އުމުރުން ސޯޅަ އަހަރުގެ ލީނާ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މާލޭގައި ހުންނަ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ގެއަށް އައިއިރު، އޭނާގެ ހުރިހާ އެއްޗެއް ހުރީ ކުލަ ފަނޑުވެފައިވާ ނޫކުލައިގެ ފޮށްޓެއްގައެވެ.
އޭނާގެ މަންމަ ދިގު ބައްޔަކަށްފަހު ނިޔާވުމުން، އައްޑޫ ސިޓީގައި ހުރި އެމީހުންގެ ގޭގައި އޭނާ ބަލާނެ މީހަކު ނެތެވެ. އެހެންކަމުން ބައްޕަ އިބްރާހީމް، ލީނާ މާލެ ގެނައީ އޭނާއާއި، އޭނާގެ ދެވަނަ އަނބިމީހާ ޝަހީނާ އަދި ޝަހީނާގެ އުމުރުން ބާވީސް އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ރާޔާއާއެކު ދިރިއުޅުމަށެވެ.
ފެރީ ޓާމިނަލުން ނުކުތުމުގެ ކުރިން، އިބްރާހީމް އެއް އަތުން ލީނާގެ ފޮށީގައި ހިފަހައްޓާލުމަށްފަހު އަނެއް އަތް ލީނާގެ ކޮނޑުގައި ވަރަށް ލޯތްބާއެކު ބާއްވާލިއެވެ.
"މިއީ މިހާރު ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ތީ ބައްޕަގެ ދަރިއެއް. މިއީ މެހުމާނެއް އުޅޭ ތަނެއް ކަމަށް ދެކޭނެ ކަމެއް ނެތް."
ލީނާ ބޭނުންވީ ބައްޕަގެ އެ ބަސްތައް ގަބޫލުކުރާށެވެ.
ނަމަވެސް އެ އެޕާޓްމަންޓަށް ވަން ވަގުތުން ފެށިގެން، ތަނަކީ ތިމާގެ ގެއޭ ބުނުމާއި، އެއީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި އިހުސާސްކުރަން ފުރުސަތު ދިނުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެއްކަން ޝަހީނާ ސާފުކޮށްދިނެވެ.
ގޭގެ އެންމެ ބޮޑު ކޮޓަރި ދީފައިވަނީ ރާޔާއަށެވެ. އެތަނުގައި ބޮޑު އެނދަކާއި، ޑްރެސިންގް ޓޭބަލަކާއި، އޭސީއެއްގެ އިތުރުން ހެދުންތަކުން ފުރިފައިވާ އަލަމާރިއެއް ހުއްޓެވެ. ލީނާއަށް ދިނީ ބަދިގެ ކައިރީގައި ހުރި ހަނި ގުދަން ކޮޓަރިއެކެވެ. ޝަހީނާ އެތަނުން ދެ ފޮށިގަނޑު ނެރެ، ބިމުގައި ތުނި ގޮދަޑިއެއް އަޅައި، ބާ ބާލީހެއް ލީނާއަށް ދިނެވެ.
"މިއީ ވަގުތީ ގޮތުން،" ޝަހީނާ ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅަށް ތަނެއް މި ހޯދައިދެވުނީތީވެސް ޝުކުރުވެރިވާން ޖެހޭނެ."
ލީނާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
އެ ފުރަތަމަ ރޭ، ފާރުގެ އަނެއް ފަރާތުން ރާޔާގެ އޭސީގެ އަޑަށް ސަމާލުކަން ދީގެން ލީނާ އޮތީ ނުނިދިފައެވެ. ގުދަން ކޮޓަރި ތެރެ ވަރަށް ހޫނެވެ. އަދި ހުރި ކުޑަ ކުޑަ ކުޑަދޮރުވެސް ރަނގަޅަކަށް ނުހުޅުވެއެވެ. ބަދިގެއާ ޖެހިގެން ހުރި ފްރިޖްގެ އަޑު އިވިއިވި ހުރިއިރު، މަދިރިތައް އޭނާގެ މޫނު ކައިރީގައި އެނބުރެމުން ދިޔައެވެ.
އެހެންވިޔަސް، ބައްޕަ ބުނި ބަސްތައް އޭނާ ހަނދާން އާކުރިއެވެ.
"މިއީ މިހާރު ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު ލީނާއަށް ހޭލެވުނީ ޝަހީނާ އޭނާގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ބާރަށް ޓަކިޖަހާ އަޑަށެވެ.
"މިގޭގައި އުޅޭނަމަ މަސައްކަތްތަކުގައި އެހީވާން ދަސްކުރަންވާނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
ސްކޫލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ލީނާ އެޕާޓްމަންޓް ކުނިކަހައި، ހެނދުނުގެ ސައިގެ ތަށިތައް ދޮވެ، ދެ ކުނި ކޮތަޅު ތިރިއަށް ގެންގޮސް، ސިޓިންގް ރޫމް ސާފުކުރިއެވެ.
ރާޔާ އޮތީ ނިދާފައެވެ.
ރާޔާއަށް ގޮވަންވީތޯ ލީނާ މަޑުމަޑުން އަހާލުމުން، ޝަހީނާ ހުރީ ވަރަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.
"ރާޔާ ރޭގައި ގެއަށް އައީ ވަރަށް ލަހުން. އޭނާއަށް އަރާމު ބޭނުންވާނެ."
މިއީ އެ ގޭގެ ފުރަތަމަ ގަވާއިދަށް ވިއެވެ. ރާޔާއަށް ބޭނުންވަނީ އަރާމެވެ. ލީނާއަށް ބޭނުންވަނީ ޒިންމާތަކެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ފަތިސްވުމުގެ ކުރިން ލީނާ ހޭލައެވެ. ސައި ތައްޔާރުކޮށް، އިބްރާހީމްގެ ގަމީސް އިސްތިރިކޮށް، ބަދިގެ ސާފުކުރުމަށްފަހު އަވަހަށް ސްކޫލަށް ދެއެވެ. ކިޔެވުން ނިމިގެން އެހެން ކުދިން ޓިއުޝަނަށް ނުވަތަ އާޓިފިޝަލް ބީޗަށް ދާއިރު، ލީނާ ދަނީ ސީދާ ގެއަށް ޝަހީނާއަށް އެހީވާށެވެ.
ރާޔާއަށްވުރެ ހަ އަހަރު ހަގު ނަމަވެސް، ރާޔާގެ ކިބައިން އެއްވެސް ކަމަކަށް އެދޭނީ މަދު ފަހަރަކުއެވެ.
ރާޔާ މޭޒުމަތީގައި ތަށްޓެއް ބެހެއްޓިޔަސް، އެ ނަގަން ގޮވަނީ ލީނާއަށެވެ.
ރާޔާގެ ހެދުންތައް ފާޚާނާގެ ތަޅުންގަނޑުމަތީގައި ހުރިނަމަ، އެ ދޮންނަން ޖެހެނީ ލީނާއަށެވެ.
ދަންވަރު ރާޔާ ނޫޑްލްސް ކާން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ ތައްޔާރުކުރަން ޖެހެނީވެސް ލީނާއަށެވެ.
އެއް ދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، ސްކޫލްގެ އުނދަގޫ މަސައްކަތެއް ނިންމާލުމަށްފަހު ލީނާ ކާން އިށީނެވެ. ތެލީގައި ހުރީ ވަރަށް ކުޑަ މަސްރިހަ ކޮޅެކެވެ. އޭނާ އެ ނަގަން އުޅުމުން ޝަހީނާ އަވަހަށް އޭގައި މަތިޖެހިއެވެ.
"ތިއީ ރާޔާއަށް ބެހެއްޓި އެއްޗެއް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
"އެކަމަކު ރާޔާ ކައިފިއެއްނު،" ލީނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
"ފަހުން ބަނޑުހައިވެދާނެ."
ލީނާ އޭނާގެ ތަށީގައި ހުރި ހުދު ބަތަށް ބަލާލިއެވެ.
ޝަހީނާ އޭނާގެ ތަށި ކައިރީގައި ކުޑަ ރިހާކުރު ކޮޅެއް ބެހެއްޓިއެވެ. "ދަރިފުޅު މިއިން ކާލާ."
އިބްރާހީމް ވަޒީފާއިން ނިމިގެން އައިއިރު، ލީނާ ހުރީ ވަރުބަލިވެފައިކަން އޭނާއަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
"ދަރިފުޅު ރަނގަޅަށް ކައިގެންތަ ތި ހުންނަނީ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
ލީނާއަށް ޖަވާބު ނުދެވިގެން އުޅެނިކޮށް ޝަހީނާ ހޭން ފެށިއެވެ.
"މީނަ އަހަރެމެން އެންމެންނަށްވުރެ ގިނައިން ކާނެ. ފުރާވަރުގެ ކުދިން އަބަދުވެސް ތިބޭނީ ބަނޑުހައިވެފައި."
ލީނާ ހަނު ހުއްޓެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ ގެއަށް އައިތާ މާ ގިނަ ދުވަސް ނުވަނީސް ގޭތެރޭގައި މައްސަލައެއް ނުޖެއްސުމަށެވެ.
އަދި އޭނާގެ ބައްޕަ ވަރަށް ގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތްކުރާކަންވެސް އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. ބައްޕަ ހެނދުނު ހެނދުނާ ގޮސްފައި ގެއަށް އަންނަނީ ރޭގަނޑު ދިހައެއް ޖަހާ ފަހުންނެވެ. އިބްރާހީމް ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ޝަހީނާ ލީނާއާ މެދު ވަރަށް އޯގާތެރިކޮށް ކަންތައް ކުރެއެވެ.
އިބްރާހީމްގެ ކުރިމަތީގައި ޝަހީނާ އޭނާއަށް ގޮވަނީ "ދަރިފުޅު" މި ނަމުންނެވެ.
އޭނާ ދިޔުމުން ގޮވަނީ "އެ މަންޖެ" މި ނަމުންނެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން، ލީނާގެ ސްކޫލުން ތައުލީމީ ދަތުރެއް ދާން އިއުލާންކުރިއެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖަކު ހަސަތޭކަ ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހެއެވެ.
ލީނާ މަޑުކޮށްލީ ބައްޕަ ހަމަޖެހިލައިގެން އިން ވަގުތަކަށެވެ.
"ބައްޕާ، ސްކޫލުން ދަތުރެއް ރާވައިފި،" ސިޓީ ދައްކާލަމުން އޭނާ ބުންޏެވެ. "އަޅުގަނޑަށް ދެވިދާނެތޯ؟"
އިބްރާހީމަށް ޖަވާބު ނުދެވިގެން އުޅެނިކޮށް ޝަހީނާ އެ ކަރުދާސް އަތުލިއެވެ.
"އެއް ދަތުރަކަށް ހަސަތޭކަ ރުފިޔާ؟ ތިއީ ބޭކާރު ޚަރަދެއް."
"އެއީ ކިޔެވުމުގެ ބައެއް،" ލީނާ ކިޔައިދިނެވެ.
"ފޮތްތައް އެބަހުރި، އޭގެއިން ކިޔަވާ."
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ވޮލެޓް ނަގަން އުޅުމުން ޝަހީނާ އޭނާ ހުއްޓުވިއެވެ.
"މި މަހު މިހާރުވެސް ޚަރަދުތައް ވަރަށް ގިނަ. ރާޔާގެ އޮންލައިން މަސައްކަތަށް އާ ފޯނެއް ބޭނުންވޭ."
ރާޔާއަކީ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ގިނަ ވަގުތު އޮންލައިންކޮށް ހޭދަކުރަނީ ވީޑިއޯ ބަލާށާއި ފޮޓޯ ޕޯސްޓް ކުރުމަށެވެ.
ދެ ދުވަސް ފަހުން ޝަހީނާ އޭނާއަށް އެންމެ ފަހުގެ ފޯނެއް ގަނެދިނެވެ.
ލީނާ އެ ދަތުރަކު ނުދެއެވެ.
އެ ދުވަހު އޭނާ އެކަނި އިނީ ލައިބްރަރީގައެވެ. އެއީ އޭނާ އަމިއްލައަށް ނުދާން ނިންމި ކަމަށް ދައްކައިގެންނެވެ.
ލީނާގެ ސަތާރަ ވަނަ އުފަންދުވަހު، އޭނާ ހޭލީ ބައްޕަ އެ ދުވަސް ހަނދާން ހުންނޭ ހުންނާނެ ކަމުގެ ކުޑަ އުންމީދަކާ އެކުގައެވެ. މަންމަ ދުނިޔޭގައި ހުރިއިރު، ބައްޕަ އަބަދުވެސް އެ ދުވަސް ހަނދާން ބަހައްޓައެވެ.
ހެނދުނުގެ ސައިވަގުތު އެކަކުވެސް އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުނެއެވެ.
އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު އޭނާ ސްކޫލުން އައިއިރު، ސިޓިންގް ރޫމުގައި ފުއްޕާހަން ހުއްޓެވެ. ކާ މޭޒުމަތީގައި ބޮޑު ކޭކަކާއި، ވަށައިގެން ހަދިޔާ ކޮތަޅުތައް ހުއްޓެވެ.
އެއީ އޭނާއަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އެއްޗެހި ކަމަށް ހީކޮށް، އޭނާގެ ހިތަށް ވަރަށް ބޮޑު އުފާވެރިކަމެއް ލިބުނެވެ.
ނަމަވެސް އެވަގުތު ރާޔާ އައީ އާ ހެދުމެއް ލައިގެންނެވެ.
"މިރޭ މަގޭ ރައްޓެހިން އަންނާނެ،" ރާޔާ ބުންޏެވެ. "މިއަދު މަގޭ ފޮލޯވަރުންގެ އަދަދު ދިހަ ހާހަށް އެރީ."
އެ އުފާފާޅުކުރުމަކީ ރާޔާގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓަށްޓަކައި ބޭއްވި ހަފުލާއެކެވެ.
ލީނާ ސިއްރުސިއްރުން އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ.
އެރޭ ފަހުން، އިބްރާހީމް ލީނާގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖަހާފައި ކުޑަ ސިޓީ އުރައެއް ދިނެވެ.
"އުފަންދުވަހުގެ ތަހުނިޔާ ދަރިފުޅާ،" އޭނާ ސިއްރުން ބުންޏެވެ. "ބައްޕަ ގެއަށް އާދެވުނުލެއް ލަސްވީމަ މާފަށް އެދެން."
އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ ފަސްސަތޭކަ ރުފިޔާއާއި، ލީނާ އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕައާއެކު ނަގާފައިވާ ބާ ފޮޓޯއެކެވެ.
ލީނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ.
"ޝުކުރިއްޔާ ބައްޕާ."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، ބައްޕަ ދިނީ ކޯއްޗެއްތޯ ޝަހީނާ އެހިއެވެ. ލީނާ އެ ސިޓީ އުރަ ދައްކާލިއެވެ.
"ތި ފައިސާ އަހަންނަށް ދީ،" ޝަހީނާ ބުންޏެވެ. "ކަލޭ މިގޭގައި ތި އުޅެނީ، މިގޭގެ ކާނާ ކަނީ، އަދި ކަރަންޓުވެސް ތި ބޭނުންކުރަނީ."
"އެއީ އަޅުގަނޑުގެ އުފަންދުވަހުގެ ހަދިޔާ."
"އަހަރެން މި ބުނަނީ މި އާއިލާގެ ޚަރަދުތައް ހުރި ވާހަކަ."
ލީނާ މަޖުބޫރުވެގެން އެ ފައިސާ ދިނެވެ.
އެދުވަހު މެންދުރުފަހު، ޝަހީނާ އެ ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން ރާޔާ ގޮވައިގެން ކެފޭއަކަށް ދިޔައެވެ.
އަހަރުތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް، މި ބޭއިންސާފު ކަންތައްތަކަކީ ލީނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބަޔަކަށް ވިއެވެ.
ލީނާ އިމްތިހާނުން ވަރަށް ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ހޯދުމުން، ޝަހީނާ ބުނީ އެއީ ޕޭޕަރު ފަސޭހަވީމާ ވީ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ރާޔާ ކުރު ބިއުޓީ ކޯހެއް ނިންމުމުން، ޝަހީނާ މުޅި އާއިލާއަށް ރޭގަނޑުގެ ކެއުމެއް ބާއްވައި، އޭނާގެ "މުރާލި ދަރިފުޅަށް" ތައުރީފުކޮށް ފޮޓޯތައް އޮންލައިންކޮށް ލިއެވެ.
ލީނާއަށް އިތުރަށް ކިޔަވަން ސްކޮލަޝިޕެއް ލިބުމުން، ޝަހީނާ ޝަކުވާކުރީ ދަތުރުފަތުރަށާއި ފޮތްތަކަށް މާ ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާނެ ކަމަށް ބުނެއެވެ.
ރާޔާ އަގުބޮޑު އަތްދަބަހެއް ބޭނުންވުމުން، ޝަހީނާ ބުނީ އެއީ "އިންވެސްޓްމަންޓެއް" ކަމަށެވެ.
ލީނާ ދިރިއުޅެން ދަސްކުރީ އެހެން މީހުންނަށް ބޭނުންތެރި މީހަކަށް ވެގެންނެވެ.
އޭނާ އަވަށްޓެރި ކުދިންނަށް ޓިއުޝަން ދިނެވެ. ކްލާސް ކުދިންނަށް އަމިއްލައަށް ހަދާ ކާނާ ވިއްކައިގެން ކޮންމެ ރުފިޔާއެއް ރައްކާކުރިއެވެ. ބައްޕަގެ ކިބައިން މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނޭދި އޭނާ ކިޔެވުން ނިންމާލިއެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބުނަމުން ދިޔައީ، ވަޒީފާއެއް ލިބުމުން ދިރިއުޅުން ފަސޭހަވާނެ ކަމަށެވެ.
އުމުރުން ވިހި އަހަރުގައި، މާލޭގެ އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކުން އޭނާއަށް ވަޒީފާ ލިބުނެވެ.
ފުރަތަމަ މުސާރަ ލިބުމުން، އޭނާ ބައްޕައަށް އާ ގަމީހެއް، ޝަހީނާއަށް އަތްދަބަހެއް އަދި ރާޔާއަށް ސެންޓު ފުޅިއެއް ގަތެވެ.
ގަމީސް ފެނުމުން އިބްރާހީމް ވަރަށް އަސަރުކުރިއެވެ.
"ފުރަތަމަ މުސާރައިން އަހަރެމެންނަށް އެއްޗެހި ގަންނާކަށް ނުޖެހޭނެ."
"އަޅުގަނޑު ބޭނުންވީ ގަންނަން،" ލީނާ ބުންޏެވެ.
ޝަހީނާ އެ އަތްދަބަހަށް ބަލާފައި މޫނު ކުނިކޮށްލިއެވެ.
"މީގެ ކުލަ މަގޭ ގިނަ ހެދުންތަކަކާ ނުގުޅޭ."
ރާޔާ އެ ސެންޓު ފުޅި ހުޅުވާވެސް ނުލައެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު، ޝަހީނާ ލީނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ.
"މިހާރު ދަރިފުޅަށް އާމްދަނީ ލިބޭތީ، މިގޭގެ ޚަރަދުތަކުގައި ބައިވެރިވާން ޖެހޭނެ."
"އާދެ،" ލީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. "ބާޒާރުކުރުމާއި ބިލްތައް ދެއްކުމުގައި އަޅުގަނޑަށް އެހީވެވިދާނެ."
"މިއީ ދޭތެރެއަކުން ވެދޭ އެހީއެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫން. ދަރިފުޅު ޖެހޭނީ ކުލި ދައްކަން."
ލީނާ އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ.
"ކުލި؟"
"ދަރިފުޅަކީ މިހާރު ބޮޑު މީހެއް. ބޮޑެތި މީހުން އެއްވެސް ތަނެއްގައި ހިލޭ ނޫޅޭނެ."
"ކިހާ ވަރެއް؟"
"ކޮންމެ މަހަކު ހަތަރު ހާސް ރުފިޔާ."
އެއީ ލީނާގެ މުސާރައިގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔެވެ.
ރާޔާ ކުލި ދައްކާތޯ އަހަން އޭނާ ބޭނުންވިއެވެ. އޭރު ރާޔާގެ އުމުރަކީ ސައްބީސް އަހަރެވެ. އޭނާވެސް އުޅެނީ ގޭގައެވެ. އޭނާގެ ކުޑަ ވަޒީފާއެއް އޮތް ނަމަވެސް، އޭނާގެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ހޭދަކުރަނީ ހެދުމަށާއި، ކެފޭތަކަށާއި، ދަތުރުތަކަށެވެ.
ނަމަވެސް ޝަހީނާ އޭނާއަކީ "ޝުކުރުވެރި ނުވާ ކުއްޖެއް" ކަމަށް ބުނާ ބުނުންތައް ލީނާ ހަނދާންވިއެވެ. އޭނާ ބިރުގަތީ އެކަމަށް އިންކާރު ކޮށްފިނަމަ، ބައްޕަ ކޮށްދިން ކަންތައްތަކުގެ އަގު ވަޒަންނުކުރާ ކަމަށް ބައްޕަ ގަބޫލުކޮށްފާނެތީއެވެ.
"ބައްޕައަށް އެނގޭތޯ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
"އާނ، ބައްޕައަށް އެނގޭނެ،" އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި ޝަހީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. "މިއީ އޭނާގެ ގެއެއްނު."
އެ މަހުން ފެށިގެން ލީނާ ޝަހީނާއަށް ނަގުދު ފައިސާއިން ހަތަރު ހާސް ރުފިޔާ ދެމުން ދިޔައެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ބާޒާރުކުރުމާއި، އިންޓަނެޓް ބިލް ދެއްކުމާއި، ގޭގެ އެހެނިހެން ޚަރަދުތަކުގައި އޭނާ އެހީވަމުން ދިޔައެވެ.
ލީނާ ގޭގެ ޚަރަދުތަކަށް އެހީވާކަން އިބްރާހީމަށް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް "ކުލީގެ" ވާހަކައެއް އޭނާއަކަށް ނޭނގެއެވެ. ޝަހީނާ އޭނާ ގާތު ބުނަނީ ބާޒާރުކުރަން ލީނާ ބައެއް ފަހަރު ފައިސާ ދޭ ކަމަށެވެ. ލީނާއަށް ފައިސާ ރައްކާކުރެވޭތޯ އިބްރާހީމް އަހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ޝަހީނާ އޭނާގެ ބަދަލުގައި ޖަވާބު ދެއެވެ.
"އޭނާ މާ ގިނައިން ޚަރަދުކުރަނީ. މި ޒަމާނުގެ ކުދިންނަށް ފައިސާ ގެންގުޅޭކަށް ނޭނގޭނެ."
ހަގީގަތުގައި ލީނާ އަމިއްލަ ބޭނުމަކަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުގަނެއެވެ.
އުމުރުން ބާވީސް އަހަރުގައި، އޭނާ ސަމީރު ނަމަކަށް ކިޔާ މަޑުމައިތިރި، މުރާލި ޒުވާނަކާ ކައިވެނިކުރިއެވެ. އެމީހުން ކައިރިން ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ. އަހަރެއް ފަހުން އެމީހުންނަށް ފިރިހެން ކުއްޖަކު ލިބުނެވެ. އެއީ ޔާންއެވެ.
ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، ގޭގެ މަސައްކަތްތައް ނުނިމެނީސް އިށީނުމަށް ނުވަތަ ފްރިޖް ހުޅުވުމަށް ޖެހިލުން ނުވާނެ ފަދަ ގެއެއް ލީނާއަށް ލިބުނެވެ.
ނަމަވެސް އެ އުފާވެރިކަން ދެމިއެއް ނޯތެވެ.
ޔާންގެ އުމުރުން ދެ އަހަރުގައި، މަގުމަތީގެ އެކްސިޑެންޓެއްގައި ސަމީރު ނިޔާވިއެވެ.
ލީނާގެ ދިރިއުޅުން އެއްރޭ ތެރޭގައި ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އެއް މުސާރައިން ކުއްޔާއި، ކުއްޖާ ބެލުމުގެ ޚަރަދާއި، ގޭގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖައްސަން އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވިއެވެ. ލީނާގެ ހާލަތު ފެނިފައި، އޭނާގެ ބައްޕަގެ އެޕާޓްމަންޓަށް އެނބުރި އައުމަށް އިބްރާހީމް ބާރުއެޅިއެވެ.
"ދަރިފުޅާއި ޔާން އެކަނިމާއެކަނި ތިހާ ހާލުގައި އުޅޭކަށް ނުޖެހޭނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވަންދެން ގެއަށް އާދޭ."
އިބްރާހީމްގެ ކުރިމަތީގައި ޝަހީނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ.
"އަދި ކިހިނެއް؟ އަހަރެމެން އެމީހުން ބަލާނަން."
ލީނާ އޭނާގެ ދަރިފުޅާއެކު އެނބުރި އައީ، އޭނާގެ މުދަލަށްވުރެ ބޮޑު ހިތާމައެއް އުފުލައިގެންނެވެ.
އޭރު ކުރީގެ ގުދަން ކޮޓަރި ހުރީ ދޮންނަ މެޝިން ބަހައްޓާ ތަނަކަށް ހަދާފައި ކަމުން، ޝަހީނާ ލީނާއާއި ޔާންއަށް ނިދަން ދިނީ ސިޓިންގް ރޫމްގެ ކަނެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެހެން މީހަކު ހޭލުމުގެ ކުރިން އެމީހުންގެ ގޮދަޑި އޮޅާލަން ޖެހެއެވެ.
ރާޔާ އޭރުވެސް އުޅެނީ އޭނާގެ ބޮޑު ކޮޓަރީގައެވެ. އޭރު އޭނާގެ އުމުރަކީ އަށާވީސް އަހަރެވެ. އޭނާ ވަނީ ވަޒީފާއިން ވަކިވެ، އިބްރާހީމްގެ އެހީގައި އޮންލައިން ވިޔަފާރިއެއް ފަށަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ޝަހީނާ އަނެއްކާވެސް ލީނާގެ އަތުން ކުލި ނަގަން ފެށިއެވެ.
މިފަހަރު އޭނާ އެދުނީ ހަ ހާސް ރުފިޔާއަށެވެ.
"ތަކެތީގެ އަގު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފައި،" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ. "އަދި މިހާރު ތި އުޅެނީ ދެމީހުން."
ލީނާ ހައިރާންވިއެވެ. "އެކަމަކު ބައްޕަ އަޅުގަނޑުމެން ގެނައީ ކުލި ދައްކަން ދަތިވާތީއެއްނު؟"
"ބައްޕައަކީ ވަރަށް ދީލަތި މީހެއް، އެކަމަކު އޭނާއަށް ގޭގެ ޚަރަދުތަކެއް ނޭނގޭނެ. އެހެން ތަނެއްގައި އުޅޭނަމަ މިއަށްވުރެ މާ ގިނައިން ދައްކަން ޖެހޭނެ."
މިފަހަރުވެސް ޝަހީނާ ބުނީ އިބްރާހީމަށް އެކަން އެނގޭ ކަމަށެވެ.
ލީނާ އެކަން ގަބޫލުކުރިއެވެ.
ތިން އަހަރު ވަންދެން، ކޮންމެ މަހަކު އޭނާ ހަ ހާސް ރުފިޔާ ދައްކަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެ ފައިސާ ދައްކަނީ ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގައިގެންނެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު ޔާންއާ މެދު ކަންތައް ކުރަމުން ދިޔައީ ލީނާގެ ކުޑައިރުގެ ދިރިއުޅުމާ ދާދި އެއްގޮތަކަށެވެ.
ކަމެއް ގޯސްވިޔަސް، ނުވަތަ އެއްޗެއް ހަލާކުވިޔަސް ބަދުނާމުވަނީ ޔާންއެވެ. އާ ސޯފާގައި އިށީނދެގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި ފައިން ހަޑިވެދާނެ ކަމަށް ބުނެ އޭނާއަށް މަނާކުރެއެވެ. ފްރިޖުން މޭވާއެއް ނެގިޔަސް ޝަހީނާ ޝަކުވާކުރެއެވެ.
ރާޔާގެ ރައްޓެހިން އަންނަ ވަގުތު، މެހުމާނުންނަށް "އުނދަގޫވެދާނެތީ" ލީނާއާއި ޔާން ބަދިގޭގައި ތިބުމަށް ޝަހީނާ އަމުރުކުރެއެވެ.
ރާޔާގެ ރައްޓެހިންނާއެކު ލަންކާއަށް ދާން ފައިސާ ދިން އިރު، ލީނާއަށް ޔާންގެ އާ ސްކޫލް ދަބަހެއް ގަނެދޭނެ ފައިސާއެއް ނެތެވެ.
އެއް ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، ޔާން ސްކޫލުން އައީ ހުން އައިސްގެންނެވެ. ލީނާ ޝަހީނާއަށް ގުޅާފައި އަލަމާރީގައި ހުރި ބޭހުން ބޭސްކޮޅެއް ދިނުމަށް އެދުނެވެ.
"އެ ބޭހަކީ ރާޔާގެ އެއްޗެއް،" ޝަހީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
"އެއީ ހަމަ އާދައިގެ ހުން ބޭހެއްނު؟"
"ދެން އަމިއްލައަށް ގަނޭ."
ލީނާ އަވަހަށް ވަޒީފާއިން ނިމިގެން ގެއަށް ދިޔައެވެ. އޭނާ ދިޔައިރު ޔާން އޮތީ ސިޓިންގް ރޫމްގެ ކަނެއްގައި އޮޅާލާފައި އޮތް ގޮދަޑި މަތީގައި އެކަނިމާއެކަނި ބާއްވާފައެވެ. ޝަހީނާއާއި ރާޔާ ތިބީ ޓީވީ ބަލާށެވެ.
އޭނާގެ ހިތުގެ ތެރޭގައި ކަމެއް ބަދަލުވާން ފެށިއެވެ.
އަމިއްލަ ނަފުސަށް ލިބޭ އަނިޔާ އޭނާ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަރުދާސްތު ކުރި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ލިބޭ މިފަދަ އިހާނެތިކަމެއް އޭނާއަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ.
އެހެންވިޔަސް، އޭނާ މަޑުކުރީ ކުއްޔަށް ހިފާނެ ތަނެއްގެ އެޑްވާންސް ފައިސާ އެއްކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ މަހަކުވެސް ޝަހީނާ އާ ޚަރަދެއް ދައްކައެވެ.
ކުލި، ކަރަންޓު، ބާޒާރުކުރުން، ކައްކާ ގޭސް އަދި ސާފުކުރާ ސާމާނުގެ ޚަރަދުވެސް ދައްކަން ޖެހެނީ ލީނާއަށެވެ. ރާޔާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުދެއެވެ.
އެންމެ ފަހުގެ ކުރިމަތިލުން ހިނގީ ތިންވަނަ އަހަރު ނިމެން އުޅެނިކޮށެވެ.
ލީނާގެ ކުންފުނިން މުސާރަ ލިބުން ލަސްވިއެވެ. އަދި ޔާންގެ މޭގެ އިންފެކްޝަނަކަށް ފަރުވާކުރަން ޖެހުމުން، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ލީނާއަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚަށް ޝަހީނާއަށް ފައިސާ ނުދެއްކުނެވެ.
އެއްރޭ ޝަހީނާއާއި ރާޔާ ސިޓިންގް ރޫމުގައި ތިއްބާ، ލީނާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ.
"ބައްޕާ، ކަމަކު އަހާލަން ބޭނުން."
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ފޯނުން ބޯ ހިއްލާލިއެވެ. "ކިހިނެއްވީ؟"
"ކުލީގެ ކަންތައް. މި މަހު އަޅުގަނޑަށް ތަންކޮޅެއް ފަސްކޮށްލެވިދާނެތޯ؟"
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ހައިރާންކަން ފެނުނެވެ. "ކުލި؟"
"އާދެ، ކުލި."
"ކޮން ކުއްޔެއް؟"
ލީނާ ކަންބޮޑުވާން ފެށިއެވެ. "އަޅުގަނޑު ކޮންމެ މަހަކު ޝަހީނާއަށް ދޭ ފައިސާ."
އިބްރާހީމް މަޑުމަޑުން އޭނާގެ ފޯނު މޭޒުމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. "ކޮން ފައިސާއެއް؟"
"އަޅުގަނޑު ހީކުރީ ބައްޕައަށް އެނގޭ ކަމަށް."
މުޅި ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ.
"ކޮން ދުވަހަކުން ފެށިގެން ދަރިފުޅު އޭނާއަށް ފައިސާ ތި ދެނީ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
ލީނާ ބަލާލީ ޝަހީނާއަށެވެ. ޝަހީނާގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު އޭރު ހުރީ އޮއްސިފައެވެ.
"އަޅުގަނޑު ވަޒީފާ އަދާކުރަން ފެށީއްސުރެ. އަދި އަޅުގަނޑާއި ޔާން އެނބުރި އައި ފަހުން ކޮންމެ މަހަކު ހަ ހާސް ރުފިޔާ ދެން."
"ޖުމްލަ ކިތައް އަހަރު؟"
"ގާތްގަނޑަކަށް ހަތް އަހަރު. އެކަމަކު ފަހު ތިން އަހަރު ޝަހީނާ ބުނީ ޔާންވެސް އުޅޭތީ ކުލި ބޮޑުވީ ކަމަށް."
އިބްރާހީމް ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. "ހަތް އަހަރު؟ ކޮން ކަމަކަށް؟"
"މިގޭގައި އުޅުމަށް."
އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ. "ދަރިފުޅު ހީކުރީ ބައްޕަގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅުގެ އަތުން ބައްޕަ ކުލި ނަގާނެ ކަމަށްތަ؟"
ލީނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ. "އަޅުގަނޑު ހީކުރީ މިގޭގައި ހިލޭ އުޅޭކަށް ބައްޕަ ބޭނުންފުޅު ނުވަނީ ކަމަށް."
އިބްރާހީމް ޝަހީނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. "ރާޔާ މިގޭގައި މުޅި އުމުރު މި އުޅެނީ. އޭނާ އެންމެ ރުފިޔާއެއްވެސް ނުދޭ. ބާޒާރުކުރާކަށްވެސް ފައިސާއެއް ނުދޭ."
ޝަހީނާ އަތް އުރާލިއެވެ. "ރާޔާއަކީ މަގޭ ދަރިއެއް."
އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތިން ރުޅިވެރިކަން ފެނުނެވެ. "އަދި ލީނާއަކީ މަގޭ ދަރިއެއް!"
ޝަހީނާ އަމިއްލަ ނަފުސު ދިފާއުކުރަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. "ލީނާ ވަޒީފާ އަދާކުރޭ. އޭނާއަށް މުސާރަ ލިބޭ. އޭނާއާއި އޭނާގެ ދަރިފުޅު ކަރަންޓާއި، ފެނާއި، ކާނާ ބޭނުންކުރޭ. އަހަރެން ހަމައެކަނި މަސައްކަތް ކުރީ އޭނާއަށް ޒިންމާދާރުވާން ދަސްކޮށްދޭން."
"ޒިންމާދާރުކަން؟" އިބްރާހީމް ތަކުރާރުކުރިއެވެ. "އޭނާގެ އުމުރުން ސޯޅަ އަހަރުގައިވެސް މިގޭގެ ޒިންމާ ނެގީ އޭނާ. ކައްކައި، ސާފުކޮށް، އެންމެން ބެލީ އޭނާ
. ކަލޭގެ ބޮޑުވެފައި ހުރި ދަރިފުޅު ނިދާފައި އޮތްއިރު، ހުރިހާ ކަމެއް ކުރީ އޭނާ. ލީނާ ކައިވެނިކޮށް، ފިރިމީހާ ވަކިވެގެން ދިޔުމުން ލިބުނު ހިތާމަޔަކީވެސް ފައިސާ އެއްކުރަން ކަލެއަށް ލިބުނު ފުރުސަތަކަށް ތި ހެދީ."
"އަހަރެން އެ ފައިސާ ބޭނުންކުރީ ގޭގެ ކަންކަމަށް."
"އެހެންވިއްޔާ އޭގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ."
ޝަހީނާ އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ.
"ދަރިފުޅު އެއްވެސް މީހަކަށް އެންމެ ރުފިޔާއެއްވެސް ދޭކަށް ނުޖެހޭނެ. ކުއްޔަކަށްވެސް، ކާނާއަކަށްވެސް، އަދި ބައްޕަގެ ދަރިއަކަށް ވީތީވެސް ދައްކާނެ އެއްޗެއް ނޯންނާނެ."
ލީނާއަށް ރޮވުނެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އޭނާ ގަބޫލުކޮށްގެން ހުރީ، އެ ހުރިހާ ހަރުކަށި އަމުރުތަކަކީ ބައްޕަގެ ހުއްދައާއެކު ކުރާ ކަންކަން ކަމަށެވެ. ބައްޕަގެ ލޯބި ލިބެނީ މަހުން މަހަށް ފައިސާ ދީގެން ކަމަށެވެ.
އިބްރާހީމްގެ ރުޅިވެރިކަން ހިތާމައަށް ބަދަލުވިއެވެ.
"ދަރިފުޅު ބައްޕަ ގާތު ނޭހީ ކީއްވެ؟"
"އެއީ ބައްޕައަށް އެނގޭނެ ކަމަށް ޝަހީނާ އަބަދުވެސް ބުނާތީ. އަދި އަޅުގަނޑު ކަމަކާ ވާހަކަ ދައްކަން އުޅޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އަޅުގަނޑަކީ ޝުކުރުވެރި ނުވާ ކުއްޖެއް ކަމަށް އޭނާ ބުނޭ. ބައްޕަގެ ކައިވެނި ރޫޅާލާ މީހަކަށް ވާން އަޅުގަނޑު ބޭނުން ނުވީ."
އިބްރާހީމް ޝަހީނާއާ ދިމާއަށް ބަލާލީ ބީރައްޓެހި މީހަކާ ދިމާއަށް ބަލާލާ ފަދައިންނެވެ.
އޭނާ ލީނާގެ ކިބައިން ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނުމަށް އެދުނެވެ.
އެރޭ ހުރިހާ ހަގީގަތެއް އެކަކު އަނެކަކަށް އެނގުނެވެ. ގޭގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ސްކޫލް ދަތުރަށް ނުދެވުނު ގޮތާއި، އުފަންދުވަހުގެ ފައިސާ އަތުލި ގޮތާއި، ރާޔާއަށްޓަކައި ކާނާ ފޮރުވި ގޮތާއި، ގުދަން ކޮޓަރީގައި އުޅެން ޖެހުނު ހާލާއި، އަދި ޔާން ބަލިވުމުން ބޭސް ނުދިން މައްސަލައެވެ.
ކޮންމެ ވާހަކައަކާއެކު އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ.
އޭނާއަށް ކުރިން އޮޅިފައި ހުރި ކަންކަން މިހާރު ހަނދާންވާން ފެށިއެވެ. ލީނާގެ ލޮލުން ފެނުނު ވަރުބަލިކަމާއި، ފައިސާއަށް އެދެން ޖެހިލުންވި ގޮތާއި، އަދި އަބަދުވެސް އޭނާ "ރަނގަޅޭ" ބުނި ބުނުމެވެ.
އޭނާ މަސައްކަތް ކުރީ ދަރިފުޅަށް ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ގޭތެރޭގައި ދަރިފުޅާ މެދު ކަންތައް ކުރަމުން ދިޔަ ގޮތް އޭނާއަށް ނުފެނުނީއެވެ.
"ބައްޕަ މާފަށް އެދެން،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ބައްޕައަށް ސަމާލުކަން ދެވުނުލެއް ކުޑައީ. ފައިސާ ހޯދައިދިނުމަކީ ދަރިފުޅު ރައްކާތެރިކުރުމެއް ނޫން."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އިބްރާހީމް އޭނާގެ ބޭންކް އެކައުންޓްތަކާއި ގޭގެ ޚަރަދުތައް ބެލިއެވެ. ލީނާ ދިން ކުލީގެ ފައިސާ ޝަހީނާ ވަނީ ވަކި އެކައުންޓަކަށް ޖަމާކޮށްފައެވެ. އޭގެ ބައެއް ފައިސާ ހޭދަކޮށްފައިވަނީ ރާޔާގެ ހެދުންތަކަށާއި، ދަތުރުތަކަށާއި، އޮންލައިން ވިޔަފާރިއަށެވެ.
ލީނާ ދެއްކި ހުރިހާ ފައިސާއެއް އޭނާ ހިސާބުކުރިއެވެ.
އެއީ ތިން ލައްކައަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާއެވެ.
އިބްރާހީމް ބުނީ އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ރައްކާކޮށްފައި ހުރި އިންވެސްޓްމަންޓެއް ވިއްކާލުމަށްފަހު، ލީނާއަށް އެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް އަމިއްލައަށް ދިނެވެ. އަދި ބާކީ ފައިސާ ޝަހީނާގެ އަތުން ހޯދާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
"މިއަކުން ދަރިފުޅުގެ ގެއްލުނު އަހަރުތަކެއް އަނބުރާ ނުލިބޭނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު މިއީ ދަރިފުޅުގެ ހައްގު ފައިސާ."
ލީނާ އެ ފައިސާގެ ބައެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދެ ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމަންޓެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ. އެއީ މާ އަގުބޮޑު ތަނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުގައި ބޮޑެތި ކުޑަދޮރުތަކާއި، ހެނދުނުގެ އިރުގެ އަލިކަމާއި، އަދި ޔާންއަށްޓަކައި ވަކި ކުޑަ ކޮޓަރިއެއް ހުއްޓެވެ.
އެތަނުގައި ހޭދަކުރި ފުރަތަމަ ރޭ، ޔާން އަހާލިއެވެ. "މަންމާ، ސޯފާ ކައިރީގައި މަގޭ ސްކޫލް ދަބަސް ބެހެއްޓިދާނެތަ؟"
ލީނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. "ދަރިފުޅު ބޭނުން ކޮންމެ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓިދާނެ. މިއީ ދަރިފުޅުގެ ގެއެއްނު."
އިބްރާހީމް ގިނަގިނައިން އެމީހުންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއެވެ. އޭނާ ޔާންގެ ފިލާވަޅުތަކުގައި އެހީވެދީ، ބާޒާރުކޮށްދީ، އަދި ދަރިފުޅާއެކު އޮތް ގާތްކަން އަލުން ބިނާކުރަން ފެށިއެވެ.
ޝަހީނާއާއެކު އޮތް ކައިވެނި ދެމިއެއް ނޯތެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ފައިސާގެ މައްސަލައަކުން ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ފައިސާގެ ސަބަބުން އެތައް އަހަރެއްގެ މަކަރާއި، ހީލަތާއި، އަދި ގަސްދުގައި ދިން އަނިޔާވެރިކަން ހާމަވުމުންނެވެ.
ރާޔާ ފުރަތަމަ ކުށްވެރިކުރީ ލީނާއެވެ.
"ކަލޭ އަހަރެމެންގެ އާއިލާ ހަލާކުކޮށްލީ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
ލީނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ޖަވާބު ދިނެވެ. "ހަގީގަތަކުން އާއިލާއެއް ހަލާކެއް ނުވާނެ. އާއިލާ ހަލާކުވީ ކަލޭގެ މަންމަ އަހަންނާ މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތުން."
މަސްތަކެއް ފަހުން، ލީނާގެ އުފަންދުވަހު އިބްރާހީމް އައީ ކުޑަ ކޭކެއް ހިފައިގެންނެވެ. ކޭކުގައި އުުުުުުއްބައްތި ދިއްލިއިރު ޔާން އުފަލުން މޭޒުވަށައިގެން ދުވަމުން ދިޔައެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއަށް ސިޓީ އުރައެއް ދިނެވެ.
އޭނާ އެ ހުޅުވާލަން ޖެހިލުންވިއެވެ.
އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ އޭނާގެ ސަތާރަ ވަނަ އުފަންދުވަހު ބައްޕަ ދިން ބާ ފޮޓޯއެވެ. އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕައާއެކު ހުރި ފޮޓޯއެވެ.
އޭގެ ފަހަތުގައި އޭނާ ލިޔެފައިވެއެވެ:
ދަރިފުޅާ، ގެއަކީ ލޯބި ހޯދުމަށް ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭ ތަނަކަށް ވެގެން ނުވާނެ. ދަރިފުޅު އެދުނީ ފައިސާއަކަށް ނުވަތަ ޚާއްޞަ އިނާޔަތްތަކަކަށް ނޫންކަން ބައްޕައަށް ވިސްނުނުލެއް ލަސްވީތީ މާފަށް އެދެން. ދަރިފުޅު އެދުނީ ހަމައެކަނި މީހެއްގެ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމަށް.
ލީނާ އެ ފޮޓޯ މޭގައި ޖައްސާލިއެވެ.
މުޅި އުމުރުގައިވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތީ، އޭނާއަކީ އެއްވެސް ތަނަކަށް އަމިއްލަ ހައްގު އޮތް މީހެއްތޯ އުފެދުނު ސުވާލެވެ.
ދެން އޭނާގެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓަށް ބަލާލިއެވެ. ކޭކު ކަމުން ދިޔަ އޭނާގެ ދަރިފުޅާއި، ކައިރީގައި އިން އޭނާގެ ބައްޕައާއި، ކުޑަދޮރުން ވަންނަމުން ދިޔަ ހަވީރުގެ އަލިކަން އޭނާއަށް ފެނުނެވެ.
އެންމެ ފަހުން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ.
ގެއަކީ އެންމެ ބޮޑު ކޮޓަރިއެއް ނޫނެވެ. އަގުބޮޑު ފަރުނީޗަރެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ މިލްކުވެރިކަމުގެ ލިޔުމުގައި އޮންނަ ނަމެއްވެސް ނޫނެވެ.
ގެއަކީ، ތިމާ ދުނިޔޭގައި ހުރުމުގެ ހައްގު ހޯދުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރަން ނުޖެހޭ ތަނެވެ.
ގެއަކީ، ވަކި މީހަކަށް ބުރަވުމެއް ނެތި، ބިރުވެރިކަމެއް ނެތި، އަދި ކުއްޔަކާ ނުލައި ލޯބި ލިބޭ ތަނެވެ.
އެ ރޭ، ލީނާ އޭނާގެ އަމިއްލަ އެޕާޓްމަންޓްގެ ބެލްކަނީގައި ހުރެ، މާލޭގެ އުޑުމައްޗަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ހަނދާނަށް އައީ އުމުރުން ސޯޅަ އަހަރުގައި އައްޑޫއިން އޭނާ ގެނައި ނޫކުލައިގެ ބާ ފޮށިގަނޑެވެ. އެ ދުވަހު އެ ފޮށިގަނޑުގައި ހުރީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އަންނައުނެއް ނޫނެވެ. އޭގައި ހުރީ ބައްޕަގެ ހިޔާވަހިކަމުގެ ދަށުން އާ ދިރިއުޅުމެއް ފެށުމުގެ އުންމީދާއި، ބީރައްޓެހި މާލޭގައި އަމިއްލަ ވަޒަނެއްގެ އިހުސާސް ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ހުވަފެންތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ އަހަރުތަކެއްގައި އޭނާ އުޅެންޖެހުނީ "މެހުމާނެއްގެ" ގޮތުގައެވެ. އަމިއްލަ ބައްޕަގެ ގޭގައި، އަމިއްލަ ވަޒަން ހޯދުމަށް އޭނާއަށް ޖެހުނީ މުސާރައިގެ ބޮޑުބައި "ކުލީގެ" ގޮތުގައި ދައްކާށެވެ.
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް، ލީނާގެ ކޮނޑުގައި އަތް ބާއްވާލިއެވެ. "ދަރިފުޅާ،" އޭނާގެ އަޑުގައި ހުރީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނީވޭ ފަދަ މަޑުމޮޅިކަމެކެވެ. "ބައްޕައަށް މަޢާފުކުރާނެކަމުގެ އުންމީދުގައެއް ނޫން ބައްޕަ މި ވާހަކަ ދައްކަނީ. އެކަމަކު ދަރިފުޅު އެކަނިވެ، ބާކީވެފައި ހުރި ކޮންމެ ވަގުތަކީ ބައްޕަގެ ހިތުގައި އަޅާނެ ވަރަށް ބޮޑު ވޭނެއް. ބައްޕަ ހީކުރީ ފައިސާއާއި ހިޔާވަހިކަމަކީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ކަމަށް. އެކަމަކު ބައްޕަގެ އަމިއްލަ ގޭގައި ދަރިފުޅަށް އަމާންކަން ހޯދައިދޭން ބައްޕަ ނުކުޅެދުނު."
ލީނާގެ ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ ފޭބިއެވެ. "ބައްޕާ، އަޅުގަނޑު ދުވަހަކުވެސް ބައްޕަ ދެކެ ރުޅިއެއް ނާންނަން. އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ ބައްޕަ މަސައްކަތް ކުރެއްވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައިކަން. އަޅުގަނޑު ހަމައެކަނި ބޭނުންވީ ބައްޕަގެ ގެއަކީ އަޅުގަނޑުގެވެސް ގެ ކަމަށް އިހުސާސްކުރަން. އަޅުގަނޑަށް މިލްކުވެރިކަމެއް ބޭނުމެއް ނޫން، ބޭނުންވީ ހަމައެކަނި ބައްޕަގެ ދަރިއަކަށް ވީތީ ލިބޭ ލޯތްބާއި އިހުތިރާމް."
އެ ވަގުތު ކޮޓަރިން ނިދިފައި އޮތް ޔާންގެ މަޑު އަޑެއް އިވުނެވެ. ލީނާ ގޮސް އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ޔާންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އެއްވެސް ބިރެއް، ޖެހިލުންވުމެއް ނެތް އަމާންކަމެވެ. އެއީ ލީނާއަށް އޭނާގެ ކުޑައިރު ލިބުނު އަމާންކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާ އަޒުމް ކަނޑައެޅީ، އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ދުވަހަކުވެސް އެހެން މީހެއްގެ ލޯތްބާއި ހިޔާވަހިކަމަށް "ކުލި" ދައްކަން ނުޖެހޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއަށް ބަލާލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅާ، މިހާރު މިއީ ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ. މިތަނުގައި ދަރިފުޅަކީ ކުލި ދައްކާ މީހެއް ނޫން. ދަރިފުޅަކީ މި ގޭގެ ރާނީ. ބައްޕަގެ ބާކީ އޮތް އުމުރު ހޭދަކުރާނީ ދަރިފުޅާއި ޔާންއަށް އެ ގެއްލުނު ލޯތްބާއި އަޅާލުން ހޯދައިދިނުމުގައި."
ލީނާގެ ހިތަށް ލިބުނު ފިނިކަމަކީ ބަޔާންކުރަން ދަތި އިހުސާސެކެވެ. އޭނާއަށް ވިސްނުނީ، ހަގީގީ "ގެއެއް" ބިނާވަނީ ސިމެންތިއާއި ހިލަޔަކުން ނޫންކަމެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ އިތުބާރާއި، ތެދުވެރިކަމާއި، އަދި އެއްވެސް ޝަރުތަކާ ނުލައި ދެވޭ އޯގާތެރިކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ ތަނެކެވެ. އޭނާގެ މަންމަ ނިޔާވުމަށްފަހު، އެތައް އަހަރެއްގެ ވޭނާއި ކަރުނައަށްފަހު، މިއަދު އޭނާއަށް އެވަނީ ހަގީގީ ހިޔާވަހިކަން ލިބިފައެވެ. އެއީ ބައްޕަގެ ހިތުގެ ތެރެއިންނާއި، އޭނާގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ތެރެއިންނެވެ.
އުޑުމަތީގައި ތަރިތައް ފިޔަޖަހަމުން ދިޔައިރު، ލީނާގެ ހިތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ޝުކުރުވެރިކަމެވެ. އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ އަނދިރި ސަފުހާތައް ނިމި، އުޖާލާ އާ ފެށުމަކުން އޭނާގެ ހަޔާތް އަލިވެއްޖެއެވެ. "ގެއަކީ" އޭނާގެ ހައްގުކަން މިއަދު އޭނާއަށް ކަށަވަރުވެއްޖެއެވެ. އަދި އެއީ ދުވަހަކުވެސް ކުއްޔަކަށް، ނުވަތަ ފައިސާއަކަށް ގަނެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަންވެސްމެއެވެ. ގެއަކީ ލޯބި ދޭ ތަނެވެ. ގެއަކީ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބޭ ތަނެވެ. ގެއަކީ ބައްޕަގެ ދުވަހަކުވެސް ނޭދޭ އެ "ކުލި" ނުދައްކައި، ހަމަޖެހިލައިގެން ނޭވާލެވޭ ތަނެވެ.
ފެރީ ޓާމިނަލުން ނުކުތުމުގެ ކުރިން، އިބްރާހީމް އެއް އަތުން ލީނާގެ ފޮށީގައި ހިފަހައްޓާލުމަށްފަހު އަނެއް އަތް ލީނާގެ ކޮނޑުގައި ވަރަށް ލޯތްބާއެކު ބާއްވާލިއެވެ.
"މިއީ މިހާރު ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ތީ ބައްޕަގެ ދަރިއެއް. މިއީ މެހުމާނެއް އުޅޭ ތަނެއް ކަމަށް ދެކޭނެ ކަމެއް ނެތް."
ލީނާ ބޭނުންވީ ބައްޕަގެ އެ ބަސްތައް ގަބޫލުކުރާށެވެ.
ނަމަވެސް އެ އެޕާޓްމަންޓަށް ވަން ވަގުތުން ފެށިގެން، ތަނަކީ ތިމާގެ ގެއޭ ބުނުމާއި، އެއީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ތަނެއްގެ ގޮތުގައި އިހުސާސްކުރަން ފުރުސަތު ދިނުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެއްކަން ޝަހީނާ ސާފުކޮށްދިނެވެ.
ގޭގެ އެންމެ ބޮޑު ކޮޓަރި ދީފައިވަނީ ރާޔާއަށެވެ. އެތަނުގައި ބޮޑު އެނދަކާއި، ޑްރެސިންގް ޓޭބަލަކާއި، އޭސީއެއްގެ އިތުރުން ހެދުންތަކުން ފުރިފައިވާ އަލަމާރިއެއް ހުއްޓެވެ. ލީނާއަށް ދިނީ ބަދިގެ ކައިރީގައި ހުރި ހަނި ގުދަން ކޮޓަރިއެކެވެ. ޝަހީނާ އެތަނުން ދެ ފޮށިގަނޑު ނެރެ، ބިމުގައި ތުނި ގޮދަޑިއެއް އަޅައި، ބާ ބާލީހެއް ލީނާއަށް ދިނެވެ.
"މިއީ ވަގުތީ ގޮތުން،" ޝަހީނާ ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅަށް ތަނެއް މި ހޯދައިދެވުނީތީވެސް ޝުކުރުވެރިވާން ޖެހޭނެ."
ލީނާ ބޯޖަހާލިއެވެ.
އެ ފުރަތަމަ ރޭ، ފާރުގެ އަނެއް ފަރާތުން ރާޔާގެ އޭސީގެ އަޑަށް ސަމާލުކަން ދީގެން ލީނާ އޮތީ ނުނިދިފައެވެ. ގުދަން ކޮޓަރި ތެރެ ވަރަށް ހޫނެވެ. އަދި ހުރި ކުޑަ ކުޑަ ކުޑަދޮރުވެސް ރަނގަޅަކަށް ނުހުޅުވެއެވެ. ބަދިގެއާ ޖެހިގެން ހުރި ފްރިޖްގެ އަޑު އިވިއިވި ހުރިއިރު، މަދިރިތައް އޭނާގެ މޫނު ކައިރީގައި އެނބުރެމުން ދިޔައެވެ.
އެހެންވިޔަސް، ބައްޕަ ބުނި ބަސްތައް އޭނާ ހަނދާން އާކުރިއެވެ.
"މިއީ މިހާރު ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު ލީނާއަށް ހޭލެވުނީ ޝަހީނާ އޭނާގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ބާރަށް ޓަކިޖަހާ އަޑަށެވެ.
"މިގޭގައި އުޅޭނަމަ މަސައްކަތްތަކުގައި އެހީވާން ދަސްކުރަންވާނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
ސްކޫލަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ލީނާ އެޕާޓްމަންޓް ކުނިކަހައި، ހެނދުނުގެ ސައިގެ ތަށިތައް ދޮވެ، ދެ ކުނި ކޮތަޅު ތިރިއަށް ގެންގޮސް، ސިޓިންގް ރޫމް ސާފުކުރިއެވެ.
ރާޔާ އޮތީ ނިދާފައެވެ.
ރާޔާއަށް ގޮވަންވީތޯ ލީނާ މަޑުމަޑުން އަހާލުމުން، ޝަހީނާ ހުރީ ވަރަށް ހިތްހަމަނުޖެހިފައެވެ.
"ރާޔާ ރޭގައި ގެއަށް އައީ ވަރަށް ލަހުން. އޭނާއަށް އަރާމު ބޭނުންވާނެ."
މިއީ އެ ގޭގެ ފުރަތަމަ ގަވާއިދަށް ވިއެވެ. ރާޔާއަށް ބޭނުންވަނީ އަރާމެވެ. ލީނާއަށް ބޭނުންވަނީ ޒިންމާތަކެވެ.
ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ފަތިސްވުމުގެ ކުރިން ލީނާ ހޭލައެވެ. ސައި ތައްޔާރުކޮށް، އިބްރާހީމްގެ ގަމީސް އިސްތިރިކޮށް، ބަދިގެ ސާފުކުރުމަށްފަހު އަވަހަށް ސްކޫލަށް ދެއެވެ. ކިޔެވުން ނިމިގެން އެހެން ކުދިން ޓިއުޝަނަށް ނުވަތަ އާޓިފިޝަލް ބީޗަށް ދާއިރު، ލީނާ ދަނީ ސީދާ ގެއަށް ޝަހީނާއަށް އެހީވާށެވެ.
ރާޔާއަށްވުރެ ހަ އަހަރު ހަގު ނަމަވެސް، ރާޔާގެ ކިބައިން އެއްވެސް ކަމަކަށް އެދޭނީ މަދު ފަހަރަކުއެވެ.
ރާޔާ މޭޒުމަތީގައި ތަށްޓެއް ބެހެއްޓިޔަސް، އެ ނަގަން ގޮވަނީ ލީނާއަށެވެ.
ރާޔާގެ ހެދުންތައް ފާޚާނާގެ ތަޅުންގަނޑުމަތީގައި ހުރިނަމަ، އެ ދޮންނަން ޖެހެނީ ލީނާއަށެވެ.
ދަންވަރު ރާޔާ ނޫޑްލްސް ކާން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ ތައްޔާރުކުރަން ޖެހެނީވެސް ލީނާއަށެވެ.
އެއް ދުވަހެއްގެ އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު، ސްކޫލްގެ އުނދަގޫ މަސައްކަތެއް ނިންމާލުމަށްފަހު ލީނާ ކާން އިށީނެވެ. ތެލީގައި ހުރީ ވަރަށް ކުޑަ މަސްރިހަ ކޮޅެކެވެ. އޭނާ އެ ނަގަން އުޅުމުން ޝަހީނާ އަވަހަށް އޭގައި މަތިޖެހިއެވެ.
"ތިއީ ރާޔާއަށް ބެހެއްޓި އެއްޗެއް،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
"އެކަމަކު ރާޔާ ކައިފިއެއްނު،" ލީނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
"ފަހުން ބަނޑުހައިވެދާނެ."
ލީނާ އޭނާގެ ތަށީގައި ހުރި ހުދު ބަތަށް ބަލާލިއެވެ.
ޝަހީނާ އޭނާގެ ތަށި ކައިރީގައި ކުޑަ ރިހާކުރު ކޮޅެއް ބެހެއްޓިއެވެ. "ދަރިފުޅު މިއިން ކާލާ."
އިބްރާހީމް ވަޒީފާއިން ނިމިގެން އައިއިރު، ލީނާ ހުރީ ވަރުބަލިވެފައިކަން އޭނާއަށް ފާހަގަކުރެވުނެވެ.
"ދަރިފުޅު ރަނގަޅަށް ކައިގެންތަ ތި ހުންނަނީ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
ލީނާއަށް ޖަވާބު ނުދެވިގެން އުޅެނިކޮށް ޝަހީނާ ހޭން ފެށިއެވެ.
"މީނަ އަހަރެމެން އެންމެންނަށްވުރެ ގިނައިން ކާނެ. ފުރާވަރުގެ ކުދިން އަބަދުވެސް ތިބޭނީ ބަނޑުހައިވެފައި."
ލީނާ ހަނު ހުއްޓެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ ގެއަށް އައިތާ މާ ގިނަ ދުވަސް ނުވަނީސް ގޭތެރޭގައި މައްސަލައެއް ނުޖެއްސުމަށެވެ.
އަދި އޭނާގެ ބައްޕަ ވަރަށް ގިނަ ވަގުތު މަސައްކަތްކުރާކަންވެސް އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. ބައްޕަ ހެނދުނު ހެނދުނާ ގޮސްފައި ގެއަށް އަންނަނީ ރޭގަނޑު ދިހައެއް ޖަހާ ފަހުންނެވެ. އިބްރާހީމް ހުންނަ ވަގުތުތަކުގައި ޝަހީނާ ލީނާއާ މެދު ވަރަށް އޯގާތެރިކޮށް ކަންތައް ކުރެއެވެ.
އިބްރާހީމްގެ ކުރިމަތީގައި ޝަހީނާ އޭނާއަށް ގޮވަނީ "ދަރިފުޅު" މި ނަމުންނެވެ.
އޭނާ ދިޔުމުން ގޮވަނީ "އެ މަންޖެ" މި ނަމުންނެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން، ލީނާގެ ސްކޫލުން ތައުލީމީ ދަތުރެއް ދާން އިއުލާންކުރިއެވެ. ކޮންމެ ކުއްޖަކު ހަސަތޭކަ ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހެއެވެ.
ލީނާ މަޑުކޮށްލީ ބައްޕަ ހަމަޖެހިލައިގެން އިން ވަގުތަކަށެވެ.
"ބައްޕާ، ސްކޫލުން ދަތުރެއް ރާވައިފި،" ސިޓީ ދައްކާލަމުން އޭނާ ބުންޏެވެ. "އަޅުގަނޑަށް ދެވިދާނެތޯ؟"
އިބްރާހީމަށް ޖަވާބު ނުދެވިގެން އުޅެނިކޮށް ޝަހީނާ އެ ކަރުދާސް އަތުލިއެވެ.
"އެއް ދަތުރަކަށް ހަސަތޭކަ ރުފިޔާ؟ ތިއީ ބޭކާރު ޚަރަދެއް."
"އެއީ ކިޔެވުމުގެ ބައެއް،" ލީނާ ކިޔައިދިނެވެ.
"ފޮތްތައް އެބަހުރި، އޭގެއިން ކިޔަވާ."
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ވޮލެޓް ނަގަން އުޅުމުން ޝަހީނާ އޭނާ ހުއްޓުވިއެވެ.
"މި މަހު މިހާރުވެސް ޚަރަދުތައް ވަރަށް ގިނަ. ރާޔާގެ އޮންލައިން މަސައްކަތަށް އާ ފޯނެއް ބޭނުންވޭ."
ރާޔާއަކީ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ ކުއްޖެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ގިނަ ވަގުތު އޮންލައިންކޮށް ހޭދަކުރަނީ ވީޑިއޯ ބަލާށާއި ފޮޓޯ ޕޯސްޓް ކުރުމަށެވެ.
ދެ ދުވަސް ފަހުން ޝަހީނާ އޭނާއަށް އެންމެ ފަހުގެ ފޯނެއް ގަނެދިނެވެ.
ލީނާ އެ ދަތުރަކު ނުދެއެވެ.
އެ ދުވަހު އޭނާ އެކަނި އިނީ ލައިބްރަރީގައެވެ. އެއީ އޭނާ އަމިއްލައަށް ނުދާން ނިންމި ކަމަށް ދައްކައިގެންނެވެ.
ލީނާގެ ސަތާރަ ވަނަ އުފަންދުވަހު، އޭނާ ހޭލީ ބައްޕަ އެ ދުވަސް ހަނދާން ހުންނޭ ހުންނާނެ ކަމުގެ ކުޑަ އުންމީދަކާ އެކުގައެވެ. މަންމަ ދުނިޔޭގައި ހުރިއިރު، ބައްޕަ އަބަދުވެސް އެ ދުވަސް ހަނދާން ބަހައްޓައެވެ.
ހެނދުނުގެ ސައިވަގުތު އެކަކުވެސް އެއްވެސް އެއްޗެކޭ ނުބުނެއެވެ.
އިރުއޮއްސުނު ވަގުތު އޭނާ ސްކޫލުން އައިއިރު، ސިޓިންގް ރޫމުގައި ފުއްޕާހަން ހުއްޓެވެ. ކާ މޭޒުމަތީގައި ބޮޑު ކޭކަކާއި، ވަށައިގެން ހަދިޔާ ކޮތަޅުތައް ހުއްޓެވެ.
އެއީ އޭނާއަށްޓަކައި ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އެއްޗެހި ކަމަށް ހީކޮށް، އޭނާގެ ހިތަށް ވަރަށް ބޮޑު އުފާވެރިކަމެއް ލިބުނެވެ.
ނަމަވެސް އެވަގުތު ރާޔާ އައީ އާ ހެދުމެއް ލައިގެންނެވެ.
"މިރޭ މަގޭ ރައްޓެހިން އަންނާނެ،" ރާޔާ ބުންޏެވެ. "މިއަދު މަގޭ ފޮލޯވަރުންގެ އަދަދު ދިހަ ހާހަށް އެރީ."
އެ އުފާފާޅުކުރުމަކީ ރާޔާގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކައުންޓަށްޓަކައި ބޭއްވި ހަފުލާއެކެވެ.
ލީނާ ސިއްރުސިއްރުން އޭނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ.
އެރޭ ފަހުން، އިބްރާހީމް ލީނާގެ ކޮޓަރީގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖަހާފައި ކުޑަ ސިޓީ އުރައެއް ދިނެވެ.
"އުފަންދުވަހުގެ ތަހުނިޔާ ދަރިފުޅާ،" އޭނާ ސިއްރުން ބުންޏެވެ. "ބައްޕަ ގެއަށް އާދެވުނުލެއް ލަސްވީމަ މާފަށް އެދެން."
އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ ފަސްސަތޭކަ ރުފިޔާއާއި، ލީނާ އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕައާއެކު ނަގާފައިވާ ބާ ފޮޓޯއެކެވެ.
ލީނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ.
"ޝުކުރިއްޔާ ބައްޕާ."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު، ބައްޕަ ދިނީ ކޯއްޗެއްތޯ ޝަހީނާ އެހިއެވެ. ލީނާ އެ ސިޓީ އުރަ ދައްކާލިއެވެ.
"ތި ފައިސާ އަހަންނަށް ދީ،" ޝަހީނާ ބުންޏެވެ. "ކަލޭ މިގޭގައި ތި އުޅެނީ، މިގޭގެ ކާނާ ކަނީ، އަދި ކަރަންޓުވެސް ތި ބޭނުންކުރަނީ."
"އެއީ އަޅުގަނޑުގެ އުފަންދުވަހުގެ ހަދިޔާ."
"އަހަރެން މި ބުނަނީ މި އާއިލާގެ ޚަރަދުތައް ހުރި ވާހަކަ."
ލީނާ މަޖުބޫރުވެގެން އެ ފައިސާ ދިނެވެ.
އެދުވަހު މެންދުރުފަހު، ޝަހީނާ އެ ފައިސާ ބޭނުންކޮށްގެން ރާޔާ ގޮވައިގެން ކެފޭއަކަށް ދިޔައެވެ.
އަހަރުތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް، މި ބޭއިންސާފު ކަންތައްތަކަކީ ލީނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބަޔަކަށް ވިއެވެ.
ލީނާ އިމްތިހާނުން ވަރަށް ރަނގަޅު ނަތީޖާއެއް ހޯދުމުން، ޝަހީނާ ބުނީ އެއީ ޕޭޕަރު ފަސޭހަވީމާ ވީ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ރާޔާ ކުރު ބިއުޓީ ކޯހެއް ނިންމުމުން، ޝަހީނާ މުޅި އާއިލާއަށް ރޭގަނޑުގެ ކެއުމެއް ބާއްވައި، އޭނާގެ "މުރާލި ދަރިފުޅަށް" ތައުރީފުކޮށް ފޮޓޯތައް އޮންލައިންކޮށް ލިއެވެ.
ލީނާއަށް އިތުރަށް ކިޔަވަން ސްކޮލަޝިޕެއް ލިބުމުން، ޝަހީނާ ޝަކުވާކުރީ ދަތުރުފަތުރަށާއި ފޮތްތަކަށް މާ ބޮޑު ޚަރަދެއް ހިނގާނެ ކަމަށް ބުނެއެވެ.
ރާޔާ އަގުބޮޑު އަތްދަބަހެއް ބޭނުންވުމުން، ޝަހީނާ ބުނީ އެއީ "އިންވެސްޓްމަންޓެއް" ކަމަށެވެ.
ލީނާ ދިރިއުޅެން ދަސްކުރީ އެހެން މީހުންނަށް ބޭނުންތެރި މީހަކަށް ވެގެންނެވެ.
އޭނާ އަވަށްޓެރި ކުދިންނަށް ޓިއުޝަން ދިނެވެ. ކްލާސް ކުދިންނަށް އަމިއްލައަށް ހަދާ ކާނާ ވިއްކައިގެން ކޮންމެ ރުފިޔާއެއް ރައްކާކުރިއެވެ. ބައްޕަގެ ކިބައިން މާ ބޮޑު ކަމަކަށް ނޭދި އޭނާ ކިޔެވުން ނިންމާލިއެވެ. އޭނާ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ބުނަމުން ދިޔައީ، ވަޒީފާއެއް ލިބުމުން ދިރިއުޅުން ފަސޭހަވާނެ ކަމަށެވެ.
އުމުރުން ވިހި އަހަރުގައި، މާލޭގެ އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކުން އޭނާއަށް ވަޒީފާ ލިބުނެވެ.
ފުރަތަމަ މުސާރަ ލިބުމުން، އޭނާ ބައްޕައަށް އާ ގަމީހެއް، ޝަހީނާއަށް އަތްދަބަހެއް އަދި ރާޔާއަށް ސެންޓު ފުޅިއެއް ގަތެވެ.
ގަމީސް ފެނުމުން އިބްރާހީމް ވަރަށް އަސަރުކުރިއެވެ.
"ފުރަތަމަ މުސާރައިން އަހަރެމެންނަށް އެއްޗެހި ގަންނާކަށް ނުޖެހޭނެ."
"އަޅުގަނޑު ބޭނުންވީ ގަންނަން،" ލީނާ ބުންޏެވެ.
ޝަހީނާ އެ އަތްދަބަހަށް ބަލާފައި މޫނު ކުނިކޮށްލިއެވެ.
"މީގެ ކުލަ މަގޭ ގިނަ ހެދުންތަކަކާ ނުގުޅޭ."
ރާޔާ އެ ސެންޓު ފުޅި ހުޅުވާވެސް ނުލައެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ރޭގަނޑު، ޝަހީނާ ލީނާގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ދޮރު ލެއްޕިއެވެ.
"މިހާރު ދަރިފުޅަށް އާމްދަނީ ލިބޭތީ، މިގޭގެ ޚަރަދުތަކުގައި ބައިވެރިވާން ޖެހޭނެ."
"އާދެ،" ލީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. "ބާޒާރުކުރުމާއި ބިލްތައް ދެއްކުމުގައި އަޅުގަނޑަށް އެހީވެވިދާނެ."
"މިއީ ދޭތެރެއަކުން ވެދޭ އެހީއެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫން. ދަރިފުޅު ޖެހޭނީ ކުލި ދައްކަން."
ލީނާ އޭނާއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ.
"ކުލި؟"
"ދަރިފުޅަކީ މިހާރު ބޮޑު މީހެއް. ބޮޑެތި މީހުން އެއްވެސް ތަނެއްގައި ހިލޭ ނޫޅޭނެ."
"ކިހާ ވަރެއް؟"
"ކޮންމެ މަހަކު ހަތަރު ހާސް ރުފިޔާ."
އެއީ ލީނާގެ މުސާރައިގެ ގާތްގަނޑަކަށް ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔެވެ.
ރާޔާ ކުލި ދައްކާތޯ އަހަން އޭނާ ބޭނުންވިއެވެ. އޭރު ރާޔާގެ އުމުރަކީ ސައްބީސް އަހަރެވެ. އޭނާވެސް އުޅެނީ ގޭގައެވެ. އޭނާގެ ކުޑަ ވަޒީފާއެއް އޮތް ނަމަވެސް، އޭނާގެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ހޭދަކުރަނީ ހެދުމަށާއި، ކެފޭތަކަށާއި، ދަތުރުތަކަށެވެ.
ނަމަވެސް ޝަހީނާ އޭނާއަކީ "ޝުކުރުވެރި ނުވާ ކުއްޖެއް" ކަމަށް ބުނާ ބުނުންތައް ލީނާ ހަނދާންވިއެވެ. އޭނާ ބިރުގަތީ އެކަމަށް އިންކާރު ކޮށްފިނަމަ، ބައްޕަ ކޮށްދިން ކަންތައްތަކުގެ އަގު ވަޒަންނުކުރާ ކަމަށް ބައްޕަ ގަބޫލުކޮށްފާނެތީއެވެ.
"ބައްޕައަށް އެނގޭތޯ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
"އާނ، ބައްޕައަށް އެނގޭނެ،" އެއްވެސް ޖެހިލުމެއް ނެތި ޝަހީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ. "މިއީ އޭނާގެ ގެއެއްނު."
އެ މަހުން ފެށިގެން ލީނާ ޝަހީނާއަށް ނަގުދު ފައިސާއިން ހަތަރު ހާސް ރުފިޔާ ދެމުން ދިޔައެވެ.
އޭގެ އިތުރުން ބާޒާރުކުރުމާއި، އިންޓަނެޓް ބިލް ދެއްކުމާއި، ގޭގެ އެހެނިހެން ޚަރަދުތަކުގައި އޭނާ އެހީވަމުން ދިޔައެވެ.
ލީނާ ގޭގެ ޚަރަދުތަކަށް އެހީވާކަން އިބްރާހީމަށް އެނގެއެވެ. ނަމަވެސް "ކުލީގެ" ވާހަކައެއް އޭނާއަކަށް ނޭނގެއެވެ. ޝަހީނާ އޭނާ ގާތު ބުނަނީ ބާޒާރުކުރަން ލީނާ ބައެއް ފަހަރު ފައިސާ ދޭ ކަމަށެވެ. ލީނާއަށް ފައިސާ ރައްކާކުރެވޭތޯ އިބްރާހީމް އަހާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ޝަހީނާ އޭނާގެ ބަދަލުގައި ޖަވާބު ދެއެވެ.
"އޭނާ މާ ގިނައިން ޚަރަދުކުރަނީ. މި ޒަމާނުގެ ކުދިންނަށް ފައިސާ ގެންގުޅޭކަށް ނޭނގޭނެ."
ހަގީގަތުގައި ލީނާ އަމިއްލަ ބޭނުމަކަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުގަނެއެވެ.
އުމުރުން ބާވީސް އަހަރުގައި، އޭނާ ސަމީރު ނަމަކަށް ކިޔާ މަޑުމައިތިރި، މުރާލި ޒުވާނަކާ ކައިވެނިކުރިއެވެ. އެމީހުން ކައިރިން ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ. އަހަރެއް ފަހުން އެމީހުންނަށް ފިރިހެން ކުއްޖަކު ލިބުނެވެ. އެއީ ޔާންއެވެ.
ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، ގޭގެ މަސައްކަތްތައް ނުނިމެނީސް އިށީނުމަށް ނުވަތަ ފްރިޖް ހުޅުވުމަށް ޖެހިލުން ނުވާނެ ފަދަ ގެއެއް ލީނާއަށް ލިބުނެވެ.
ނަމަވެސް އެ އުފާވެރިކަން ދެމިއެއް ނޯތެވެ.
ޔާންގެ އުމުރުން ދެ އަހަރުގައި، މަގުމަތީގެ އެކްސިޑެންޓެއްގައި ސަމީރު ނިޔާވިއެވެ.
ލީނާގެ ދިރިއުޅުން އެއްރޭ ތެރޭގައި ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. އެއް މުސާރައިން ކުއްޔާއި، ކުއްޖާ ބެލުމުގެ ޚަރަދާއި، ގޭގެ ޚަރަދުތައް ހަމަޖައްސަން އޭނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ދަތިވިއެވެ. ލީނާގެ ހާލަތު ފެނިފައި، އޭނާގެ ބައްޕަގެ އެޕާޓްމަންޓަށް އެނބުރި އައުމަށް އިބްރާހީމް ބާރުއެޅިއެވެ.
"ދަރިފުޅާއި ޔާން އެކަނިމާއެކަނި ތިހާ ހާލުގައި އުޅޭކަށް ނުޖެހޭނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅުގެ ހާލަތު ރަނގަޅުވަންދެން ގެއަށް އާދޭ."
އިބްރާހީމްގެ ކުރިމަތީގައި ޝަހީނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ.
"އަދި ކިހިނެއް؟ އަހަރެމެން އެމީހުން ބަލާނަން."
ލީނާ އޭނާގެ ދަރިފުޅާއެކު އެނބުރި އައީ، އޭނާގެ މުދަލަށްވުރެ ބޮޑު ހިތާމައެއް އުފުލައިގެންނެވެ.
އޭރު ކުރީގެ ގުދަން ކޮޓަރި ހުރީ ދޮންނަ މެޝިން ބަހައްޓާ ތަނަކަށް ހަދާފައި ކަމުން، ޝަހީނާ ލީނާއާއި ޔާންއަށް ނިދަން ދިނީ ސިޓިންގް ރޫމްގެ ކަނެކެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް އެހެން މީހަކު ހޭލުމުގެ ކުރިން އެމީހުންގެ ގޮދަޑި އޮޅާލަން ޖެހެއެވެ.
ރާޔާ އޭރުވެސް އުޅެނީ އޭނާގެ ބޮޑު ކޮޓަރީގައެވެ. އޭރު އޭނާގެ އުމުރަކީ އަށާވީސް އަހަރެވެ. އޭނާ ވަނީ ވަޒީފާއިން ވަކިވެ، އިބްރާހީމްގެ އެހީގައި އޮންލައިން ވިޔަފާރިއެއް ފަށަން މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ޝަހީނާ އަނެއްކާވެސް ލީނާގެ އަތުން ކުލި ނަގަން ފެށިއެވެ.
މިފަހަރު އޭނާ އެދުނީ ހަ ހާސް ރުފިޔާއަށެވެ.
"ތަކެތީގެ އަގު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފައި،" އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ. "އަދި މިހާރު ތި އުޅެނީ ދެމީހުން."
ލީނާ ހައިރާންވިއެވެ. "އެކަމަކު ބައްޕަ އަޅުގަނޑުމެން ގެނައީ ކުލި ދައްކަން ދަތިވާތީއެއްނު؟"
"ބައްޕައަކީ ވަރަށް ދީލަތި މީހެއް، އެކަމަކު އޭނާއަށް ގޭގެ ޚަރަދުތަކެއް ނޭނގޭނެ. އެހެން ތަނެއްގައި އުޅޭނަމަ މިއަށްވުރެ މާ ގިނައިން ދައްކަން ޖެހޭނެ."
މިފަހަރުވެސް ޝަހީނާ ބުނީ އިބްރާހީމަށް އެކަން އެނގޭ ކަމަށެވެ.
ލީނާ އެކަން ގަބޫލުކުރިއެވެ.
ތިން އަހަރު ވަންދެން، ކޮންމެ މަހަކު އޭނާ ހަ ހާސް ރުފިޔާ ދައްކަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެ ފައިސާ ދައްކަނީ ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގައިގެންނެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު ޔާންއާ މެދު ކަންތައް ކުރަމުން ދިޔައީ ލީނާގެ ކުޑައިރުގެ ދިރިއުޅުމާ ދާދި އެއްގޮތަކަށެވެ.
ކަމެއް ގޯސްވިޔަސް، ނުވަތަ އެއްޗެއް ހަލާކުވިޔަސް ބަދުނާމުވަނީ ޔާންއެވެ. އާ ސޯފާގައި އިށީނދެގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި ފައިން ހަޑިވެދާނެ ކަމަށް ބުނެ އޭނާއަށް މަނާކުރެއެވެ. ފްރިޖުން މޭވާއެއް ނެގިޔަސް ޝަހީނާ ޝަކުވާކުރެއެވެ.
ރާޔާގެ ރައްޓެހިން އަންނަ ވަގުތު، މެހުމާނުންނަށް "އުނދަގޫވެދާނެތީ" ލީނާއާއި ޔާން ބަދިގޭގައި ތިބުމަށް ޝަހީނާ އަމުރުކުރެއެވެ.
ރާޔާގެ ރައްޓެހިންނާއެކު ލަންކާއަށް ދާން ފައިސާ ދިން އިރު، ލީނާއަށް ޔާންގެ އާ ސްކޫލް ދަބަހެއް ގަނެދޭނެ ފައިސާއެއް ނެތެވެ.
އެއް ދުވަހެއްގެ މެންދުރުފަހު، ޔާން ސްކޫލުން އައީ ހުން އައިސްގެންނެވެ. ލީނާ ޝަހީނާއަށް ގުޅާފައި އަލަމާރީގައި ހުރި ބޭހުން ބޭސްކޮޅެއް ދިނުމަށް އެދުނެވެ.
"އެ ބޭހަކީ ރާޔާގެ އެއްޗެއް،" ޝަހީނާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
"އެއީ ހަމަ އާދައިގެ ހުން ބޭހެއްނު؟"
"ދެން އަމިއްލައަށް ގަނޭ."
ލީނާ އަވަހަށް ވަޒީފާއިން ނިމިގެން ގެއަށް ދިޔައެވެ. އޭނާ ދިޔައިރު ޔާން އޮތީ ސިޓިންގް ރޫމްގެ ކަނެއްގައި އޮޅާލާފައި އޮތް ގޮދަޑި މަތީގައި އެކަނިމާއެކަނި ބާއްވާފައެވެ. ޝަހީނާއާއި ރާޔާ ތިބީ ޓީވީ ބަލާށެވެ.
އޭނާގެ ހިތުގެ ތެރޭގައި ކަމެއް ބަދަލުވާން ފެށިއެވެ.
އަމިއްލަ ނަފުސަށް ލިބޭ އަނިޔާ އޭނާ އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ބަރުދާސްތު ކުރި ނަމަވެސް، އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ލިބޭ މިފަދަ އިހާނެތިކަމެއް އޭނާއަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ.
އެހެންވިޔަސް، އޭނާ މަޑުކުރީ ކުއްޔަށް ހިފާނެ ތަނެއްގެ އެޑްވާންސް ފައިސާ އެއްކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ މަހަކުވެސް ޝަހީނާ އާ ޚަރަދެއް ދައްކައެވެ.
ކުލި، ކަރަންޓު، ބާޒާރުކުރުން، ކައްކާ ގޭސް އަދި ސާފުކުރާ ސާމާނުގެ ޚަރަދުވެސް ދައްކަން ޖެހެނީ ލީނާއަށެވެ. ރާޔާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުދެއެވެ.
އެންމެ ފަހުގެ ކުރިމަތިލުން ހިނގީ ތިންވަނަ އަހަރު ނިމެން އުޅެނިކޮށެވެ.
ލީނާގެ ކުންފުނިން މުސާރަ ލިބުން ލަސްވިއެވެ. އަދި ޔާންގެ މޭގެ އިންފެކްޝަނަކަށް ފަރުވާކުރަން ޖެހުމުން، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ލީނާއަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ތާރީޚަށް ޝަހީނާއަށް ފައިސާ ނުދެއްކުނެވެ.
އެއްރޭ ޝަހީނާއާއި ރާޔާ ސިޓިންގް ރޫމުގައި ތިއްބާ، ލީނާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ.
"ބައްޕާ، ކަމަކު އަހާލަން ބޭނުން."
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ފޯނުން ބޯ ހިއްލާލިއެވެ. "ކިހިނެއްވީ؟"
"ކުލީގެ ކަންތައް. މި މަހު އަޅުގަނޑަށް ތަންކޮޅެއް ފަސްކޮށްލެވިދާނެތޯ؟"
އޭނާގެ މޫނުމަތިން ހައިރާންކަން ފެނުނެވެ. "ކުލި؟"
"އާދެ، ކުލި."
"ކޮން ކުއްޔެއް؟"
ލީނާ ކަންބޮޑުވާން ފެށިއެވެ. "އަޅުގަނޑު ކޮންމެ މަހަކު ޝަހީނާއަށް ދޭ ފައިސާ."
އިބްރާހީމް މަޑުމަޑުން އޭނާގެ ފޯނު މޭޒުމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. "ކޮން ފައިސާއެއް؟"
"އަޅުގަނޑު ހީކުރީ ބައްޕައަށް އެނގޭ ކަމަށް."
މުޅި ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ.
"ކޮން ދުވަހަކުން ފެށިގެން ދަރިފުޅު އޭނާއަށް ފައިސާ ތި ދެނީ؟" އޭނާ އެހިއެވެ.
ލީނާ ބަލާލީ ޝަހީނާއަށެވެ. ޝަހީނާގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު އޭރު ހުރީ އޮއްސިފައެވެ.
"އަޅުގަނޑު ވަޒީފާ އަދާކުރަން ފެށީއްސުރެ. އަދި އަޅުގަނޑާއި ޔާން އެނބުރި އައި ފަހުން ކޮންމެ މަހަކު ހަ ހާސް ރުފިޔާ ދެން."
"ޖުމްލަ ކިތައް އަހަރު؟"
"ގާތްގަނޑަކަށް ހަތް އަހަރު. އެކަމަކު ފަހު ތިން އަހަރު ޝަހީނާ ބުނީ ޔާންވެސް އުޅޭތީ ކުލި ބޮޑުވީ ކަމަށް."
އިބްރާހީމް ކޮޅަށް ތެދުވިއެވެ. "ހަތް އަހަރު؟ ކޮން ކަމަކަށް؟"
"މިގޭގައި އުޅުމަށް."
އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ. "ދަރިފުޅު ހީކުރީ ބައްޕަގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅުގެ އަތުން ބައްޕަ ކުލި ނަގާނެ ކަމަށްތަ؟"
ލީނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ އައެވެ. "އަޅުގަނޑު ހީކުރީ މިގޭގައި ހިލޭ އުޅޭކަށް ބައްޕަ ބޭނުންފުޅު ނުވަނީ ކަމަށް."
އިބްރާހީމް ޝަހީނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ. "ރާޔާ މިގޭގައި މުޅި އުމުރު މި އުޅެނީ. އޭނާ އެންމެ ރުފިޔާއެއްވެސް ނުދޭ. ބާޒާރުކުރާކަށްވެސް ފައިސާއެއް ނުދޭ."
ޝަހީނާ އަތް އުރާލިއެވެ. "ރާޔާއަކީ މަގޭ ދަރިއެއް."
އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތިން ރުޅިވެރިކަން ފެނުނެވެ. "އަދި ލީނާއަކީ މަގޭ ދަރިއެއް!"
ޝަހީނާ އަމިއްލަ ނަފުސު ދިފާއުކުރަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. "ލީނާ ވަޒީފާ އަދާކުރޭ. އޭނާއަށް މުސާރަ ލިބޭ. އޭނާއާއި އޭނާގެ ދަރިފުޅު ކަރަންޓާއި، ފެނާއި، ކާނާ ބޭނުންކުރޭ. އަހަރެން ހަމައެކަނި މަސައްކަތް ކުރީ އޭނާއަށް ޒިންމާދާރުވާން ދަސްކޮށްދޭން."
"ޒިންމާދާރުކަން؟" އިބްރާހީމް ތަކުރާރުކުރިއެވެ. "އޭނާގެ އުމުރުން ސޯޅަ އަހަރުގައިވެސް މިގޭގެ ޒިންމާ ނެގީ އޭނާ. ކައްކައި، ސާފުކޮށް، އެންމެން ބެލީ އޭނާ
. ކަލޭގެ ބޮޑުވެފައި ހުރި ދަރިފުޅު ނިދާފައި އޮތްއިރު، ހުރިހާ ކަމެއް ކުރީ އޭނާ. ލީނާ ކައިވެނިކޮށް، ފިރިމީހާ ވަކިވެގެން ދިޔުމުން ލިބުނު ހިތާމަޔަކީވެސް ފައިސާ އެއްކުރަން ކަލެއަށް ލިބުނު ފުރުސަތަކަށް ތި ހެދީ."
"އަހަރެން އެ ފައިސާ ބޭނުންކުރީ ގޭގެ ކަންކަމަށް."
"އެހެންވިއްޔާ އޭގެ ހިސާބުތައް ދައްކާ."
ޝަހީނާ އެއްޗެކޭ ނުބުންޏެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއާ ދިމާއަށް އެނބުރުނެވެ.
"ދަރިފުޅު އެއްވެސް މީހަކަށް އެންމެ ރުފިޔާއެއްވެސް ދޭކަށް ނުޖެހޭނެ. ކުއްޔަކަށްވެސް، ކާނާއަކަށްވެސް، އަދި ބައްޕަގެ ދަރިއަކަށް ވީތީވެސް ދައްކާނެ އެއްޗެއް ނޯންނާނެ."
ލީނާއަށް ރޮވުނެވެ. އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އޭނާ ގަބޫލުކޮށްގެން ހުރީ، އެ ހުރިހާ ހަރުކަށި އަމުރުތަކަކީ ބައްޕަގެ ހުއްދައާއެކު ކުރާ ކަންކަން ކަމަށެވެ. ބައްޕަގެ ލޯބި ލިބެނީ މަހުން މަހަށް ފައިސާ ދީގެން ކަމަށެވެ.
އިބްރާހީމްގެ ރުޅިވެރިކަން ހިތާމައަށް ބަދަލުވިއެވެ.
"ދަރިފުޅު ބައްޕަ ގާތު ނޭހީ ކީއްވެ؟"
"އެއީ ބައްޕައަށް އެނގޭނެ ކަމަށް ޝަހީނާ އަބަދުވެސް ބުނާތީ. އަދި އަޅުގަނޑު ކަމަކާ ވާހަކަ ދައްކަން އުޅޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އަޅުގަނޑަކީ ޝުކުރުވެރި ނުވާ ކުއްޖެއް ކަމަށް އޭނާ ބުނޭ. ބައްޕަގެ ކައިވެނި ރޫޅާލާ މީހަކަށް ވާން އަޅުގަނޑު ބޭނުން ނުވީ."
އިބްރާހީމް ޝަހީނާއާ ދިމާއަށް ބަލާލީ ބީރައްޓެހި މީހަކާ ދިމާއަށް ބަލާލާ ފަދައިންނެވެ.
އޭނާ ލީނާގެ ކިބައިން ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދިނުމަށް އެދުނެވެ.
އެރޭ ހުރިހާ ހަގީގަތެއް އެކަކު އަނެކަކަށް އެނގުނެވެ. ގޭގެ މަސައްކަތްތަކާއި، ސްކޫލް ދަތުރަށް ނުދެވުނު ގޮތާއި، އުފަންދުވަހުގެ ފައިސާ އަތުލި ގޮތާއި، ރާޔާއަށްޓަކައި ކާނާ ފޮރުވި ގޮތާއި، ގުދަން ކޮޓަރީގައި އުޅެން ޖެހުނު ހާލާއި، އަދި ޔާން ބަލިވުމުން ބޭސް ނުދިން މައްސަލައެވެ.
ކޮންމެ ވާހަކައަކާއެކު އިބްރާހީމްގެ މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރު ބަދަލުވަމުން ދިޔައެވެ.
އޭނާއަށް ކުރިން އޮޅިފައި ހުރި ކަންކަން މިހާރު ހަނދާންވާން ފެށިއެވެ. ލީނާގެ ލޮލުން ފެނުނު ވަރުބަލިކަމާއި، ފައިސާއަށް އެދެން ޖެހިލުންވި ގޮތާއި، އަދި އަބަދުވެސް އޭނާ "ރަނގަޅޭ" ބުނި ބުނުމެވެ.
އޭނާ މަސައްކަތް ކުރީ ދަރިފުޅަށް ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް އަމިއްލަ ގޭތެރޭގައި ދަރިފުޅާ މެދު ކަންތައް ކުރަމުން ދިޔަ ގޮތް އޭނާއަށް ނުފެނުނީއެވެ.
"ބައްޕަ މާފަށް އެދެން،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "ބައްޕައަށް ސަމާލުކަން ދެވުނުލެއް ކުޑައީ. ފައިސާ ހޯދައިދިނުމަކީ ދަރިފުޅު ރައްކާތެރިކުރުމެއް ނޫން."
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އިބްރާހީމް އޭނާގެ ބޭންކް އެކައުންޓްތަކާއި ގޭގެ ޚަރަދުތައް ބެލިއެވެ. ލީނާ ދިން ކުލީގެ ފައިސާ ޝަހީނާ ވަނީ ވަކި އެކައުންޓަކަށް ޖަމާކޮށްފައެވެ. އޭގެ ބައެއް ފައިސާ ހޭދަކޮށްފައިވަނީ ރާޔާގެ ހެދުންތަކަށާއި، ދަތުރުތަކަށާއި، އޮންލައިން ވިޔަފާރިއަށެވެ.
ލީނާ ދެއްކި ހުރިހާ ފައިސާއެއް އޭނާ ހިސާބުކުރިއެވެ.
އެއީ ތިން ލައްކައަށްވުރެ ގިނަ ރުފިޔާއެވެ.
އިބްރާހީމް ބުނީ އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ރައްކާކޮށްފައި ހުރި އިންވެސްޓްމަންޓެއް ވިއްކާލުމަށްފަހު، ލީނާއަށް އެ ހުރިހާ ފައިސާއެއް އަމިއްލައަށް ދިނެވެ. އަދި ބާކީ ފައިސާ ޝަހީނާގެ އަތުން ހޯދާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
"މިއަކުން ދަރިފުޅުގެ ގެއްލުނު އަހަރުތަކެއް އަނބުރާ ނުލިބޭނެ،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު މިއީ ދަރިފުޅުގެ ހައްގު ފައިސާ."
ލީނާ އެ ފައިސާގެ ބައެއް ބޭނުންކޮށްގެން ދެ ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމަންޓެއް ކުއްޔަށް ހިފިއެވެ. އެއީ މާ އަގުބޮޑު ތަނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެތަނުގައި ބޮޑެތި ކުޑަދޮރުތަކާއި، ހެނދުނުގެ އިރުގެ އަލިކަމާއި، އަދި ޔާންއަށްޓަކައި ވަކި ކުޑަ ކޮޓަރިއެއް ހުއްޓެވެ.
އެތަނުގައި ހޭދަކުރި ފުރަތަމަ ރޭ، ޔާން އަހާލިއެވެ. "މަންމާ، ސޯފާ ކައިރީގައި މަގޭ ސްކޫލް ދަބަސް ބެހެއްޓިދާނެތަ؟"
ލީނާ ހިނިތުންވެލިއެވެ. "ދަރިފުޅު ބޭނުން ކޮންމެ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓިދާނެ. މިއީ ދަރިފުޅުގެ ގެއެއްނު."
އިބްރާހީމް ގިނަގިނައިން އެމީހުންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއެވެ. އޭނާ ޔާންގެ ފިލާވަޅުތަކުގައި އެހީވެދީ، ބާޒާރުކޮށްދީ، އަދި ދަރިފުޅާއެކު އޮތް ގާތްކަން އަލުން ބިނާކުރަން ފެށިއެވެ.
ޝަހީނާއާއެކު އޮތް ކައިވެނި ދެމިއެއް ނޯތެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ފައިސާގެ މައްސަލައަކުން ނޫނެވެ. ނަމަވެސް އެ ފައިސާގެ ސަބަބުން އެތައް އަހަރެއްގެ މަކަރާއި، ހީލަތާއި، އަދި ގަސްދުގައި ދިން އަނިޔާވެރިކަން ހާމަވުމުންނެވެ.
ރާޔާ ފުރަތަމަ ކުށްވެރިކުރީ ލީނާއެވެ.
"ކަލޭ އަހަރެމެންގެ އާއިލާ ހަލާކުކޮށްލީ،" އޭނާ ބުންޏެވެ.
ލީނާ މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ޖަވާބު ދިނެވެ. "ހަގީގަތަކުން އާއިލާއެއް ހަލާކެއް ނުވާނެ. އާއިލާ ހަލާކުވީ ކަލޭގެ މަންމަ އަހަންނާ މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތުން."
މަސްތަކެއް ފަހުން، ލީނާގެ އުފަންދުވަހު އިބްރާހީމް އައީ ކުޑަ ކޭކެއް ހިފައިގެންނެވެ. ކޭކުގައި އުުުުުުއްބައްތި ދިއްލިއިރު ޔާން އުފަލުން މޭޒުވަށައިގެން ދުވަމުން ދިޔައެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއަށް ސިޓީ އުރައެއް ދިނެވެ.
އޭނާ އެ ހުޅުވާލަން ޖެހިލުންވިއެވެ.
އޭގެ ތެރޭގައި އޮތީ އޭނާގެ ސަތާރަ ވަނަ އުފަންދުވަހު ބައްޕަ ދިން ބާ ފޮޓޯއެވެ. އޭނާގެ މަންމައާއި ބައްޕައާއެކު ހުރި ފޮޓޯއެވެ.
އޭގެ ފަހަތުގައި އޭނާ ލިޔެފައިވެއެވެ:
ދަރިފުޅާ، ގެއަކީ ލޯބި ހޯދުމަށް ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭ ތަނަކަށް ވެގެން ނުވާނެ. ދަރިފުޅު އެދުނީ ފައިސާއަކަށް ނުވަތަ ޚާއްޞަ އިނާޔަތްތަކަކަށް ނޫންކަން ބައްޕައަށް ވިސްނުނުލެއް ލަސްވީތީ މާފަށް އެދެން. ދަރިފުޅު އެދުނީ ހަމައެކަނި މީހެއްގެ ދަރިއެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަތުމަށް.
ލީނާ އެ ފޮޓޯ މޭގައި ޖައްސާލިއެވެ.
މުޅި އުމުރުގައިވެސް އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތީ، އޭނާއަކީ އެއްވެސް ތަނަކަށް އަމިއްލަ ހައްގު އޮތް މީހެއްތޯ އުފެދުނު ސުވާލެވެ.
ދެން އޭނާގެ ކުޑަ އެޕާޓްމަންޓަށް ބަލާލިއެވެ. ކޭކު ކަމުން ދިޔަ އޭނާގެ ދަރިފުޅާއި، ކައިރީގައި އިން އޭނާގެ ބައްޕައާއި، ކުޑަދޮރުން ވަންނަމުން ދިޔަ ހަވީރުގެ އަލިކަން އޭނާއަށް ފެނުނެވެ.
އެންމެ ފަހުން އޭނާއަށް ވިސްނުނެވެ.
ގެއަކީ އެންމެ ބޮޑު ކޮޓަރިއެއް ނޫނެވެ. އަގުބޮޑު ފަރުނީޗަރެއް ނޫނެވެ. ނުވަތަ މިލްކުވެރިކަމުގެ ލިޔުމުގައި އޮންނަ ނަމެއްވެސް ނޫނެވެ.
ގެއަކީ، ތިމާ ދުނިޔޭގައި ހުރުމުގެ ހައްގު ހޯދުމަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރަން ނުޖެހޭ ތަނެވެ.
ގެއަކީ، ވަކި މީހަކަށް ބުރަވުމެއް ނެތި، ބިރުވެރިކަމެއް ނެތި، އަދި ކުއްޔަކާ ނުލައި ލޯބި ލިބޭ ތަނެވެ.
އެ ރޭ، ލީނާ އޭނާގެ އަމިއްލަ އެޕާޓްމަންޓްގެ ބެލްކަނީގައި ހުރެ، މާލޭގެ އުޑުމައްޗަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނެވެ. އޭނާގެ ހަނދާނަށް އައީ އުމުރުން ސޯޅަ އަހަރުގައި އައްޑޫއިން އޭނާ ގެނައި ނޫކުލައިގެ ބާ ފޮށިގަނޑެވެ. އެ ދުވަހު އެ ފޮށިގަނޑުގައި ހުރީ ހަމައެކަނި އޭނާގެ އަންނައުނެއް ނޫނެވެ. އޭގައި ހުރީ ބައްޕަގެ ހިޔާވަހިކަމުގެ ދަށުން އާ ދިރިއުޅުމެއް ފެށުމުގެ އުންމީދާއި، ބީރައްޓެހި މާލޭގައި އަމިއްލަ ވަޒަނެއްގެ އިހުސާސް ކުރެވޭނެ ކަމުގެ ހުވަފެންތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ އަހަރުތަކެއްގައި އޭނާ އުޅެންޖެހުނީ "މެހުމާނެއްގެ" ގޮތުގައެވެ. އަމިއްލަ ބައްޕަގެ ގޭގައި، އަމިއްލަ ވަޒަން ހޯދުމަށް އޭނާއަށް ޖެހުނީ މުސާރައިގެ ބޮޑުބައި "ކުލީގެ" ގޮތުގައި ދައްކާށެވެ.
އިބްރާހީމް އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް، ލީނާގެ ކޮނޑުގައި އަތް ބާއްވާލިއެވެ. "ދަރިފުޅާ،" އޭނާގެ އަޑުގައި ހުރީ މީގެ ކުރިން ދުވަހަކުވެސް ނީވޭ ފަދަ މަޑުމޮޅިކަމެކެވެ. "ބައްޕައަށް މަޢާފުކުރާނެކަމުގެ އުންމީދުގައެއް ނޫން ބައްޕަ މި ވާހަކަ ދައްކަނީ. އެކަމަކު ދަރިފުޅު އެކަނިވެ، ބާކީވެފައި ހުރި ކޮންމެ ވަގުތަކީ ބައްޕަގެ ހިތުގައި އަޅާނެ ވަރަށް ބޮޑު ވޭނެއް. ބައްޕަ ހީކުރީ ފައިސާއާއި ހިޔާވަހިކަމަކީ ހުރިހާ އެއްޗެއް ކަމަށް. އެކަމަކު ބައްޕަގެ އަމިއްލަ ގޭގައި ދަރިފުޅަށް އަމާންކަން ހޯދައިދޭން ބައްޕަ ނުކުޅެދުނު."
ލީނާގެ ލޮލުން ހޯސްލާފައި ކަރުނަ ފޭބިއެވެ. "ބައްޕާ، އަޅުގަނޑު ދުވަހަކުވެސް ބައްޕަ ދެކެ ރުޅިއެއް ނާންނަން. އަޅުގަނޑަށް އެނގޭ ބައްޕަ މަސައްކަތް ކުރެއްވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށްޓަކައިކަން. އަޅުގަނޑު ހަމައެކަނި ބޭނުންވީ ބައްޕަގެ ގެއަކީ އަޅުގަނޑުގެވެސް ގެ ކަމަށް އިހުސާސްކުރަން. އަޅުގަނޑަށް މިލްކުވެރިކަމެއް ބޭނުމެއް ނޫން، ބޭނުންވީ ހަމައެކަނި ބައްޕަގެ ދަރިއަކަށް ވީތީ ލިބޭ ލޯތްބާއި އިހުތިރާމް."
އެ ވަގުތު ކޮޓަރިން ނިދިފައި އޮތް ޔާންގެ މަޑު އަޑެއް އިވުނެވެ. ލީނާ ގޮސް އޭނާގެ ދަރިފުޅުގެ ބޮލުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ޔާންގެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ އެއްވެސް ބިރެއް، ޖެހިލުންވުމެއް ނެތް އަމާންކަމެވެ. އެއީ ލީނާއަށް އޭނާގެ ކުޑައިރު ލިބުނު އަމާންކަމެއް ނޫނެވެ. އޭނާ އަޒުމް ކަނޑައެޅީ، އޭނާގެ ދަރިފުޅަށް ދުވަހަކުވެސް އެހެން މީހެއްގެ ލޯތްބާއި ހިޔާވަހިކަމަށް "ކުލި" ދައްކަން ނުޖެހޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ.
އިބްރާހީމް ލީނާއަށް ބަލާލުމަށްފަހު ބުންޏެވެ. "ދަރިފުޅާ، މިހާރު މިއީ ދަރިފުޅުގެ ގެއަކީ. މިތަނުގައި ދަރިފުޅަކީ ކުލި ދައްކާ މީހެއް ނޫން. ދަރިފުޅަކީ މި ގޭގެ ރާނީ. ބައްޕަގެ ބާކީ އޮތް އުމުރު ހޭދަކުރާނީ ދަރިފުޅާއި ޔާންއަށް އެ ގެއްލުނު ލޯތްބާއި އަޅާލުން ހޯދައިދިނުމުގައި."
އުޑުމަތީގައި ތަރިތައް ފިޔަޖަހަމުން ދިޔައިރު، ލީނާގެ ހިތުގައި އޮތީ ހަމައެކަނި ޝުކުރުވެރިކަމެވެ. އޭނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ އަނދިރި ސަފުހާތައް ނިމި، އުޖާލާ އާ ފެށުމަކުން އޭނާގެ ހަޔާތް އަލިވެއްޖެއެވެ. "ގެއަކީ" އޭނާގެ ހައްގުކަން މިއަދު އޭނާއަށް ކަށަވަރުވެއްޖެއެވެ. އަދި އެއީ ދުވަހަކުވެސް ކުއްޔަކަށް، ނުވަތަ ފައިސާއަކަށް ގަނެވޭނެ އެއްޗެއް ނޫންކަންވެސްމެއެވެ. ގެއަކީ ލޯބި ދޭ ތަނެވެ. ގެއަކީ ހިތްހަމަޖެހުން ލިބޭ ތަނެވެ. ގެއަކީ ބައްޕަގެ ދުވަހަކުވެސް ނޭދޭ އެ "ކުލި" ނުދައްކައި، ހަމަޖެހިލައިގެން ނޭވާލެވޭ ތަނެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު