނާ ބޭނުންނުވީ،" ނަޒީމް ކިޔައިދިނެވެ. "އޭނާ ނިންމައިގެން ހުރީ ޝަޒޫ ތަންކޮޅެއް ހަމައަކަށް އެޅުނީމާ ބުނަން."
"ދެން؟"
"ދެން އިނާޔާ ބަލިވީ."
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް އަށް އަހަރުގައި ހިތުގެ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. ދެ އަހަރު ވަންދެން އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުން ބިނާވެފައި އޮތީ ޑޮކްޓަރުންނަށް ދެއްކުމާއި، ބޭސްފަރުވާއާއި، ރާއްޖޭން ބޭރުން ކުރި އޮޕަރޭޝަނުގެ މައްޗަށެވެ. އަހަންނަށް ނޭނގި މަރިޔަމް ފައިސާ ހޯދަން އެކި ކަންކަން ކުރިއެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ދީފައި އޮތް ރަން އަތްގަނޑު ވިއްކާލުމަށްފަހު، އެއީ ހެޔޮއެދޭ ފަރާތަކުން ދިން ފައިސާ ކަމަށް ބުނެ އަހަންނަށް ދިނެވެ.
އެ ހަގީގަތްވެސް އަހަންނަށް އެނގުނީ މަރިޔަމް މަރުވި ފަހުންނެވެ.
"އޭނާ އެ ވާހަކަ ބުނުން ލަސްކުރަމުން ދިޔައީ،" ނަޒީމް ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. "ޝަޒޫގެ ދިރިއުޅުމުގައި ކޮންމެވެސް ބޮޑު ކަމެއް އަބަދުވެސް އޮވޭ. ދަރިފުޅުގެ އޮޕަރޭޝަން، ފައިސާގެ ދަތިކަން، ރިޔާޒްގެ ވަޒީފާ ގެއްލުން، އަދި ފަހުން ޝަޒޫގެ ބައްޕައަށް ޖެހުނު ސްޓްރޯކް."
"އެހެންވީމާ، އަހަރެން މިއީ ހަގީގަތް ބަރުދާސްތު ނުކުރެވޭނެހާ ބަލިކަށި މީހެއް ކަމަށް އެންމެން ނިންމީތަ؟"
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ދެރަވެފައި ހުރިކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
"އަހަރެންވެސް އޭނާ ގާތު ބުނިން ތިހެން. މި ސިއްރު ކުރުމަކީވެސް އޮޅުވާލުމެއް ކަމަށް ބުނެ އަހަރެމެންގެ މެދުގައި އެތައް ފަހަރަކު ދެބަސްވުން ހިނގި."
"އެކަމަކު ނަޒީމްވެސް ހުރީ ހަނު."
"އާނ."
އެންމެ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނަޒީމްގެ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވިއެވެ.
"އަހަންނަށް ހެދުނީ ގޯހެއް."
އޭނާ ކުޑަދޮރާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާޅުވިއެވެ.
"އަހަރެން ހިތަށް އެރީ އެއީ މަރިޔަމްގެ ކަމެކޭ، ސިޓީތައް ލިބުނީ އޭނާއަށޭ. އޭނާ އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުދޭތީ އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގައޭ. އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ އަހަރެން ބިރުގަތީ. ޝަޒޫ ރިޔާޒާ ކުރިމަތިލައިފިނަމަ އަހަރެމެންގެ އާއިލާތައް ރޫޅިދާނެތީ. މަރިޔަމް ކަލެއަށް ލޯބިކުރީ އަމިއްލަ އުޚުތެއް ފަދައިން. އެއްވެސް ކުށެއް ނުކުރި ނަމަވެސް، ލިބިދާނެ ބަދުނާމަކަށް އޭނާ ބިރުގަތީ."
އެނދުމަތީގައި ހުރި ސިޓީތަކަށް އަހަރެން ބަލާލީމެވެ.
"އޭނާ މި ސިޓީތައް ބެހެއްޓީ ކީއްވެބާ؟"
ނަޒީމް އިނީ ހިމޭނުންނެވެ.
"އަހަންނަށް ނުވިސްނޭ ކަމަކީ އެއީ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "އޭނާ ރިޔާޒަށް ނޫނެކޭ ބުނިނަމަ، ކީއްވެ މި ހުރިހާ ސިޓީއެއް ރިބަންއަކުން އައްސާފައި ރައްކާކުރީ؟"
"އޭނާ އެ ސިޓީތައް ބެހެއްޓީ ރިޔާޒްދެކެ ލޯބިވާތީއެއް ނޫން."
"ދެން ކީއްވެ؟"
"ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި."
އޭނާ އަލަމާރި ތެރެއިން މުށިކުލައިގެ ބޮޑު ސިޓީއުރައެއް ނެގިއެވެ. އޭގެ ބޭރުގައި މަރިޔަމްގެ އަތުލިޔުމުން އަހަރެންގެ ނަން ލިޔެފައި އޮތެވެ.
'ޝަޒްމާއަށް - އަހަންނަށް އަމިއްލައަށް ކިޔައިނުދެވިއްޖެ ހާލަތެއްގައި.'
އެއީ ހަމަ މަރިޔަމްގެ އަތުލިޔުމެވެ.
އަހަރެންގެ ފައިން ވަރުދޫވެ އަނެއްކާވެސް އިށީނީމެވެ. ނަޒީމް އެ ސިޓީއުރަ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި ބޭއްވިއެވެ.
"އޭނާ އެ ލިޔުނީ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގުނު ފަހުން،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން އެ ސިޓީއުރައަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނީމެވެ.
މަރިޔަމްއަށް އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހިފައިވާކަން އެނގުނީ މީގެ އަށާރަ މަސް ކުރިންނެވެ. ޑޮކްޓަރުންނަށް އެކަން އެނގުނުއިރު ބަލި ހުރީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފެތުރިފައެވެ. އެހެން ނަމަވެސް އޭނާ ވަރަށް ހިތްވަރުކުރިއެވެ. ކީމޯ ތެރަޕީ ހަދަމުންވެސް އޭނާ ހިނިތުންވެ ހުރެއެވެ.
އޭނާގެ ތަކެތި މީހުންނަށް ބަހަން ފެށީ އެންމެ ފަހު މަހުއެވެ.
"އޭނާ މިއެއް އަހަންނަށް ނުދިނީ ކީއްވެ؟"
"އޭނާ ބޭނުންވި ދޭން. ޝަޒޫ އޭނާއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ބުނާނެ ސައި ބޮއެގެން ނުވަތަ ނަމާދުކޮށްލައިގެން ކިޔައިދޭނަމޭ. އެކަމަކު ކަލޭގެ މޫނަށް ބަލާލުމުން އޭނާގެ ހިތްވަރު އެލެނީ."
ހޮސްޕިޓަލުގައި ހޭދަކުރިދުވަސްވަރު އެއް ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު އަހަރެން ހަނދާންވިއެވެ. މަރިޔަމް ވަރަށް ގިނަ އިރުވަންދެން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން އިނެވެ.
"މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރީއްސުރެ އަހަރެން ޝަޒޫއަށް ކިޔައިދޭން ބޭނުންވާ ވާހަކައެއް އެބައޮތް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ އެ ދައްކަނީ ބަލީގެ ވާހަކަ ކަމަށެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ނިތްކުރީގައި ބޮސްދީފައި ކަންބޮޑުނުވުމަށް ބުނީމެވެ.
މިހާރު އަހަންނަށް އޭނާގެ ލޮލުގައި ހުރި މާޔޫސްކަން ވިސްނިއްޖެއެވެ.
ތުރުތުރުލާ އަތަކުން އަހަރެން އެ މުށިކުލައިގެ ސިޓީއުރަ ހުޅުވާލީމެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަތުން ލިޔެފައިވާ ސިޓީއަކާއި ކުޑަ މެމޮރީ ކާޑެއް އޮތެވެ.
އަހަރެން ކިޔަން ފެށީމެވެ.
"އަހަރެންގެ އެންމެ ލޯބިވާ ޝަޒްމާއަށް،
ޝަޒޫ މި ސިޓީ ކިޔާއިރު، ފަހަރެއްގައި އަހަރެން މި ދުނިޔެ ދޫކޮށް ގޮސްދާނެއެވެ. އަހަންނަށް މާފުކުރާށެވެ. އަހަރެން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ވިސްނައިދިނީ މިއީ ޝާޒޫ ސަލާމަތްކުރަނީ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފަހަރެއްގައި އަހަރެން މަސައްކަތް ކުރީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފްސު ސަލާމަތްކުރަން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެއީ ޝަޒޫ އަހަންނަށް ބަލާލާއިރު، ޝަޒޫގެ ފިރިމީހާގެ ހިތް އަތުލި އަންހެނެއްގެ ގޮތުގައި ފެނިދާނެތީ އަހަރެން ބިރުގަތީއެވެ.
އެހެން ހުރިހާ ކަމަކަށްވުރެ ކުރިން އެއް ހަގީގަތް ޝަޒޫއަށް އެނގެން ބޭނުމެވެ. އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ރިޔާޒްދެކެ ލޯބިނުވަމެވެ. ސިއްރުން އޭނާއާ ބައްދަލެއްވެސް ނުކުރަމެވެ. އޭނާގެ ސިޓީތަކަށް ޖަވާބެއްވެސް ނުދެމެވެ. ﷲ ގަންދީ ހުވާކޮށް ބުނަމެވެ، އަހަރެން ޝަޒޫއަށް ބޭވަފާތެރިއެއް ނުވަމެވެ."
އަހަރެންގެ ކަރުނަތައް އެ ސިޓީގެ މައްޗަށް ފޭބިއެވެ.
މަރިޔަމް ވަނީ އެންމެ ފުރަތަމަ ސިޓީގެ ވާހަކައާއި، ރިޔާޒަށް ދިން އިންޒާރާއި، ނަޒީމާއި ރިޔާޒާ ދެމެދު ހިނގި ކަންތައްތައް ތަފްސީލުކޮށް ލިޔެފައެވެ. އޭނާ ރިޔާޒް ހުއްޓުވަން ކުރި ކޮންމެ މަސައްކަތެއްގެ ވާހަކަ ލިޔެފައިވެއެވެ.
ދެން އޭނާ ހާމަކުރީ ނަޒީމަށްވެސް އެނގިފައިނުވާ ކަމެކެވެ.
މީގެ ތިން އަހަރު ކުރިން، ރިޔާޒް ވަނީ ދެމީހުންގެ ކައިވެނި ރޫޅާލުމަށްފަހު އޭނާއާއެކު ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިއުމަށް މަރިޔަމް ގާތު އެދިފައެވެ. އޭނާ ވަނީ ޕާސްޕޯޓުތައް ތައްޔާރުކޮށް، ލަންކާއިން އެޕާޓްމަންޓެއް ހޯދައި، ވަކި އެކައުންޓަކަށް ފައިސާވެސް ޖަމާކޮށްފައެވެ.
ފަހުން ރިޔާޒް ދޮގު ހަދާފާނެތީ، މަރިޔަމް ވަނީ އެމީހުންގެ އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަ ރެކޯޑުކޮށްފައެވެ. އެ ރެކޯޑިން އޮތީ އެ މެމޮރީ ކާޑުގައެވެ.
"އަހަރެން ކޮންމެ ސިޓީއެއް ބެހެއްޓީ، ހަގީގަތް ހާމަވާ ދުވަހަކުން އަހަރެން އޭނާއަށް ހިތްވަރު ދިނީ ކަމަށް ރިޔާޒް ބުނެފާނެތީއެވެ. އެހެންވެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި މިހުރިހާ އެއްޗެއް ބެހެއްޓީއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރުތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަ ވަރަކަށް އެ ހެކިތައް އަހަންނަށް ބަރުވަމުން ދިޔައެވެ. ޝަޒޫއަށް ކެތްކުރެވޭނެ މިންވަރު އަހަރެން ނިންމުމުގެ ބަދަލުގައިޝަޒޫގެ ހިތްވަރަށް އަހަރެން އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
ޝަޒޫއަށް އެއްވެސް އިންސާނަކަށް މާފުކޮށްދެވޭނެ ނަމަ، އަހަންނަށް މާފުކުރާށެވެ. މާފު ނުކުރެވުނަސް އަހަރެންގެ ޝަކުވާއެއް ނެތެވެ."
ސިޓީގެ ފަހު ޖުމްލަތައް ކިޔުނީ ކިރިޔާއެވެ.
"ޝަޒޫއަކީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ އެކުވެރިއެއް ނޫނެވެ. ތީ ﷲ އަހަންނަށް ދެއްވި އުޚުތެކެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ބޮޑު ހިތާމައަކީ ރިޔާޒް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަހަރެންގެ ބާރު ފޯރުވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަހަރެންގެ އެންމެ ބޮޑު ހިތާމައަކީ އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމުގެ ސަބަބުން، ޝަޒޫގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ހަގީގަތް ޝަޒޫއަށް ނުފެނި ދިއުމެވެ."
އަހަރެން އެ ސިޓީ މޫނުގައި ޖައްސައި ރޮއެގަތީމެވެ.
ނަޒީމް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްގެން ހުއްޓެވެ. އިރުކޮޅެއް ވަންދެން ހިތާމައާއި ރުޅިވެރިކަން އަހަރެންގެ ހިތުގައި ހަނގުރާމަކުރިއެވެ. އަހަރެން ރިޔާޒްދެކެ ރުޅިއައެވެ. މަރިޔަމްދެކެ ރުޅިއައެވެ. އަދި ނަޒީމްދެކެވެސް ރުޅިއައެވެ. ނަމަވެސް އެ ރުޅިވެރިކަމުގެ އަޑީގައި އޮތީ ހިތްދަތި ހަގީގަތެކެވެ.
މަރިޔަމް އަހަރެންގެ ކައިވެންޏަކަށް ބޭވަފާތެރިއެއް ނުވެއެވެ. އޭނާއަށް ހެދުނު ގޯހަކީ އަހަރެން ސަލާމަތްކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި ހަގީގަތް ފޮރުވުމެވެ. އަސްލު ބޭވަފާތެރިކަން އޮތީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ގޭގައި، ވޭތުވެދިޔަ ބާރަ އަހަރު ދުވަހުއެވެ.
އެރޭ އަހަރެން ހުރިހާ ސިޓީއަކާއި މެމޮރީ ކާޑު އަތްދަބަހަށް ލީމެވެ. ނަޒީމް އަހަންނާއެކު ދާން އުޅުމުން އަހަރެން އިންކާރުކުރީމެވެ. "އަހަރެން ބޭނުމީ އޭނާގެ ދުލުން ހަގީގަތް އަޑުއަހަން،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
ގެއަށް ދިޔައިރު ރިޔާޒް އިނީ ސިޓިންގް ރޫމުގައި ޓީވީ ބަލާށެވެ. އަހަރެން ފެނުމުން އޭނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. "ލަސްވީދޯ؟ މަރިޔަމްގެ ކޮޓަރި ސާފުކޮށް ނިމުނީތަ؟"
އަހަރެން އެ ފޮށި ޓީވީ ބަހައްޓާ މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓީމެވެ. އޭނާގެ މޫނުމަތިން ހިނިތުންވުން ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. އިރުކޮޅެއް ވަންދެން އޭނާ އެ ފަނޑުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ރިބަންއަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ. ދެން އަހަންނަށް ބަލާލިއެވެ.
"ކޮންތާކުން މިއެއް ލިބުނީ؟"
"އޭނާގެ ކަބަޑު ފުރަގަހުން."
އޭނާ ޓީވީ ނިވާލިއެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެންނަށް ހަޅޭއްލައްވައިގަނެވޭނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ އަޑު ހުރީ ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކޮށް، ސާބިތުކަންމަތީގައެވެ. "ވީގޮތް ކިޔައިދީ."
ރިޔާޒް އޭނާގެ ދެއަތުން މޫނު ފޮރުވާލިއެވެ. "ޝަޒްމާ، ކަލެއަށް ވިސްނެންޖެހޭނެ..."
"ނޫން، ކަލޭ ވާހަކަ ދައްކާ."
އޭރު ދަރިފުޅު އިނާޔާ ހުރީ ކިޔަވަން ރާއްޖޭން ބޭރުގައި ކަމަށްވަތީ އެގޭގައި އަހަރަމެންގެ ދެމަފިރިން ފިޔަވާއި އިތުރު މީހަކަ ގައިގައި ނޫޅެއެވެ.
ފުރަތަމަ އޭނާ މަސައްކަތް ކުރީ އެއީ ކުޑަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ދައްކާށެވެ. އޭނާ ބުނީ އެއީ ހިތްދަތި ވަގުތުތަކުގައި ލިޔެވުނު އެއްޗެހި ކަމަށާއި، އަމަލީ ގޮތުން އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގާ ކަމަށެވެ. އަދި މަރިޔަމް ބައެއް ފަހަރު އޭނާއަށް ހިތްހެޔޮކޮށް ކަންތައް ކުރާތީ، އެއީ އޭނާއަށް އޮޅުނީ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
ދެން އަހަރެން މަރިޔަމްގެ ސިޓީ އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ބޭއްވީމެވެ. އޭނާގެ މޫނު ހުދުވިއެވެ.
"އޭނާ ވަނީ ކަލެއާ ދެއްކި އެންމެ ފަހުގެ ވާހަކަ ރެކޯޑުކޮށްފައި. އެ އަހަރެންގެ އަތުގައި އެބައޮތް،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
އޭނާ ދައްކަމުންދިޔަ ހުރިހާ ބަހަނާތަކެއް ހުސްވިއެވެ. ރިޔާޒް އިސްޖަހާލިއެވެ. "އަހަރެން އޭނާދެކެ ލޯބިވީން،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
އެ ބަސްތަކުން ލިބުނު ތަދު ހީކުރި ވަރަށްވުރެ ބޮޑެވެ.
"ކަލޭ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވީންތަ؟"
"އާނ."
"ކަލޭ ލިޔެފައި އެބައޮތް ކަލެއަށް ކައިވެނި ކުރެވުނީ ނުބައި އެކުވެރިޔާއާއޭ."
"އޭރު އަހަންނަށް އޮޅުނީ."
" އޮޅުނީއޭ ! ބާރަ އަހަރު ވަންދެން؟"
އޭނާގެ ދުލުގައި ޖަވާބެއް ނެތެވެ.
އަހަރެންގެ ސުވާލަކީ އަހަރެމެންގެ މުޅި ކައިވެންޏަކީ އޭނާ އަސްލު ބޭނުންވި އަންހެންމީހާ ނުލިބުމުން، އޭގެ ބަދަލުގައި ކުރި ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟
އޭނާ އެކަމަށް އިންކާރުކުރިއެވެ. އޭނާ ބުނީ ކައިވެނި ކުރިއިރު އަހަރެންދެކެ ޙަޤީޤީ ލޯބިވި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޒިންމާތައް އިތުރުވެ، ދަރިންނާއި، ދަރަންޏާއި، ބަލިމަޑުކަމާއި، ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުން، އޭނާއަށް އެއްވެސް އަޅާލުމެއް ނުލިބޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވުނީ ކަމަށެވެ. މަރިޔަމްއަކީ އެއްވެސް ފާޑުކިއުމެއް ނެތި އޭނާގެ ވާހަކަތައް އަޑުއެހި މީހެއް ކަމަށާއި، އޭނާގެ އެ މަޑުމައިތިރިކަމަކީ އޭނާއަށް މޮޔަވެވޭ ފަދަ ކަމަކަށް ބަދަލުވީ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
"އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ކަލެއަށް ހިތްވަރު ދިންތަ؟"
"ނޫން."
އެ ޖަވާބު އައީ ވަގުތުންނެވެ.
"އޭނާ ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ބުނަނީ ހުއްޓާލުމަށް."
"އެހެންވީއިރު ކަލޭގެ ނުތަނަވަސްކަމުގެ އިލްޒާމް އަހަރެންގެ ބޮލުގައި އަޅުވައި، ކަލޭގެ އިހުސާސްތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އަދަބު ދިނީ ކީއްވެ؟"
އޭނާ ރޯން ފެށިއެވެ. އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ރޮނިކޮށް އަހަންނަށް ފެނުނީ މަދު ފަހަރަކުއެވެ. އޭނާގެ ބައްޕަގެ ޖަނާޒާގައާއި، އިނާޔާގެ އޮޕަރޭޝަން ވަގުތުގައާއި، ވަޒީފާ ގެއްލުނު ދުވަހުއެވެ. ކުރިން ނަމަ އޭނާގެ ކަރުނަތަކުން އަހަރެންގެ ހިތް މަޑުވީހެވެ. ނަމަވެސް އެރޭ އެކަމެއް ނުވިއެވެ.
"މަރިޔަމް ބަލިވެގެން އުޅުނުއިރު ކަލޭ ހުރީ އަހަރެންގެ ގާތުގައި،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "ކަލޭ އަހަރެން ގޮވައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ދިޔައީ. ކަލޭ އޭނާއަށް މޭވާ ގަނެދިނީ. އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ ކެންސަރު ބަލީގައި ވަކިވަމުން ދިޔައިރު އަހަރެން ރުއި މަންޒަރު ކަލޭ ބަލަން ހުރީ. އެ ހުރިހާ ވަގުތަކުވެސް، އޭނާ މިކަންތައް ސިއްރުކޮށްގެން އޭނާގެ ހިތުތެރޭ ފޮރުވައިގެން ހުރިކަން ކަލެއަށް އެނގޭ."
"އަހަރެން ލަދުގަތީ."
"ކޮންމެހެން ކިޔައިދޭންޖެހޭ ވަރަކަށް ލަދެއް ނުގަނޭ ދޯ؟"
އޭނާ އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަން އުޅުނެވެ. އަހަރެން ފަހަތަށް ޖެހިލީމެވެ.
"އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އޭނާގެ ގައިގައި އަތެއް ނުލަން،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެންގެ މެދުގައި އެފަދަ ގުޅުމެއް ނެތް."
"ކަލޭ ބާރަ އަހަރު ވަންދެން އުޅުނީ އޭނާއާ ބެހޭ ހުވަފެނީ ދުނިޔެއެއްގައި. ކަލޭ އެހެން އަންހެނަކަށް އެ ދިނީ އަހަރެމެންގެ ކައިވެނީގެ ތެރޭގައި އޮންނަންޖެހޭ ލޯތްބާއި، ހުވަފެންތަކާއި، އޯގާތެރިކަން."
އޭނާ ބޭނުންވީ ކައުންސެލިންއަށް ދާށެވެ. އޭނާ ބަދަލުވާނެ ކަމަށް ވަޢުދުވިއެވެ. އަހަރެމެންގެ ދަރިންނާއި، އަހަރެމެން ބިނާކުރި ދިރިއުޅުމުގެ ހަނދާން އޭނާ އާކޮށްދިނެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތަށް ސިފަވަމުންދިޔައީ ހޮސްޕިޓަލުގައި އޮވެ، އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓައިގެން ވާހަކަ ދައްކަން އުޅުނު މަރިޔަމްއެވެ.
ޖެހިގެންއައި ދުވަހު ހެނދުނު، އަހަރެން ފޮށި ތައްޔާރުކޮށްގެން ކޮއްކޮގެ ގެއަށް ބަދަލުވީމެވެ. ވަގުތުން ވަރިވާކަށް އަހަރެން ނުނިންމަމެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ، އަވަހަށް މާފުކުރުމަށް ނުވަތަ ވަގުތުން ވަކިވުމަށް އެދި އާއިލާގެ މީހުން ދައްކާ ވާހަކަތަކާ ދުރުގައި، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނިންމުމެއް ނިންމާނެ ވަގުތެވެ.
ހަ މަސް ދުވަހު އަހަރެމެން އުޅުނީ ވަކިންނެވެ. އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އަހަރެން އެ ރެކޯޑިން އަޑުއެހީމެވެ.
މަރިޔަމްގެ އަޑު ހުރީ ބަލިކޮށް ނަމަވެސް، އޭނާގެ ބަސްތައް ސާބިތެވެ.
"ކަލޭ އަހަރެންދެކެ ލޯތްބެއް ނުވޭ ރިޔާޒް،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ކަލޭ ލޯބިވަނީ ކަލޭގެ ހިތުގައި އަހަރެން ސިފަކޮށްފައިވާ ގޮތްދެކެ. ކަލެއަށް ފެންނަނީ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގައި އަހަރެން ހިނިތުންވެފައި ހުންނަ މަންޒަރު. އެކަމަކު ނަޒީމަށް އަހަރެންގެ ރުޅިއާއި، ބިރުވެރިކަމާއި، އުނދަގޫ ދުވަސްތައް އެނގޭނެ. ޝަޒްމާއަށްވެސް ކަލޭ އެނގެނީ އެގޮތަށް. ލޯތްބަކީ ބޭނުންނުވާ މީހަކަށް ރީތި ބަސްތައް ލިޔުމެއް ނޫން. ލޯތްބަކީ ތިމާގެ ދިރިއުޅުން ހަވާލުކުރި މީހާއަށް އިހުތިރާމްކުރުން."
އަހަންނަށް އެ ވާހަކަ ކިޔައިނުދިނުމަށް ރިޔާޒް އާދޭސްކުރިއެވެ.
މަރިޔަމް ޖަވާބު ދިނެވެ، "އަހަރެން މީގެ އެތައް އަހަރެއް ކުރިން ބުނަންޖެހޭނެ. އަހަރެންގެ ހިމޭންކަމުގެ ސަބަބުން ކަލެއަށް މިކަން ކުރިއަށް ގެންދަން ފުރުސަތު ލިބުނީ."
އެ ރެކޯޑިންގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ ހިތުގައި އޮތް އެއްޗެއް ބަދަލުވިއެވެ. އެހާތަނަށް އަހަރެންގެ ހިތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސާއި މަރިޔަމްއާ ދެމެދު އަޅާކިޔެމުން ދިޔައެވެ. އޭނާ މާ ރީތީ ހެއްޔެވެ؟ މާ ކެތްތެރީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ މާ ޝައުގުވެރީ ހެއްޔެވެ؟ ރިޔާޒް އަހަރެން އިޚުތިޔާރު ކުރީ މަރިޔަމް ނަޒީމާ ކައިވެނި ކުރުމުން ހެއްޔެވެ؟
ނަމަވެސް މަރިޔަމްގެ ބަސްތަކުން އަހަންނަށް ހަގީގަތް ހާމަވިއެވެ. މިއީ ދެ އަންހެނުންގެ ދެމެދުގައި އޮތް މުބާރާތެއް ނޫނެވެ. މިއީ އެހެން މީހެއްގެ ވަށައިގެން ހުވަފެނީ ދުނިޔެއެއް އުފައްދައިގެން، ކައިވެނީގެ އާދައިގެ ޒިންމާތަކުން ފިލަން އުޅުނު ފިރިހެނެއްގެ ވާހަކައެވެ.
މަރިޔަމް މަރުވިތާ އަހަރެއް ވީ ދުވަހު އަހަރެން ވަރިވާން ހުށަހެޅީމެވެ. ބައެއް އާއިލާ މީހުން ބުނީ ބާރަ އަހަރުވީ ކައިވެންޏެއް ސިޓީތަކެއްގެ ސަބަބުން ރޫޅާލަނީ ކަމަށެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ޖަވާބުދިނުން ހުއްޓާލީމެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ކަރުދާސްތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ ބާރަ އަހަރުގެ އޮޅުވާލުމާއި، ނަފްސާނީ ބޭވަފާތެރިކަމާއި، ގަސްތުގައި ހިފެހެއްޓި ހިމޭންކަމެވެ.
އަހަންނާއި ނަޒީމްގެ ގުޅުން އޮތެވެ، ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ އެކުވެރިކަން ބަދަލުވިއެވެ. ހިތާމައިގެ ސަބަބުން ބައެއް ވާހަކަތައް ދައްކަން އުނދަގޫވިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މަރިޔަމްގެ މަރުގެ އަހަރީ ދުވަހު، އަހަރެމެން ދަރިންނާއެކު އޭނާގެ މަހާނައަށް ޒިޔާރަތްކުރީމެވެ.
އެންމެން ދުޢާކޮށް ނިމުމުން، އަހަރެން އެކަނި މަޑުކޮށްލީމެވެ. ޤަބުރުސްތާނު އޮތީ ހިމޭންކޮށެވެ. މަޑު ވައިރޯޅިއެއް ޖެހެމުންދިޔައެވެ. އަހަރެން މަހާނައިގެ ކައިރީގައި އަތް ބާއްވާލައި، މަޑުމަޑުން ވާހަކަ ދެއްކީމެވެ.
"އަހަރެން މަރިޔަމް ދެކެ ރުޅިއައީން."
އަހަރެންގެ އަޑު ބެދޭގޮތްވިއެވެ.
"އަދިވެސް ހިތަށް އަރަނީ މަރިޔަމް އަހަންނަށް ކިޔައިދިން ނަމައޭ. އަހަންނަށް މަރިޔަމް އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭނެ."
އަހަރެންގެ ދެލޯ ކަރުނުންފޯވެ ލޯފުސްވާގޮތްވިއެވެ.
"ނަމަވެސް އަހަންނަށް އެނގޭ މަރިޔަމް އަހަރެންދެކެ ލޯބިވިކަން. އަދި މަރިޔަމް އަހަންނަށް ބޭވަފާތެރި ނުވާކަންވެސް އެނގޭ."
އަހަރެންގެ އަތްދަބަހުން ނޫކުލައިގެ ރިބަން ނެގީމެވެ. ވަކީލަށް ސިޓީތައް ދިނުމުގެ ކުރިން އަހަރެން އެ ނެގީމެވެ. އެއީ ބާވެފައިވާ އެއްޗެއް ނަމަވެސް، މަރިޔަމް އެ ބޭނުންކުރީ އެ ހުރިހާ އަހަރަކު ހެކިތައް އެކުގައި ބެހެއްޓުމަށެވެ.
އަހަރެން އެ ރިބަން މަހާނަ މަތީގައި ބާއްވާކަށް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އަނބުރާ ދަބަހަށްލީމެވެ.
އެއީ އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންނުވާ ދެ ހަގީގަތެއް ހަނދާންކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.
ހިމޭންކަމަކީ ރައްކާތެރިކަމެއްގެ ގޮތުގައި ފެށިގެން އައިސް، މަޑުމަޑުން ހުރަގެއަކަށް ބަދަލުވެދާނެ އެއްޗެކެވެ.
އަހަރެންގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އެ ހަގީގަތް ވަންހަނާކޮސްގެން ހުރެ އޭނާގެ ކަށްވަޅާ ހަމައަށް އެ ގެންދިޔައީ އެންމެ ފަހުން، އަހަންނަށް ފެންނާނެހެން ދޫކޮށްލާފައެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެން މިނިވަންވިއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު