އައިޖީއެމްއެޗްގެ ކުޑަކުދިންގެ އައިސީޔޫގެ ފިނި ކޮރިޑޯގެ ތެރޭގައި ހިފާލާފައިވަނީ މެޑިކަލް މެޝިންތަކުގެ މެދުކެނޑުމެއްނެތް ބީޕް އަޑާއި، ކެމިކަލް ސެނިޓައިޒަރުގެ ވަހެވެ. އެއީ ދުވަހަކުވެސް އިރުގެ އަލިކަމެއް ނުވަންނަ، ދުވާލާއި ރޭގަނޑުގެ ތަފާތު ވަކިކުރަން ނޭނގޭ ފަދަ ބަންދު މާހައުލެކެވެ. ފާއިތުވި ހަތަރު ދުވަހު އަހަރެންގެ ދުނިޔެ ހުއްޓިފައި އޮތީ އެ ފަނޑު އަލިކަމުގެ ތެރޭގައެވެ. ދުލުން ބޭރުނުވާ އެތައް ހާސް ދުއާތަކަކާއި، ބިރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ގަނޑުވެފައިވާ ހިތަކާއެކު އަހަރެން އިނީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ހަރު ގޮނޑީގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ.
ކުޑަކުޑަ ލޯބިލޯބި އައިލާ ދުނިޔެއަށް އައި ދުވަހަކީ އަހަރެންގެ މުޅި ހަޔާތް އަލުން އާވި ދުވަހެވެ. އޭނާގެ ހިނިތުންވުމާއި، އެ ކުދިކުދި އިނގިލިތަކުން އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި ހިފަހައްޓާލާ ވަގުތަކީ މުޅި ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިތާމައެއް ފިލައިދާ ވަގުތުކޮޅެކެވެ. ނަމަވެސް، އެ އުފާވެރިކަމުގެ މައްޗަށް ކަޅު ވިލާގަނޑެއް އެޅުނީ އަހަރެން ހީވެސް ނުކުރާ ފަދަ އަވަސް މިނެއްގައެވެ. ބިއްލޫރިގަނޑުގެ އަނެއް ފަރާތުގައިވާ އެނދުމަތީގައި، އެތައް ހޮޅިއަކާއި ނަރުތަކެއްގެ މެދުގައި ނިކަމެތިވެފައި އެ އޮތީ އަހަރެންގެ ފުރާނައިގެ އެއްބައެވެ. އެ މަންޒަރު ފެންނަ ކޮންމެ ސިކުންތަކު އަހަރެންގެ މޭ ފޫއަޅުވާލަނީ ބުނެދޭން ނޭނގޭ ފަދަ ރިހުމަކުންނެވެ.
"ކަލޭގެ ދަރިފުޅާ އެކަނިވީ އިތުރު ކާކު؟"
ޑޮކްޓަރު އައިޝަތުގެ އެ ސުވާލު މުޅި މާހައުލުގައި ގުގުމައިލިއެވެ.
ބިއްލޫރިގަނޑުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި، ހަ މަހުގެ އައިލާ އޮތީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ފަނޑު ފޮތިގަނޑެއްގެ ދަށުގައެވެ. އޭނާ ނޭވާލަމުން ދިޔައީ މެޝިނެއްގެ އެހީގައެވެ. މީގެ ހަތަރު ދުވަސް ކުރިން، އޭނާގެ ފައިތިލައަށް އަހަރެން ބޮސްދިން ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ދިޔައީ ހިނިތުންވަމުންނެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އަހަރެން ބަލަމުން މިދަނީ އޭނާގެ މޭމަތި ހަރަކާތްކުރާ މިންވަރަށެވެ. އެސްފިޔަޖަހާލާ ވަގުތުކޮޅު ތެރޭގައި ވެސް އެ ނޭވާ ހުއްޓިދާނެތީ އަހަރެން ހުރީ ބިރުން ނުހަނު ބޮޑު ފިކުރެއްގައެވެ.
"އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ބައެއް ފަހަރު މަންމަ. ފިރިމީހާ ގެއަށް އަންނަ ވަގުތުތަކުގައި އޭނާ."
ޑޮކްޓަރު ގޮނޑި ކައިރިކޮށްލިއެވެ.
"ކުއްޖާގެ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް އުނދަގޫވީ ފުށުގެ ސަބަބުން. އެކަމަކު ދެވަނަ ޓެސްޓުން ދައްކަނީ ކުއްޖާއަށް ނުލިޔެދޭ، ނިދި އަންނަ ފަދަ ބޭހެއްގެ އަސަރު ހުރި ކަމަށް."
ލިޔުމުގައި ހުރި ބަސްތައް ފަހުމްނުވެ އަހަރެން އެއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
"ޑޮކްޓަރު ތިޔަ ވިދާޅުވަނީ މީހަކު އޭނާއަށް ބޭސް ދިނީއޭތަ؟"
"އެ ބޭސް ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވީ ކިހިނެއްކަން އަހަރެމެން ހޯދަން އެބަޖެހޭ. ހަމައެކަނި ލެބޯޓްރީ ރިޕޯޓަކުން އެކަން ކުރީ ކާކުކަމެއް ނޭނގޭނެ."
އަހަރެންގެ އިނގިލިތަކުން ބޮލުގައި އޮތް ދައްތިގެ ކައިރިފަށުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާލެވުނެވެ. އެވަގުތު، މި ހާދިސާ ހިނގުމުގެ ތިން ދުވަސް ކުރިން މަންމަ ބުނި ވާހަކައެއް ހަނދާނަށް އައެވެ.
ބަލާބަލަ، އަހަރެމެން ކައިރީގައި އޭނާ ކިހާ އަރާމުކޮށް އެ ނިދަނީ. ކަލޭ މާ ބޮޑަށް ފިކުރުކުރާތީ މައިންބަފައިކަން ތިޔަ އުނދަގޫވަނީ.
އެދުވަހު ހަވީރު އައިލާ އޮތީ ދެ ގަޑީގެ ކާނާ ދޭންޖެހުނު އިރުވެސް ނުހޭލާ ނިދާފައެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ވަރުބަލިވެފައި ހުރީ އޮތީކަމަށެވެ.
"ޔާﷲ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "އެމީހުން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް އެ ކުރީ ކީއް؟"
އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ނައީމް އައިޖީއެމްއެޗަށް އައީ މަސައްކަތުގައި އުޅުނު ގޮތަށް އޮފީސް ގަމީހުގައެވެ. އޭނާ ދިޔައީ ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން މާލެއާއި ހުޅުމާލެއާ ދެމެދު ދަތުރުކޮށް، ލިބޭ ކޮންމެ ހުސް ވަގުތަކު ހޮސްޕިޓަލުގައި ހޭދަކުރަމުންނެވެ. އެދުވަހު އަހަރެންގެ މޫނު ފެނުމާއެކު އޭނާ ދޮރުމަތީގައި މަޑުޖެހުނެވެ.
"ކިހިނެއްވީ؟"
އަހަރެން އޭނާއަށް ރިޕޯޓު ދިނީމެވެ. އޭނާ އެ ރިޕޯޓު ދެ ފަހަރަކު ކިޔާލިއެވެ.
"ޝިފާނާ..."
"މަންމަ އަބަދުވެސް ބުނާނެ މަންމަ ކައިރީގައި އައިލާ މާ އަރާމުކޮށް ނިދައޭ."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ބުނާނީ އެއީ އަހަރެން ހީކުރާ ގޮތް ކަމަށެވެ. މުޅި އުމުރުގައިވެސް އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން އަހަރެންނަށް ދަސްކޮށްދިނީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޝައްކުކުރުމަށެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އެހިއެވެ، "އިތުރު ކޮން ކަމެއް ހަނދާންވަނީ؟"
"އަހަރެން ފެންވަރަން ދާއިރު އޭނާ ބަލާނެކަމަށް ކޮއްކޮ އަބަދުވެސް ބުނާނެ. ވަރަށް ބާރުއަޅާނެ އެކަމަށް. އަދި ބައެއް ފަހަރު އަހަރެން އަންނައިރު އައިލާ އޮންނާނީ ނިދާފައި."
ނައީމް އޭނާގެ މޫނުގައި އަތްއެޅިއެވެ. އިރުކޮޅަކަށް އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުއްޓެވެ. ދެން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ.
"އަހަރެމެން ޑޮކްޓަރަށް ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭނަން. ކުދިކުދި ކަންތައްތައްވެސް."
"އެއީ މަންމަ ކަމަށް ވެއްޖެއްޔާ ދެން ވާނީ ކިހިނެއް؟"
އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާޅުވިއެވެ.
"އެހެންވެއްޖެއްޔާ، އެއީ ހަމަ މަންމަ ކުރި ކަމަކަށް ވާނީ."
އެ ފަސް ބަހުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ލިބުނު ތަދު، ކޮންމެ ފަދަ އޮޅުވާލުމަކުން ލިބޭ ތަދަށްވުރެ ބޮޑެވެ.
އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޝައުނާއަކީ އަހަރެންނަށްވުރެ ތިން އަހަރު ހަގު ކުއްޖެކެވެ. އައްޑޫގައި ބޮޑުވި އިރުވެސް، އޭނާއަކީ އަބަދުވެސް މައިންބަފައިންގެ ހިމާޔަތް ލިބޭ ކުއްޖާއެވެ. އޭނާ އެއްޗެއް ހަލާކުކޮށްފިނަމަ، ކުށްވެރިވަނީ އެ އެއްޗެއް އެތަނުގައި ބެހެއްޓި އަހަރެންނެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް މަލާމާތްކޮށްފިނަމަ، އެއީ އޭނާގެ މޫޑު ހުރި ގޮތުން ކަމަށް ބަލައި ކެތްކުރަން ޖެހެނީ އަހަރެންނަށެވެ. އޭނާ އަހަރެންގެ އަތުން ފައިސާ ނަގާފައި ނުދިނުމުން ބައްޕަ ބުނާނީ، "ކަލޭގެ ދާއިމީ ވަޒީފާއެއް އެބައޮތެއްނު، ކީއްކުރަން މަދު ރުފިޔާކޮޅަކަށް ކޮއްކޮ ލަދުގަންނަވަނީ؟" ކަމަށެވެ.
މާލެއަށް ބަދަލުވެ ކައިވެނިކުރި ފަހުންވެސް އެ އާދަ ބަދަލެއް ނުވިއެވެ. ވަޒީފާއަކަށް ކުރިމަތިލާން ޝައުނާ އަހަރެމެންގެ ގޭގައި މަޑުކުރިއެވެ. އޭގެ ފަހުން އަހަރެންގެ މައިންބަފައިންވެސް ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ. އަހަރެމެންގެ ކުޑަކުޑަ އެޕާޓްމަންޓް އެމީހުންގެ ދަބަސްތަކާއި، ޒުވާބުތަކާއި، އަދި ޚިޔާލުތަކުން ފުރިބާރުވިއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އެމީހުން ތިބޭށެވެ. އެއީ ހިތްދަތި ހަގީގަތެވެ. އައިލާ ލިބުނު ފަހުން މަންމަ މަތިން ހަނދާންވާ ވަރުން ކުޑަކުޑަ ހެދުންތައް ފަތްޖަހަން އިންނައިރު ބައެއް ފަހަރު ރޮވެއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލައިގެން އިނދެ "ދަރިފުޅު ތިޔަ ކުރަނީ ރަނގަޅަށް" ކަމަށް ބުނާނެ މީހެކެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެން އައިލާގެ ހުން ބަލާއިރު މަންމަ ހުންނާނީ ފުން ނޭވާއެއް ލައިގެން ބަލަހައްޓާށެވެ.
"ކަލޭ ތިޔަ ކުއްޖާ މާ ބޮޑަށް ހާސްކުރަނީ."
ކުއްޖާ އަތަށްލުމުގެ ކުރިން އަތްދޮވުމަށް އަހަރެން ބުނުމުން ޝައުނާ ހީލާނެއެވެ.
"އަހަރެމެން ތި ދަރިފުޅުގައިގައި އިނގިލިކުރިވެސް ޖައްސައިގެން ނުވަނީތަ؟"
އެންމެން ހޭތީ އަހަރެންވެސް ހިނިތުންވެލަނީއެވެ. މިހާރު، އައިސީޔޫގެ ބޭރުގައި ހުރެ އެ ހުރިހާ ހިނިތުންވުންތަކެއް ހަނދާނަށް އެބައާދެއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ހެނދުނު ފުލުސް އޮފިސަރަކު އަހަރެމެންނާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭނާ އެހީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖަހާ ފުށްދަޅާ ބެހޭގޮތުންނާއި، އެ ބޭނުންކުރީ ކާކުކަމާއި، އަދި އޭގެ ފަހުން ކޮއްކޮ ބުނީ ކީކޭތޯއެވެ. އައިލާ ހޭނެތުނު ދުވަހު ނައީމް އެ ފުށްދަޅު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެނައެވެ. ވީގޮތް ދެނެގަތުމަށް އެހީތެރިވެދާނެ ކޮންމެ އެއްޗެއް ބެހެއްޓުމަށް ޑޮކްޓަރުން އެދުނެވެ.
"އޭނާ ބުނި އެ ބަދަލުކުރީއޭ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ކޯޗަކަށް؟"
"އޭނާ ބުނީ ބަދިގޭގައި ހުރި އެއްޗަކަށޭ. އެހެން ބުނިއިރު އޭނާ ހުރީ ހޭން." އަހަރެންގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
"އަހަރެން އޭރު އައިލާގެ ނެޕީ ބަދަލުކޮށްލީ ހަމަ. ދެން އޭނާ ކެއްސަން ފެށީ. އަހަރެން އޭނާ އުފުލާލިތަނާ..."
އެ ބިރުވެރި އިހުސާސް އަދިވެސް އަހަރެންގެ އަތަށް އެބަވެއެވެ. ނިދާފައި އޮންނަ ކުއްޖަކު އުރާލުމުން ކުރެވޭ އިހުސާސާއި، އެއްވެސް ބާރެއް ނެތިފައި އޮންނަ ކުއްޖަކު އަތްމައްޗަށް ދޫވެގެންދާ އިހުސާސް ވަރަށް ތަފާތެވެ.
"އަހަރެން ގުޅީ 3:18 ގައި،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ފޯނުން އެވަގުތު އަދިވެސް އަހަރެންގެ ލޯމަތިން ފެންނަ ކަހަލަ."
އަހަރެން ހަމައަކަށް އެޅެންދެން އޮފިސަރު މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެން ފޯނުގެ މެސެޖުތައް ބަލައިލީމެވެ. ބައްޕަ އެގާރަ މެސެޖު ފޮނުވާފައި އޮތެވެ.
މި މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންދޭ.
ކަލޭގެ ކޮއްކޮގެ މުސްތަގުބަލު ހަލާކުވެދާނެ.
އައްޑޫ މީހުންނަށް މިކަން އެނގޭނެ.
އެންމެ ފަހު މެސެޖުގައި އޮތީ:
ކަލޭ ބޮޑުކުރީ މިފަދަ ގޮތަކަށް ނޫން.
އަހަރެން އެ މެސެޖު ނައީމަށް ދެއްކީމެވެ. އޭނާ ބިއްލޫރިގަނޑުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮތް އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅަށް ބަލައިލިއެވެ.
"ފެންނަ ފެނުމަށް ބަލާއިރު،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އެމީހުން ގަބޫލުކުރަނީ ކޮންމެ ފަދަ ކަމެއް ކުރިޔަސް ކަލޭ ކެތްކޮށްގެން ހުންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް."
ހަވަނަ ދުވަހު ހެނދުނު، ޑޮކްޓަރުން އައިލާގެ ނޭވާލާ މެޝިނުގެ އެހީ ކުޑަކުރަން ފެށިއެވެ. ނަރުސް ކުއްޖަކު އަހަރެންނަށް ގޮވާލިއެވެ.
"ޝިފާނާ، ދަރިފުޅުގެ އަތުގައި ހިފާލެވިދާނެ."
އަހަރެންގެ އިނގިލި އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތްތިލައިގެ ތެރެއަށް ލެއްވީމެވެ. އޭނާގެ އިނގިލިތައް ކިރިޔާ ހަރަކާތްކޮށްލިއެވެ.
"އައިލާ،" އަހަރެން އޭނާއާ ދިމާލަށް ގުދުވެލާފައި މަޑުމަޑުން ގޮވާލީމެވެ. "މަންމަ މިއިނީ."
އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުލިބުނެވެ. އަހަރެން އަލުން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ.
"ހަނދާންވޭތަ ކުޑަކުޑަ ރީނދުލު ތާރަ؟ ބައްޕަ އެ ގެނެސްފި. އެ އޮތީ ދަރިފުޅަށް އިންތިޒާރުގައި."
އަހަރެންގެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނަތައް އޭނާގެ ފޮތިގަނޑަށް އެޅުނެވެ.
"ދަރިފުޅު ހިނިތުންވާކަށް ނުޖެހޭ. އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާކަށް ނުޖެހޭ. ހަމައެކަނި އަހަރެމެންނާއެކު ހުރެދީ."
އޭނާގެ އިނގިލިތަކުން އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި ބާރުކޮށްލިއެވެ. ވަރަށް ކުޑަކޮށް ނަމަވެސް، އަހަރެންނަށް އެކަން އިހުސާސްވިއެވެ.
"ނައީމް."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރިއަށް އައެވެ.
"އޭނާ އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި ހިފަހައްޓައިފި."
ނައީމް ބޯ ގުދުކޮށްލައިގެން ބަލަން ހުއްޓެވެ. ދެން އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅު އަލުން އޭނާގެ އަތް ހަރަކާތްކޮށްލިއެވެ. ފިރިމީހާއަށް ރޮވުނީ އެއްވެސް އަޑެއް ބޭރުނުވާ ހާލުގައެވެ. ފާއިތުވި ހަ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، އޭނާ ގޮވައިގެން ގެއަށް ދާނެ ދުވަހެއްގެ ޚިޔާލުކުރަން އަހަރެންނަށް ކެރުނެވެ.
އެދުވަހު ހަވީރު، މަންމަ ނޭނގޭ ނަންބަރަކުން ގުޅިއެވެ. އަހަރެން ފޯނު ނެގީ، އައިލާގެ ހާލު އަހާލާނެ ކަމުގެ ކުޑަ އުންމީދެއް އޭރުވެސް ހިތުގެ ކަނެއްގައި އޮތުމުންނެވެ.
"ޝިފާނާ،" މަންމަ ބުންޏެވެ. "ފުލުހުން ކޮއްކޮއާ ސުވާލުކުރަނީ ކީއްވެ؟"
"އެއީ މީހަކު އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް ބޭސް ދިނީމަ."
އިރުކޮޅަކު މަންމަ ހަނު ހުއްޓެވެ. ދެން ބުންޏެވެ، "ކަލެއަށް ފަހުމްނުވާ ވާހަކަ ނުދައްކާ."
"ޑޮކްޓަރުންނަށް އެކަން ފެނުނީ."
"ޑޮކްޓަރުން ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ބިރުވެރިކޮށް ދައްކާނީ."
އަހަރެން ކޮޅަށް ތެދުވީމެވެ.
"މަންމާ، ދަރިފުޅުގެ ނޭވާ ހުއްޓުނު."
" މަންމަ ތިހީ ކުރަނީ އަހަރެންނަށް އެކަން ނޭނގެނީ ކަމަށްތަ؟"
"އެހެންވީއިރު، ދަރިފުޅު މިހާރު ނޭވާލާ ތޯވެސް މަންމަ އަހާނުލީ ކީއްވެ؟"
މުޅި ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. ހޮސްޕިޓަލުގެ ކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލައިލިއިރު ބޯކޮށް ވާރޭވެހެނީއެވެ.
މަންމަގެ އަޑު މަޑުކޮށްލިއެވެ. "ޝައުނާ ބޭނުންވީ ހަމައެކަނި ކަލެއަށްވުރެ އެހެން މީހުންނަށްވެސް ކުއްޖާ ބެލޭނެކަން އަންގައިދޭން."
"މަންމަ އައިލާއަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ދިނިންތަ؟"
"ވާހަކަދައްކާއިރު ސަމާލުވޭ."
"ދިނިންތަ؟"
"އާއިލާ އުޅުނީ ވަރަށް އުނދަގޫކޮށް. ކަލޭ އެއްވެސް މީހަކަށް އޭނާ ހަމައަކަށް އަޅުވާކަށް ފުރުސަތެއް ނުދެމެއްނު."
އަހަރެންގެ ކަކުލުން ބާރުދޫވިއެވެ. "ކޯޗެއްހޭ މަގޭ ދަރިފުޅަށް ދިނީ؟"
"އަހަރެން އެއްޗެއް ނުދެން،" މަންމަ އަވަސްއަވަހަށް ބުންޏެވެ. "އަހަރެން މި ބުނީ އޭނާ އުނދަގޫކުރިއޭ."
"މަންމާ—"
"ގެއަށް އާދޭ. އާއިލާގެ ތެރޭގައި މިކަން ވާހަކަދައްކައިގެން ހައްލުކުރާނީ."
އަހަރެން ވޯޑާ ދިމާލަށް ބަލައިލީމެވެ. "އަހަރެންގެ އާއިލާ މިތިބީ މިތަނުގައި."
އަހަރެން ފޯނު ކަނޑާލީމެވެ. އަދި ބިމުގައި އިށީނީމެވެ. އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ކޮޅަށް ހުރެވޭނެ ވަރުގެ ބާރެއް އޭރު އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަކު ނެތެވެ.
ތަހުގީގުން ހުރިހާ ކަމެއް އެނގުނީ އެއްފަހަރާ އެއް ނޫނެވެ. އެކި ދުވަސްމަތިން ކުދިކުދި މައުލޫމާތުތައް ލިބެމުން ދިޔައެވެ. މެސެޖުތަކާއި، އެކަކު އަނެކަކާ ދިމާނުވާ ވާހަކަތަކެވެ. މައިންބަފައިންގެ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ކުޑަ ބޭސް ފުޅިއެއް ފެނުނެވެ. އައިލާ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިރު ނިދާފައި އޮތް ހަވީރުތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު އުފެދުނެވެ.
މައިންބަފައިން އަހަރެން ކުށްވެރިކުރާ ވާހަކަ އިވުމުން، އައްޑޫގައި ހުރި އަހަރެންގެ ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ ގުޅިއެވެ.
"އަހަރެން ވާހަކައެއް ބުނަން އެބަޖެހޭ،" ބޮޑުދައިތަ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލައެވެ. "ކުއްޖާ ނިންދަވަން އެއްޗެއް ދޭ ވާހަކަ ކަލޭގެ މަންމަ ބުނި. އަހަރެން ބުނިން އެހެން މީހުންގެ ބޭސް ކުޑަކުދިންނަށް ދީގެން ނުވާނެއޭ. މަންމަ ބުނީ އޭނާއަށް ކުރެވޭ ނުކުރެވޭ ކަންތައް އެނގެޔޭ."
އަހަރެން އަނގަމަތީގައި އަތްއެޅީމެވެ. "ކޮން އިރަކު؟"
"މިދިޔަ ހަފުތާގައި."
"ކީއްވެ އަހަރެންނަށް ނުގުޅީ؟"
އޭނާ ރޯން ފެށިއެވެ. "އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެން ބުނި ބަސްތަކުން އޭނާ ބިރުގަނެ އެކަން ހުއްޓާލާނެ ކަމަށް. އަހަރެންނަށް ކުށްހީއެއް ކުރެވުނީ."
އެވަގުތު ބޮޑުދައިތަ ދެކެވެސް އަހަރެން ރުޅިއައެވެ. އެންމެންވެސް އުޅުނީ މަންމަ ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީއެވެ. އަހަރެންނަށް އިންޒާރެއް ދޭކަށް އެކަކުވެސް ހަނދާނެއް ނުކުރިއެވެ.
"ފުލުހުންނަށް ކިޔައިދީ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ކިޔައިދޭނަން."
"މިހާރު އޭނާ ހިމާޔަތްކުރަން ނޫޅޭތި."
"ނޫޅޭނަން ޝިފާނާ."
ހާދިސާ ހިނގިތާ ނުވަ ދުވަސް ފަހުން އައިލާ ވެންޓިލޭޓަރުން ނެގުނެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ރުއިމުގެ އަޑު ހުރީ ވަރަށް ބަލިކޮށެވެ. ރޭގަނޑު އޭނާ ކުޑަކޮށް ގިނައިރު ނިދާލާނެ ނަމައޭ ހިތަށްއެރި ކިތަންމެ ރެއެއް ދިޔައެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެ ކުޑަކުޑަ ރުއިމުގެ އަޑަކީ މުޅި އުމުރުގައިވެސް އަހަރެން އަޑުއަހަން ބޭނުންވި އެންމެ އުފާވެރި އަޑެވެ.
"އޭނާ އުރާލެވިދާނެތަ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.
ނަރުސް ކުއްޖާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު، އައިލާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ހޮޅިތަކާއި ނަރުތަކަށް ބަލައިގެން އޭނާ އަހަރެންގެ މޭގައި ޖައްސާލީމެވެ. އައިލާގެ ކޮލުކުރި އޮތީ އަހަރެންގެ ދަތްދޮޅި ދަށުގައެވެ. އޭނާގެ ގައިން ދުވަނީ ހޮސްޕިޓަލު ސައިބޯނީގެ ވަހެވެ. އަހަރެން ލޯ މަރާލީމެވެ.
"މަންމައަށް މާފުކުރޭ،" އަހަރެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ބޮސްދެމުން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "މާފުކުރޭ ދަރިފުޅާ."
ނައީމް ގޮނޑި ކައިރީގައި ކަކޫޖަހައިގެން އިށީނެވެ.
"މިއީ ކަލޭ ކުރި ކަމެއް ނޫން."
"އަހަރެން ދަރިފުޅު އެމީހުންނާ ހަވާލުކުރީ."
"ކަލޭ ދަރިފުޅު ހަވާލުކުރީ ދަރިފުޅު ދެކެ ލޯބިވާންޖެހޭ އަދި ހިމާޔަތް ދޭންޖެހޭ ބަޔަކާ."
އަހަރެން ބޯ ހޫރާލީމެވެ. "އެމީހުން އަހަރެންނާ މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތް އަހަރެންނަށް ކުރިންވެސް އެނގޭ. އެހެންވިއްޔާ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާ މެދު އެމީހުން ތަފާތު ގޮތަކަށް، ރަނގަޅަށް ކަންތައް ކުރާނެ ކަމަށް އަހަރެން ގަބޫލުކުރީ ކީއްވެ؟"
ޖަވާބު ދިނުމުގެ ކުރިން ނައީމް އިރުކޮޅަކު ހިމޭނުން އިނެވެ. ދެން މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. "އެއީ ކަލޭގެ ހިތްހެޔޮކަމުން. އަމިއްލަ ދަރިފުޅަށް މާމައާއި ކާފަގެ އަޅާލުމާއި ލޯބި ލިބެން ކަލޭ އިންތިހާއަށް އެދޭތީ. އަދި އަމިއްލަ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ކަލެއަށް ނުލިބުނު ލޯބި، ދަރިފުޅަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރެވުނީތީ. އެއީ ކަލޭގެ ކުށެއް ނޫން."
އަހަރެންނަށް ބާރަށް ރޮވުނެވެ. ދަރިފުޅު އަހަރެމެން ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ނިދާފައި އޮއްވައި، އޭނާގެ ނިތްކުރި އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ޖައްސާލިއެވެ. އަހަރެމެން ދެމީހުން ކުރެ އެކަކަށްވެސް އިތުރަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނެތެވެ.
ޝައުނާ ފަހުން އެއްބަސްވީ އޭނާ ގަސްތުގައި ފުށް ބަދަލުކުރި ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނަމުން ދިޔައީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމުގެ ނިޔަތެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ތަހުގީގަށް ފެނުނު މެސެޖުތަކުން މުޅި މަންޒަރު ސާފުވިއެވެ. އެންމެން އައިލާއަށް ސަމާލުކަން ދޭތީ އޭނާ އޮތީ ޝަކުވާކޮށްފައެވެ. އޭނާ ބުނެފައިވަނީ އަހަރެންނަކީ ކެތްނުކުރެވޭ ވަރުގެ މީހެއް ކަމަށެވެ. މަންމައަށް ފޮނުވާފައި އޮތް އެއް މެސެޖުގައި އޮތީ:
އެއްފަހަރު އޭނާ ބިރުގަންނަވާލާ. އޭރުން އޭނާއަށް އެނގޭނީ ކުދިން ބަލަން އެނގެނީ ހަމައެކަނި އޭނާއަށް ނޫންކަން.
މިކަމުގައި މަންމަގެ ބައިވެރިވުން އޮތް މިންވަރު ތަހުގީގުން ހާމަވާން ފެށީ އެހިސާބުންނެވެ. މަންމަގެ ބައިވެރިވުން އެނގުނީ ވަކިންނެވެ. އަހަރެން ބޭރުގައި އުޅޭ ވަގުތު ކުއްޖާ މަޑުން ބޭއްވުމަށްޓަކައި، އެއް ފަހަރަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު މަންމަ އައިލާއަށް ބޭސް ދީފައިވެއެވެ. އެކަން އެނގުމުން، އަހަރެން ގެއަށް އަންނަ ވަގުތު މަންމަ އައިލާގެ އެނދު ކައިރީގައި ސައިބޯން އިންނަ ހަނދާން އައެވެ.
ފެނޭތަ؟ މަށާ އެކީ އޭނާ ވަރަށް މަޑުން އޮވޭ.
އަހަރެން ހޮސްޕިޓަލުގެ ފާޚާނާއަށް ގޮސް ހޮޑުލެވުނެވެ. ފުށުގެ ހާދިސާގެ ސަބަބުން އަހަރެމެން ހޮސްޕިޓަލަށް އަންނަން ޖެހުނެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގެ ސަބަބުން، އެ ހާދިސާ ނުހިނގި ނަމަ ދުވަހަކުވެސް ނޭނގޭނެ ކަންތައްތަކެއް ފަޅާއެރިއެވެ. އެކަމާ މެދު ވިސްނާލުމުން، ހިނގާދިޔަ ކަންތަކާ އެއްވަރަށް އަހަރެން ބިރުގަތެވެ.
ދެދުވަސް ފަހުން ވޯޑުން ބޭރުގައި ބައްޕަ އަހަރެންނާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. ސެކިއުރިޓީން އޭނާ އެތެރެއަށް ވަނުން މަނާކުރި ނަމަވެސް، އޭނާ މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރީ ލިފްޓު ކައިރީގައެވެ.
"ކަލޭގެ ބޭނުން ފުދިއްޖެއެއްނު،" ބައްޕަ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި މަޑުކޮށްލީމެވެ. "ދާށޭ."
"ކަލޭގެ މަންމައަކަށް ނުނިދޭ."
އަހަރެން ބައްޕައަށް ބަލައިލީމެވެ. "ނުވަ ދުވަސް ވަންދެން، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު މެޝިނެއްގެ އެހީގައި ނޭވާލާތަން އަހަރެން ބަލަން ހުރިން."
"މިހާރު އޭނާ އެދަނީ ރަނގަޅުވަމުންނެއްނު." އެ ޖުމުލަ ބުނެލިލެއް އާދައިގެ ކަމުން އަހަރެންނަށް ގަބޫލުކުރަންވެސް ދަތިވިއެވެ.
ބައްޕަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ، "ވޭތުވެދިޔަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން އެންމެންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކޮށްލަނީ ކީއްކުރަން؟"
"އެއީ ވޭތުވެދިޔަ ކަމެއް ނޫން."
"މީހުންތައް އެދަނީ ތަފާތު ވާހަކަދައްކަމުން"
"ދައްކަފާނެ."
ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން ރުޅިވެރިކަން ފާޅުވިއެވެ. "އަހަރެން މިއީ ކަލޭގެ ބައްޕަ."
"އެނގޭ."
"ކަލޭ އަހަރެމެންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރަންޖެހޭނެ."
އަހަރެންގެ އަތް ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ، އެކަމަކު އަޑު ހުރީ ސާފުކޮށެވެ. "ހޮސްޕިޓަލު ކޮޓަރިން ބޭރަށް އަހަރެން ކޮށްޕާލިއިރު، އަހަރެންނަކީ ބައްޕަގެ ދަރިފުޅުކަން ހަނދާން ހުރިތަ؟"
އޭނާ ވަށައިގެން ބަލައިލިއެވެ. "އަޑު މަޑުކުރޭ."
"މަންމަ އަހަރެންނަށް ހަމަލާދިންއިރު، އެކަން ހުއްޓުވަން ބައްޕަ ބުނިންތަ؟"
"މަންމަ ހުރީ ދެރަވެފައި."
"އައިލާގެ ހާލަކީ ކޮބާ؟ މަންމައަށް ކޮން ހައްގެއް އޮތީ؟"
ބައްޕައަކަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. ސެކިއުރިޓީ ގާޑަކު ކައިރިއަށް އައެވެ. މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި ނުކުންނަން ބުނުމުން ބައްޕަ ހުރީ ލަދުން ރުޅިއައިސްފައެވެ. ލިފްޓުގެ ދޮރު ލެއްޕެންދެން އަހަރެން ބަލަން ހުރީމެވެ. ދެން އަނބުރާ ދަރިފުޅު ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ.
އަށާރަ ދުވަސް ފަހުން އައިލާ ގެއަށް ގެނެވުނެވެ. ޑޮކްޓަރުން ތިބީ އުންމީދުގައެވެ. ކުރިއަށް އޮތީ ގަވާއިދުން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމާއި އިތުރު ޓެސްޓުތަކެވެ. އެމީހުންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެއްފަހަރާ ކަށަވަރުކޮށްދޭކަށް ނޭނގެއެވެ. އަހަރެން އެ ނޭނގުމާ އެކު ދިރިއުޅެން ދަސްކުރީމެވެ.
ގެ ފެންނަނީ ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށެވެ. އެނދުގެ ކައިރީގައި ހުރި ފޮތި ވަށިގަނޑާއި، ސޯފާ ދަށުގައި އޮތް ކުޑަ އިސްޓާކީނެވެ. އަދި އަލަމާރީގައި ހުރި ބިސްކޯދު ޕެކެޓެވެ. އެކަމަކު ނައީމް ވަނީ ގޭގެ ތަޅު ބަދަލުކޮށްފައެވެ. އޭނާ ވަނީ މައިންބަފައިންނާއި ކޮއްކޮގެ ތަކެތި ބަންދުކޮށް، އެހެން މީހެއް މެދުވެރިކޮށް އެމީހުންނާ ހަވާލުކުރަން އިންތިޒާމްކޮށްފައެވެ.
ފުރަތަމަ ރޭ، އަހަރެން އައިލާގެ އެނދު ކައިރީގައި ހޭލާ އިނީމެވެ. ދެގަޑި ބައިގައި ނައީމް ހޭލައިގެން އައިއިރު އަހަރެން ހުރީ އައިލާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.
"އޭނާ ނޭވާލާ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
"އެނގޭ."
"ނިދާލަން ދޭ."
"ނިދާނެ ގޮތެއް ނޭނގެ."
އޭނާ ގޮނޑިއެއް ގެނެސް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށް މާ ބޮޑަކަށް ނުނިދެއެވެ. އެކަމަކު ބިރުގަންނަ ވަގުތު، މިހާރު އަހަރެން ހުންނަނީ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ.
ތިމާގެ މީހުން ގުޅަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް މީހުން އަހަރެމެންނާ އެކު ރޮއެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ސުވާލެއް ކުރުމެއް ނެތި ކާއެއްޗެހި ގެނެސް ތަށިތައް ދޮވެދެއެވެ. އަދި ބައެއް މީހުން އަހަރެން ބޭނުންނުވާ ނަސޭހަތްތައް ދެއެވެ.
"މަންމަ ކަލޭ ބަލައި ބޮޑުކުރީ ނުވަ މަސް ވަންދެން ބަނޑުގައި ބާއްވައިގެން."
"ކޮއްކޮ އަދި މާ ޒުވާން."
"އާއިލީ ކަންތައްތައް ޖެހޭނީ އާއިލާ ތެރޭގައި ބަހައްޓަން."
އެންމެންނަށް ކަންތައްތައް ސާފުކޮށްދިނުން އަހަރެން ހުއްޓާލީމެވެ. އެއްދުވަހު ހަވީރު ބޮޑުބޭބެއަކު ބުންޏެވެ، "މާފުކުރުމާ މެދު ވިސްނާލަބަލަ."
ނައީމްގެ މޭމަތީގައި ނިދާފައި އޮތް އައިލާއަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ. "އަހަރެން މި މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮންމެ ދެ މިނެޓަކުން ދަރިފުޅު ދިރިހުރިތޯ ނުބަލައި ރޭގަނޑު ހޭދަކުރެވޭތޯ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "މިއަދު އަހަރެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމަކީ މިއީ." އޭނާގެ ދުލުން ޖަވާބެއް ނައެވެ.
ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ އައްޑޫއިން އައިސް ހަފުތާއަކު މަޑުކުރިއެވެ. އައިލާ އުރާލުމުގެ ކުރިން އޭނާ އަތްދޮވެއެވެ. އަހަރެމެންގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހައެވެ. އެއްދުވަހު ހެދުން ފަތްޖަހަން އިނދެފައި އޭނާ ބުންޏެވެ، "އަހަރެން މިތަނުގައި ހުރީމަ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅޭ ދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އަތުގައި އޮތް ކުޑަ ހެދުން ބޭއްވީމެވެ. "މަންމަ އެހެން ބުނާނެ ނަމައޭ ހިތަށްއެރި."
ބޮޑުދައިތަ އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. "އެނގޭ." ކުޑަކުއްޖަކު ފަދައިން އަހަރެން އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅައިގެން ރޮއިގަތީމެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން މަންމަގެ ސިޓީއެއް ލިބުނެވެ. އޭނާ ލިޔެފައިވަނީ ގޭތެރޭގައި އަމާންކަން ބޭނުންވީ ކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ބޮޑު ކަމެއް ވެދާނެ ކަމަށް ދުވަހަކުވެސް ހީނުކުރާ ކަމަށެވެ. ނިންމާލަމުން އޭނާ ބުނެފައިވެއެވެ:
*މަންމަ ދަރިފުޅު މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވޭ. *
އަހަރެން އެ ޖުމުލަ އެތައް ފަހަރަކު ކިޔައިލީމެވެ. އެއަށްފަހު ޖަވާބުގައި ލިޔުނީމެވެ.
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އައިސީޔޫގައި އޮތްއިރު، އަހަރެންވެސް މަންމަ މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވި. ދަރިފުޅުގެ ހާލު އަހާލާނެ ވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރިން. އެހެން މީހަކު ހިމާޔަތްކުރަން ނޭދި، މަންމަ ކުރި ކަމަށްޓަކައި ދެރަވެ މާފަށް އެދޭނެ ވަގުތަކަށް ބަލަބަލައި ހުރިން.
އައިލާއާ ކައިރިވުމުގެ ފުރުސަތެއް މަންމައަކަށް ނުދެވޭނެ. އަހަރެންގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ތިމާގެ މީހުން ފޮނުވުން ހުއްޓާލާ.
އެ ސިޓީ ލިޔުމަށްފަހު އަހަރެންނަށް ރޮވުނެވެ. ވަކި ހުދޫދެއް ކަނޑައެޅުމަކީ މަންމަދެކެ ލޯބިވުން ހުއްޓާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ، އިތުރަށް އިތުބާރު ނުކުރެވޭ މީހަކުދެކެ ލޯބިވަމުން ދިރިއުޅެން ދަސްކުރުމެވެ.
އައިލާ ގެއަށް އައި ފަހުންވެސް ގާނޫނީ މަރުހަލާތައް ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އަހަރެމެން ބަޔާންތައް ދިނީމެވެ. ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައިވެރިވީމެވެ. ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންވި ކަންތައްތައް ތަކުރާރުކޮށް ކިޔައިދިނީމެވެ. އިންސާފު ލިބުން ލަސްވި ފަދައިން، ހިތުގެ ޒަޚަމްތައް ފަސޭހަވުންވެސްވީ ލަސް ކަމަކަށެވެ.
އައިލާގެ ފުރަތަމަ އުފަންދުވަސް އައިއިރު، އޭނާއަށް އަތްޖަހަން ދަސްވެއްޖެއެވެ. އަހަރެމެން އެ ދުވަސް ފާހަގަކުރީ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ކުޑަ ކޭކަކާއި ރީނދުލު ފުއްޕާހަމުން ގެ ޒީނަތްތެރިކުރީމެވެ. ބޮޑުދައިތަ ވީޑިއޯ ކޯލުން ބައިވެރިވިއެވެ.
ނައީމް ކޭކު ހިފައިގެން އައިލާ ކައިރިއަށް ދިއުމުން، އޭނާ އުފަލުން ހަޅޭއްލަވައިގަނެ އުއްބައްތީގައި ހިފަން އަތްދިއްކޮށްލިއެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތުގައި ހިފެހެއްޓީމެވެ. އޭނާ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ބަލައިލާފައި ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެ ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި ހޮސްޕިޓަލުގެ އެ ހިތްދަތި ހަނދާންތައް ފިލައިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. މިހާރު ފެންނަން ހުރީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅެވެ. އަހަރެންގެ އުނގުތެރޭގައި އޮތް، ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި އަތްލާން ބޭނުންވެފައި ހުރި ލޯބިލޯބި ދަރިފުޅެވެ.
ފަހުން، މެހެމާނުން ދިޔުމުން އައިލާގެ އުފަންދުވަހުގެ ހެދުން ފަތްޖަހަން އިންދައި ނައީމް އައެވެ.
"ކޮން ކަމަކާ ތިޔަ ވިސްނަނީ؟"
"މި ހެދުން ނުލެވިވެސް ދިޔައީސް ނޫންހޭ ހިތަށްއެރީ."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެވަގުތު ސިޓިންގ ރޫމުން އައިލާ ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ.
"މާ... މާ..."
އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށް ހުއްޓުން އެރިއެވެ. އޭނާ ކުރިންވެސް އެކަހަލަ އަޑުތައް ލައްވައެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު އޭނާ ބަލަމުން ދިޔައީ އަހަރެންނާ ދިމާލަށެވެ. އަހަރެން އަވަހަށް އޭނާގެ ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ. އޭނާ އަތް އުފުލައިލިއެވެ. އަހަރެން އޭނާ އުރާލައިގެން ކޮލުގައި މޫނު ޖައްސާލީމެވެ.
"އާނ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ދަރިފުޅާ މަންމަ މިއިނީ."
އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތުން އަހަރެންގެ މޫނުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ނައީމް ގޭގެ ބޮކިތައް ނިއްވާލި ވަގުތު އަހަރެން އޭނާ އުރާލައިގެން ހުރީމެވެ. ބޭރުން މާލޭގެ އަޑުގަދަ މާހައުލު އިވިއިވި އޮތެވެ. އެކަމަކު ގޭތެރޭގައި، އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅައިގެން އޮތް ދަރިފުޅުގެ ހޫނު ނޭވާ އަހަރެންގެ ކަރުދޮށަށް އިހުސާސްވަމުން ދިޔައެވެ.
އައިލާގެ ފުރަތަމަ އުފަންދުވަސް ފާއިތުވެ ދިޔަތާ މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، ކޯޓުގެ މަރުހަލާތައް އެންމެ ފަހު މަރުހަލާއާ ހަމައަށް ވާސިލުވިއެވެ. ފުލުހުންނާއި ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ކުރި ފުޅާ ތަހުގީގަށްފަހު، މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ނިމުމަކާ ދިމާލަށް ދަތުރުކުރިއެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްގެ ފުރާނައަށް ގަސްތުގައި ނުރައްކާވާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއް ދިނުމާއި، އިހުމާލުވުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އުފުލުނީ މަންމައާއި ޝައުނާގެ މައްޗަށެވެ.
ޝަރީއަތުގެ އެންމެ ފަހު އަޑުއެހުން އޮތް ދުވަހު އަހަރެން އިނީ ކޯޓު ރޫމުގެ އެންމެ ފަހަތު ބަރީގައެވެ. މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ނައީމް އިނީ އަހަރެންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. ކުރިމަތީގައި، ދައުވާލިބޭ މީހުންގެ ގޮނޑީގައި މަންމައާއި ޝައުނާ ތިއްބެވެ. އެމީހުންގެ މޫނުމަތިން ކުރިން ފެންނަން ހުރި ބޮޑާކަމާއި ކަންކަން ފޮރުވުމުގެ ބާރު މިހާރު ވަނީ ފިލައިގޮސްފައެވެ. އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން ތިބިއިރު، މަންމަގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ އަސަރު ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު އެއީ ކުރެވުނު ކުށަށް ހިތާމަކުރުމުގެ ކަރުނައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަމިއްލަ އަބުރާއި އިއްޒަތް ގެއްލި، އަދަބާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމުން އައި ކަރުނައެކެވެ.
ފަނޑިޔާރު ހުކުމް އިއްވަވަން ފެއްޓެވިއެވެ. ކޯޓު ރޫމަށް ވެރިވެފައިވަނީ ފުން ހިމޭންކަމެކެވެ. ފަނޑިޔާރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ލެބޯޓްރީ ރިޕޯޓްތަކުންނާއި ފޯނު މެސެޖުތަކުންނާއި، އަދި ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ދައުވާ ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވެއެވެ. އަމިއްލަ އެދުމަށްޓަކައި، އެއްވެސް ކުށެއް ނެތް ޅަ ތުއްތު ކުއްޖެއްގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅުމަކީ މުޖުތަމައު ބަލައިގަންނާނެ ކަމެއް ނޫންކަން ފަނޑިޔާރު ހަރުކަށި އިބާރާތުން ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ.
ފަނޑިޔާރު ހުކުމް އިއްވެވިއެވެ. ގަސްތުގައި ކުޑަކުއްޖަކަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއް ބޭނުންކޮށް، ފުށްދަޅު ބަދަލުކުރި ކަމުގެ ކުށުގައި ޝައުނާގެ މައްޗަށް ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކަނޑައެޅުނެވެ. އަދި ކުއްޖާއަށް ގެއްލުންވާނެކަން އެނގިހުރެ، ތަކުރާރުކޮށް ޑޮކްޓަރުގެ ލަފައެއް ނެތި ނިދާބޭސް ދީ، އެކަން ފޮރުވަން މަސައްކަތްކޮށް، ކުއްޖާގެ ފުރާނައަށް އިހުމާލުވި ކަމުގެ ކުށުގައި މަންމަގެ މައްޗަށް ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވިއެވެ.
ހުކުމް އިއްވުމާއެކު ޝައުނާ ބާރަށް ރޯން ފެށިއެވެ. ކޯޓު ރޫމުގެ އެއްފަރާތުގައި އިން ބައްޕަ ގޮނޑިން ތެދުވެ، މޭގައި އަތްއަޅައިގެން ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ. މަންމަގެ މޫނު އަޅިކުލައަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. ފުލުހުން އައިސް އެމީހުންގެ އަތުގައި ކަސްތޮޅު އަޅުވައިގެން ގެންދަން ފެށުމުން، މަންމަ އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް އަހަރެންނާ ދިމާލަށް އެނބުރި ބަލައިލިއެވެ. އެ ދެލޮލުން ފެނުނީ އާދޭހާއި މާޔޫސްކަމެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އިސްޖަހައެއް ނުލަމެވެ. އަހަރެން ހަމަހިމޭންކަމާއެކު އެމީހުން ދާ މަންޒަރު ބަލަން އިނީމެވެ.
ކޯޓުން ބޭރަށް ނުކުތް ވަގުތު، މެންދުރުގެ ގަދަ އަވީގެ ހޫނުކަން އިހުސާސްވިއެވެ. މުޅި މާލޭގެ މަގުތައް ހަލަބޮލިވެފައިވީ ނަމަވެސް، އަހަރެންގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވަނީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ފުން ހަމަޖެހުމެކެވެ. އެއްވެސް އުފާވެރިކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަމިއްލަ ލެއިން ގުޅިފައިވާ އާއިލާއެއް ޖަލަށް ދިއުމަކީ އެއްވެސް މީހަކު އުފާކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެއީ ލިބުނު ބޮޑު ލުޔެކެވެ. އިންސާފު ގާއިމުވެއްޖެކަމުގެ ޔަގީންކަމެވެ. އަމިއްލަ ދަރިފުޅަށްޓަކައި މައިވަންތަކަމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރެވިއްޖެ ކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
ބައްޕަ އަހަރެމެންގެ ފަހަތުން ބޭރަށް ނުކުމެ، ދުރުގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. މިފަހަރު ބައްޕަ ރުޅިއެއް ނާދެއެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މުޅިން މާޔޫސްވެފައިވާ މުސްކުޅިއެއްގެ ސިފައެވެ. އޭނާ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ފިޔަވަޅެއް އެޅި ނަމަވެސް، އަހަރެން ހުއްޓުނީމެވެ. އިތުރަށް ބަދަލުކުރާނެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް، ދައްކާނެ އުޒުރެއް މިހާރު ނެތެވެ. ނައީމް މަޑުމަޑުން އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި އަތްބާއްވާލިއެވެ. އަހަރެމެން ބައްޕައަށް ފުރަގަސްދީ، ޕޭވްމަންޓް މަތިން ހިނގައިގަތީމެވެ.
ގެއަށް އާދެވުނުއިރު، ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ އިނީ އައިލާ ގޮވައިގެން ސިޓިންގ ރޫމުގެ ކުނަލުގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އައިލާ އޭނާގެ ކުދިކުދި ކުޅޭ އެއްޗެހިތަކާ ކުޅެމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެމެން އެތެރެއަށް ވަތް އަޑަށް އައިލާ އިސްއުފުލައި ބަލައިލިއެވެ. އަދި އުފަލުން ދެއަތް ތަޅުވައިގަންނަމުން، "މާ... މާ..." އޭ ބުނެ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަންނަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
އަހަރެން ތިރިވެ، ދަރިފުޅު އުރާލައި މޭގައި ބޮނޑިކޮށްލީމެވެ. އެ މައުސޫމު ހަށިގަނޑުން ދުވި މީރުވަހާއި، އެ ހޫނު ނޭވާ އަހަރެންގެ ކަރަށް އެޅުމުން ލޮލުން ކަރުނަ ފާއްދާލިއެވެ. މިފަހަރު އެއީ އުފަލުގެ ކަރުނައެވެ.
މިއަދު އަހަރެންނަށް ދަސްވެއްޖެއެވެ؛ އާއިލާއަކީ ހަމައެކަނި އެއް ލެއަކުން އުފެދޭ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ. އާއިލާއަކީ ރައްކާތެރިކަމާއި، އިހުތިރާމާއި، އަދި އިޚްލާސްތެރި ލޯތްބެވެ. އެ ގުޅުމަކީ އަނިޔާއާއި އޮޅުވާލުމަށް ދެވޭ ހުއްޖަތަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި އަހަރެން އެޅި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްކަން މިއަދު އަހަރެންގެ ހިތް އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތި ގަބޫލުކުރެއެވެ. ވިއްސާރަ ވިލާތައް ކެހި، އަހަރެމެންގެ ކުޑަކުޑަ ދިރިއުޅުމަށް އަމާން، އާ ދުވަހެއްގެ އިރު އަރައިފިއެވެ.
"ކަލޭގެ ދަރިފުޅާ އެކަނިވީ އިތުރު ކާކު؟"
ޑޮކްޓަރު އައިޝަތުގެ އެ ސުވާލު މުޅި މާހައުލުގައި ގުގުމައިލިއެވެ.
ބިއްލޫރިގަނޑުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި، ހަ މަހުގެ އައިލާ އޮތީ ހޮސްޕިޓަލުގެ ފަނޑު ފޮތިގަނޑެއްގެ ދަށުގައެވެ. އޭނާ ނޭވާލަމުން ދިޔައީ މެޝިނެއްގެ އެހީގައެވެ. މީގެ ހަތަރު ދުވަސް ކުރިން، އޭނާގެ ފައިތިލައަށް އަހަރެން ބޮސްދިން ކޮންމެ ފަހަރަކު އޭނާ ދިޔައީ ހިނިތުންވަމުންނެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އަހަރެން ބަލަމުން މިދަނީ އޭނާގެ މޭމަތި ހަރަކާތްކުރާ މިންވަރަށެވެ. އެސްފިޔަޖަހާލާ ވަގުތުކޮޅު ތެރޭގައި ވެސް އެ ނޭވާ ހުއްޓިދާނެތީ އަހަރެން ހުރީ ބިރުން ނުހަނު ބޮޑު ފިކުރެއްގައެވެ.
"އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ބައެއް ފަހަރު މަންމަ. ފިރިމީހާ ގެއަށް އަންނަ ވަގުތުތަކުގައި އޭނާ."
ޑޮކްޓަރު ގޮނޑި ކައިރިކޮށްލިއެވެ.
"ކުއްޖާގެ ނޭވާލާ ނިޒާމަށް އުނދަގޫވީ ފުށުގެ ސަބަބުން. އެކަމަކު ދެވަނަ ޓެސްޓުން ދައްކަނީ ކުއްޖާއަށް ނުލިޔެދޭ، ނިދި އަންނަ ފަދަ ބޭހެއްގެ އަސަރު ހުރި ކަމަށް."
ލިޔުމުގައި ހުރި ބަސްތައް ފަހުމްނުވެ އަހަރެން އެއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ހުރީމެވެ.
"ޑޮކްޓަރު ތިޔަ ވިދާޅުވަނީ މީހަކު އޭނާއަށް ބޭސް ދިނީއޭތަ؟"
"އެ ބޭސް ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވީ ކިހިނެއްކަން އަހަރެމެން ހޯދަން އެބަޖެހޭ. ހަމައެކަނި ލެބޯޓްރީ ރިޕޯޓަކުން އެކަން ކުރީ ކާކުކަމެއް ނޭނގޭނެ."
އަހަރެންގެ އިނގިލިތަކުން ބޮލުގައި އޮތް ދައްތިގެ ކައިރިފަށުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓާލެވުނެވެ. އެވަގުތު، މި ހާދިސާ ހިނގުމުގެ ތިން ދުވަސް ކުރިން މަންމަ ބުނި ވާހަކައެއް ހަނދާނަށް އައެވެ.
ބަލާބަލަ، އަހަރެމެން ކައިރީގައި އޭނާ ކިހާ އަރާމުކޮށް އެ ނިދަނީ. ކަލޭ މާ ބޮޑަށް ފިކުރުކުރާތީ މައިންބަފައިކަން ތިޔަ އުނދަގޫވަނީ.
އެދުވަހު ހަވީރު އައިލާ އޮތީ ދެ ގަޑީގެ ކާނާ ދޭންޖެހުނު އިރުވެސް ނުހޭލާ ނިދާފައެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ވަރުބަލިވެފައި ހުރީ އޮތީކަމަށެވެ.
"ޔާﷲ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "އެމީހުން އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް އެ ކުރީ ކީއް؟"
އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ ނައީމް އައިޖީއެމްއެޗަށް އައީ މަސައްކަތުގައި އުޅުނު ގޮތަށް އޮފީސް ގަމީހުގައެވެ. އޭނާ ދިޔައީ ވަޒީފާ އަދާކުރަމުން މާލެއާއި ހުޅުމާލެއާ ދެމެދު ދަތުރުކޮށް، ލިބޭ ކޮންމެ ހުސް ވަގުތަކު ހޮސްޕިޓަލުގައި ހޭދަކުރަމުންނެވެ. އެދުވަހު އަހަރެންގެ މޫނު ފެނުމާއެކު އޭނާ ދޮރުމަތީގައި މަޑުޖެހުނެވެ.
"ކިހިނެއްވީ؟"
އަހަރެން އޭނާއަށް ރިޕޯޓު ދިނީމެވެ. އޭނާ އެ ރިޕޯޓު ދެ ފަހަރަކު ކިޔާލިއެވެ.
"ޝިފާނާ..."
"މަންމަ އަބަދުވެސް ބުނާނެ މަންމަ ކައިރީގައި އައިލާ މާ އަރާމުކޮށް ނިދައޭ."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ބުނާނީ އެއީ އަހަރެން ހީކުރާ ގޮތް ކަމަށެވެ. މުޅި އުމުރުގައިވެސް އަހަރެންގެ މައިންބަފައިން އަހަރެންނަށް ދަސްކޮށްދިނީ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޝައްކުކުރުމަށެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ވަރަށް މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު އެހިއެވެ، "އިތުރު ކޮން ކަމެއް ހަނދާންވަނީ؟"
"އަހަރެން ފެންވަރަން ދާއިރު އޭނާ ބަލާނެކަމަށް ކޮއްކޮ އަބަދުވެސް ބުނާނެ. ވަރަށް ބާރުއަޅާނެ އެކަމަށް. އަދި ބައެއް ފަހަރު އަހަރެން އަންނައިރު އައިލާ އޮންނާނީ ނިދާފައި."
ނައީމް އޭނާގެ މޫނުގައި އަތްއެޅިއެވެ. އިރުކޮޅަކަށް އެއްޗެއް ނުބުނެ ހުއްޓެވެ. ދެން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފިއެވެ.
"އަހަރެމެން ޑޮކްޓަރަށް ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދޭނަން. ކުދިކުދި ކަންތައްތައްވެސް."
"އެއީ މަންމަ ކަމަށް ވެއްޖެއްޔާ ދެން ވާނީ ކިހިނެއް؟"
އޭނާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާޅުވިއެވެ.
"އެހެންވެއްޖެއްޔާ، އެއީ ހަމަ މަންމަ ކުރި ކަމަކަށް ވާނީ."
އެ ފަސް ބަހުން އަހަރެންގެ ހިތަށް ލިބުނު ތަދު، ކޮންމެ ފަދަ އޮޅުވާލުމަކުން ލިބޭ ތަދަށްވުރެ ބޮޑެވެ.
އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ ޝައުނާއަކީ އަހަރެންނަށްވުރެ ތިން އަހަރު ހަގު ކުއްޖެކެވެ. އައްޑޫގައި ބޮޑުވި އިރުވެސް، އޭނާއަކީ އަބަދުވެސް މައިންބަފައިންގެ ހިމާޔަތް ލިބޭ ކުއްޖާއެވެ. އޭނާ އެއްޗެއް ހަލާކުކޮށްފިނަމަ، ކުށްވެރިވަނީ އެ އެއްޗެއް އެތަނުގައި ބެހެއްޓި އަހަރެންނެވެ. އޭނާ އަހަރެންނަށް މަލާމާތްކޮށްފިނަމަ، އެއީ އޭނާގެ މޫޑު ހުރި ގޮތުން ކަމަށް ބަލައި ކެތްކުރަން ޖެހެނީ އަހަރެންނަށެވެ. އޭނާ އަހަރެންގެ އަތުން ފައިސާ ނަގާފައި ނުދިނުމުން ބައްޕަ ބުނާނީ، "ކަލޭގެ ދާއިމީ ވަޒީފާއެއް އެބައޮތެއްނު، ކީއްކުރަން މަދު ރުފިޔާކޮޅަކަށް ކޮއްކޮ ލަދުގަންނަވަނީ؟" ކަމަށެވެ.
މާލެއަށް ބަދަލުވެ ކައިވެނިކުރި ފަހުންވެސް އެ އާދަ ބަދަލެއް ނުވިއެވެ. ވަޒީފާއަކަށް ކުރިމަތިލާން ޝައުނާ އަހަރެމެންގެ ގޭގައި މަޑުކުރިއެވެ. އޭގެ ފަހުން އަހަރެންގެ މައިންބަފައިންވެސް ޒިޔާރަތްކުރިއެވެ. އަހަރެމެންގެ ކުޑަކުޑަ އެޕާޓްމަންޓް އެމީހުންގެ ދަބަސްތަކާއި، ޒުވާބުތަކާއި، އަދި ޚިޔާލުތަކުން ފުރިބާރުވިއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އެމީހުން ތިބޭށެވެ. އެއީ ހިތްދަތި ހަގީގަތެވެ. އައިލާ ލިބުނު ފަހުން މަންމަ މަތިން ހަނދާންވާ ވަރުން ކުޑަކުޑަ ހެދުންތައް ފަތްޖަހަން އިންނައިރު ބައެއް ފަހަރު ރޮވެއެވެ. އަހަރެން ބޭނުންވީ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނދެލައިގެން އިނދެ "ދަރިފުޅު ތިޔަ ކުރަނީ ރަނގަޅަށް" ކަމަށް ބުނާނެ މީހެކެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި، އަހަރެން އައިލާގެ ހުން ބަލާއިރު މަންމަ ހުންނާނީ ފުން ނޭވާއެއް ލައިގެން ބަލަހައްޓާށެވެ.
"ކަލޭ ތިޔަ ކުއްޖާ މާ ބޮޑަށް ހާސްކުރަނީ."
ކުއްޖާ އަތަށްލުމުގެ ކުރިން އަތްދޮވުމަށް އަހަރެން ބުނުމުން ޝައުނާ ހީލާނެއެވެ.
"އަހަރެމެން ތި ދަރިފުޅުގައިގައި އިނގިލިކުރިވެސް ޖައްސައިގެން ނުވަނީތަ؟"
އެންމެން ހޭތީ އަހަރެންވެސް ހިނިތުންވެލަނީއެވެ. މިހާރު، އައިސީޔޫގެ ބޭރުގައި ހުރެ އެ ހުރިހާ ހިނިތުންވުންތަކެއް ހަނދާނަށް އެބައާދެއެވެ.
ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ހެނދުނު ފުލުސް އޮފިސަރަކު އަހަރެމެންނާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭނާ އެހީ ކުޑަކުދިންނަށް ޖަހާ ފުށްދަޅާ ބެހޭގޮތުންނާއި، އެ ބޭނުންކުރީ ކާކުކަމާއި، އަދި އޭގެ ފަހުން ކޮއްކޮ ބުނީ ކީކޭތޯއެވެ. އައިލާ ހޭނެތުނު ދުވަހު ނައީމް އެ ފުށްދަޅު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެނައެވެ. ވީގޮތް ދެނެގަތުމަށް އެހީތެރިވެދާނެ ކޮންމެ އެއްޗެއް ބެހެއްޓުމަށް ޑޮކްޓަރުން އެދުނެވެ.
"އޭނާ ބުނި އެ ބަދަލުކުރީއޭ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ކޯޗަކަށް؟"
"އޭނާ ބުނީ ބަދިގޭގައި ހުރި އެއްޗަކަށޭ. އެހެން ބުނިއިރު އޭނާ ހުރީ ހޭން." އަހަރެންގެ އަޑު ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ.
"އަހަރެން އޭރު އައިލާގެ ނެޕީ ބަދަލުކޮށްލީ ހަމަ. ދެން އޭނާ ކެއްސަން ފެށީ. އަހަރެން އޭނާ އުފުލާލިތަނާ..."
އެ ބިރުވެރި އިހުސާސް އަދިވެސް އަހަރެންގެ އަތަށް އެބަވެއެވެ. ނިދާފައި އޮންނަ ކުއްޖަކު އުރާލުމުން ކުރެވޭ އިހުސާސާއި، އެއްވެސް ބާރެއް ނެތިފައި އޮންނަ ކުއްޖަކު އަތްމައްޗަށް ދޫވެގެންދާ އިހުސާސް ވަރަށް ތަފާތެވެ.
"އަހަރެން ގުޅީ 3:18 ގައި،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ފޯނުން އެވަގުތު އަދިވެސް އަހަރެންގެ ލޯމަތިން ފެންނަ ކަހަލަ."
އަހަރެން ހަމައަކަށް އެޅެންދެން އޮފިސަރު މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެން ފޯނުގެ މެސެޖުތައް ބަލައިލީމެވެ. ބައްޕަ އެގާރަ މެސެޖު ފޮނުވާފައި އޮތެވެ.
މި މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންދޭ.
ކަލޭގެ ކޮއްކޮގެ މުސްތަގުބަލު ހަލާކުވެދާނެ.
އައްޑޫ މީހުންނަށް މިކަން އެނގޭނެ.
އެންމެ ފަހު މެސެޖުގައި އޮތީ:
ކަލޭ ބޮޑުކުރީ މިފަދަ ގޮތަކަށް ނޫން.
އަހަރެން އެ މެސެޖު ނައީމަށް ދެއްކީމެވެ. އޭނާ ބިއްލޫރިގަނޑުގެ އަނެއް ފަރާތުގައި އޮތް އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅަށް ބަލައިލިއެވެ.
"ފެންނަ ފެނުމަށް ބަލާއިރު،" އޭނާ ބުންޏެވެ. "އެމީހުން ގަބޫލުކުރަނީ ކޮންމެ ފަދަ ކަމެއް ކުރިޔަސް ކަލޭ ކެތްކޮށްގެން ހުންނަން ޖެހޭނެ ކަމަށް."
ހަވަނަ ދުވަހު ހެނދުނު، ޑޮކްޓަރުން އައިލާގެ ނޭވާލާ މެޝިނުގެ އެހީ ކުޑަކުރަން ފެށިއެވެ. ނަރުސް ކުއްޖަކު އަހަރެންނަށް ގޮވާލިއެވެ.
"ޝިފާނާ، ދަރިފުޅުގެ އަތުގައި ހިފާލެވިދާނެ."
އަހަރެންގެ އިނގިލި އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތްތިލައިގެ ތެރެއަށް ލެއްވީމެވެ. އޭނާގެ އިނގިލިތައް ކިރިޔާ ހަރަކާތްކޮށްލިއެވެ.
"އައިލާ،" އަހަރެން އޭނާއާ ދިމާލަށް ގުދުވެލާފައި މަޑުމަޑުން ގޮވާލީމެވެ. "މަންމަ މިއިނީ."
އެއްވެސް ޖަވާބެއް ނުލިބުނެވެ. އަހަރެން އަލުން މަސައްކަތް ކުރީމެވެ.
"ހަނދާންވޭތަ ކުޑަކުޑަ ރީނދުލު ތާރަ؟ ބައްޕަ އެ ގެނެސްފި. އެ އޮތީ ދަރިފުޅަށް އިންތިޒާރުގައި."
އަހަރެންގެ ލޮލުން ފޭބި ކަރުނަތައް އޭނާގެ ފޮތިގަނޑަށް އެޅުނެވެ.
"ދަރިފުޅު ހިނިތުންވާކަށް ނުޖެހޭ. އެއްވެސް ކަމެއް ކުރާކަށް ނުޖެހޭ. ހަމައެކަނި އަހަރެމެންނާއެކު ހުރެދީ."
އޭނާގެ އިނގިލިތަކުން އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި ބާރުކޮށްލިއެވެ. ވަރަށް ކުޑަކޮށް ނަމަވެސް، އަހަރެންނަށް އެކަން އިހުސާސްވިއެވެ.
"ނައީމް."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރިއަށް އައެވެ.
"އޭނާ އަހަރެންގެ އިނގިލީގައި ހިފަހައްޓައިފި."
ނައީމް ބޯ ގުދުކޮށްލައިގެން ބަލަން ހުއްޓެވެ. ދެން އަހަރެމެންގެ ދަރިފުޅު އަލުން އޭނާގެ އަތް ހަރަކާތްކޮށްލިއެވެ. ފިރިމީހާއަށް ރޮވުނީ އެއްވެސް އަޑެއް ބޭރުނުވާ ހާލުގައެވެ. ފާއިތުވި ހަ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް، އޭނާ ގޮވައިގެން ގެއަށް ދާނެ ދުވަހެއްގެ ޚިޔާލުކުރަން އަހަރެންނަށް ކެރުނެވެ.
އެދުވަހު ހަވީރު، މަންމަ ނޭނގޭ ނަންބަރަކުން ގުޅިއެވެ. އަހަރެން ފޯނު ނެގީ، އައިލާގެ ހާލު އަހާލާނެ ކަމުގެ ކުޑަ އުންމީދެއް އޭރުވެސް ހިތުގެ ކަނެއްގައި އޮތުމުންނެވެ.
"ޝިފާނާ،" މަންމަ ބުންޏެވެ. "ފުލުހުން ކޮއްކޮއާ ސުވާލުކުރަނީ ކީއްވެ؟"
"އެއީ މީހަކު އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް ބޭސް ދިނީމަ."
އިރުކޮޅަކު މަންމަ ހަނު ހުއްޓެވެ. ދެން ބުންޏެވެ، "ކަލެއަށް ފަހުމްނުވާ ވާހަކަ ނުދައްކާ."
"ޑޮކްޓަރުންނަށް އެކަން ފެނުނީ."
"ޑޮކްޓަރުން ކޮންމެ ކަމެއްވެސް ބިރުވެރިކޮށް ދައްކާނީ."
އަހަރެން ކޮޅަށް ތެދުވީމެވެ.
"މަންމާ، ދަރިފުޅުގެ ނޭވާ ހުއްޓުނު."
" މަންމަ ތިހީ ކުރަނީ އަހަރެންނަށް އެކަން ނޭނގެނީ ކަމަށްތަ؟"
"އެހެންވީއިރު، ދަރިފުޅު މިހާރު ނޭވާލާ ތޯވެސް މަންމަ އަހާނުލީ ކީއްވެ؟"
މުޅި ތަނަށް ހިމޭންކަން ވެރިވިއެވެ. ހޮސްޕިޓަލުގެ ކުޑަދޮރުން ބޭރު ބަލައިލިއިރު ބޯކޮށް ވާރޭވެހެނީއެވެ.
މަންމަގެ އަޑު މަޑުކޮށްލިއެވެ. "ޝައުނާ ބޭނުންވީ ހަމައެކަނި ކަލެއަށްވުރެ އެހެން މީހުންނަށްވެސް ކުއްޖާ ބެލޭނެކަން އަންގައިދޭން."
"މަންމަ އައިލާއަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ދިނިންތަ؟"
"ވާހަކަދައްކާއިރު ސަމާލުވޭ."
"ދިނިންތަ؟"
"އާއިލާ އުޅުނީ ވަރަށް އުނދަގޫކޮށް. ކަލޭ އެއްވެސް މީހަކަށް އޭނާ ހަމައަކަށް އަޅުވާކަށް ފުރުސަތެއް ނުދެމެއްނު."
އަހަރެންގެ ކަކުލުން ބާރުދޫވިއެވެ. "ކޯޗެއްހޭ މަގޭ ދަރިފުޅަށް ދިނީ؟"
"އަހަރެން އެއްޗެއް ނުދެން،" މަންމަ އަވަސްއަވަހަށް ބުންޏެވެ. "އަހަރެން މި ބުނީ އޭނާ އުނދަގޫކުރިއޭ."
"މަންމާ—"
"ގެއަށް އާދޭ. އާއިލާގެ ތެރޭގައި މިކަން ވާހަކަދައްކައިގެން ހައްލުކުރާނީ."
އަހަރެން ވޯޑާ ދިމާލަށް ބަލައިލީމެވެ. "އަހަރެންގެ އާއިލާ މިތިބީ މިތަނުގައި."
އަހަރެން ފޯނު ކަނޑާލީމެވެ. އަދި ބިމުގައި އިށީނީމެވެ. އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ކޮޅަށް ހުރެވޭނެ ވަރުގެ ބާރެއް އޭރު އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަކު ނެތެވެ.
ތަހުގީގުން ހުރިހާ ކަމެއް އެނގުނީ އެއްފަހަރާ އެއް ނޫނެވެ. އެކި ދުވަސްމަތިން ކުދިކުދި މައުލޫމާތުތައް ލިބެމުން ދިޔައެވެ. މެސެޖުތަކާއި، އެކަކު އަނެކަކާ ދިމާނުވާ ވާހަކަތަކެވެ. މައިންބަފައިންގެ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ކުޑަ ބޭސް ފުޅިއެއް ފެނުނެވެ. އައިލާ އާދަޔާ ޚިލާފަށް ގިނައިރު ނިދާފައި އޮތް ހަވީރުތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު އުފެދުނެވެ.
މައިންބަފައިން އަހަރެން ކުށްވެރިކުރާ ވާހަކަ އިވުމުން، އައްޑޫގައި ހުރި އަހަރެންގެ ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ ގުޅިއެވެ.
"އަހަރެން ވާހަކައެއް ބުނަން އެބަޖެހޭ،" ބޮޑުދައިތަ ބުންޏެވެ. އޭނާގެ އަޑު ތުރުތުރުލައެވެ. "ކުއްޖާ ނިންދަވަން އެއްޗެއް ދޭ ވާހަކަ ކަލޭގެ މަންމަ ބުނި. އަހަރެން ބުނިން އެހެން މީހުންގެ ބޭސް ކުޑަކުދިންނަށް ދީގެން ނުވާނެއޭ. މަންމަ ބުނީ އޭނާއަށް ކުރެވޭ ނުކުރެވޭ ކަންތައް އެނގެޔޭ."
އަހަރެން އަނގަމަތީގައި އަތްއެޅީމެވެ. "ކޮން އިރަކު؟"
"މިދިޔަ ހަފުތާގައި."
"ކީއްވެ އަހަރެންނަށް ނުގުޅީ؟"
އޭނާ ރޯން ފެށިއެވެ. "އަހަރެން ހީކުރީ އަހަރެން ބުނި ބަސްތަކުން އޭނާ ބިރުގަނެ އެކަން ހުއްޓާލާނެ ކަމަށް. އަހަރެންނަށް ކުށްހީއެއް ކުރެވުނީ."
އެވަގުތު ބޮޑުދައިތަ ދެކެވެސް އަހަރެން ރުޅިއައެވެ. އެންމެންވެސް އުޅުނީ މަންމަ ހިތްހަމަނުޖެހިދާނެތީއެވެ. އަހަރެންނަށް އިންޒާރެއް ދޭކަށް އެކަކުވެސް ހަނދާނެއް ނުކުރިއެވެ.
"ފުލުހުންނަށް ކިޔައިދީ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ.
"ކިޔައިދޭނަން."
"މިހާރު އޭނާ ހިމާޔަތްކުރަން ނޫޅޭތި."
"ނޫޅޭނަން ޝިފާނާ."
ހާދިސާ ހިނގިތާ ނުވަ ދުވަސް ފަހުން އައިލާ ވެންޓިލޭޓަރުން ނެގުނެވެ. އޭނާގެ ފުރަތަމަ ރުއިމުގެ އަޑު ހުރީ ވަރަށް ބަލިކޮށެވެ. ރޭގަނޑު އޭނާ ކުޑަކޮށް ގިނައިރު ނިދާލާނެ ނަމައޭ ހިތަށްއެރި ކިތަންމެ ރެއެއް ދިޔައެވެ. އެކަމަކު މިހާރު އެ ކުޑަކުޑަ ރުއިމުގެ އަޑަކީ މުޅި އުމުރުގައިވެސް އަހަރެން އަޑުއަހަން ބޭނުންވި އެންމެ އުފާވެރި އަޑެވެ.
"އޭނާ އުރާލެވިދާނެތަ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ.
ނަރުސް ކުއްޖާގެ އެހީތެރިކަމާއެކު، އައިލާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހުރި ހޮޅިތަކާއި ނަރުތަކަށް ބަލައިގެން އޭނާ އަހަރެންގެ މޭގައި ޖައްސާލީމެވެ. އައިލާގެ ކޮލުކުރި އޮތީ އަހަރެންގެ ދަތްދޮޅި ދަށުގައެވެ. އޭނާގެ ގައިން ދުވަނީ ހޮސްޕިޓަލު ސައިބޯނީގެ ވަހެވެ. އަހަރެން ލޯ މަރާލީމެވެ.
"މަންމައަށް މާފުކުރޭ،" އަހަރެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑުގައި ބޮސްދެމުން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "މާފުކުރޭ ދަރިފުޅާ."
ނައީމް ގޮނޑި ކައިރީގައި ކަކޫޖަހައިގެން އިށީނެވެ.
"މިއީ ކަލޭ ކުރި ކަމެއް ނޫން."
"އަހަރެން ދަރިފުޅު އެމީހުންނާ ހަވާލުކުރީ."
"ކަލޭ ދަރިފުޅު ހަވާލުކުރީ ދަރިފުޅު ދެކެ ލޯބިވާންޖެހޭ އަދި ހިމާޔަތް ދޭންޖެހޭ ބަޔަކާ."
އަހަރެން ބޯ ހޫރާލީމެވެ. "އެމީހުން އަހަރެންނާ މެދު ކަންތައް ކުރި ގޮތް އަހަރެންނަށް ކުރިންވެސް އެނގޭ. އެހެންވިއްޔާ، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅާ މެދު އެމީހުން ތަފާތު ގޮތަކަށް، ރަނގަޅަށް ކަންތައް ކުރާނެ ކަމަށް އަހަރެން ގަބޫލުކުރީ ކީއްވެ؟"
ޖަވާބު ދިނުމުގެ ކުރިން ނައީމް އިރުކޮޅަކު ހިމޭނުން އިނެވެ. ދެން މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ. "އެއީ ކަލޭގެ ހިތްހެޔޮކަމުން. އަމިއްލަ ދަރިފުޅަށް މާމައާއި ކާފަގެ އަޅާލުމާއި ލޯބި ލިބެން ކަލޭ އިންތިހާއަށް އެދޭތީ. އަދި އަމިއްލަ މައިންބަފައިންގެ ފަރާތުން ކަލެއަށް ނުލިބުނު ލޯބި، ދަރިފުޅަށް ލިބޭނެ ކަމަށް އުންމީދު ކުރެވުނީތީ. އެއީ ކަލޭގެ ކުށެއް ނޫން."
އަހަރެންނަށް ބާރަށް ރޮވުނެވެ. ދަރިފުޅު އަހަރެމެން ދެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ނިދާފައި އޮއްވައި، އޭނާގެ ނިތްކުރި އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ޖައްސާލިއެވެ. އަހަރެމެން ދެމީހުން ކުރެ އެކަކަށްވެސް އިތުރަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނެތެވެ.
ޝައުނާ ފަހުން އެއްބަސްވީ އޭނާ ގަސްތުގައި ފުށް ބަދަލުކުރި ކަމަށެވެ. އޭނާ ބުނަމުން ދިޔައީ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ދިނުމުގެ ނިޔަތެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ތަހުގީގަށް ފެނުނު މެސެޖުތަކުން މުޅި މަންޒަރު ސާފުވިއެވެ. އެންމެން އައިލާއަށް ސަމާލުކަން ދޭތީ އޭނާ އޮތީ ޝަކުވާކޮށްފައެވެ. އޭނާ ބުނެފައިވަނީ އަހަރެންނަކީ ކެތްނުކުރެވޭ ވަރުގެ މީހެއް ކަމަށެވެ. މަންމައަށް ފޮނުވާފައި އޮތް އެއް މެސެޖުގައި އޮތީ:
އެއްފަހަރު އޭނާ ބިރުގަންނަވާލާ. އޭރުން އޭނާއަށް އެނގޭނީ ކުދިން ބަލަން އެނގެނީ ހަމައެކަނި އޭނާއަށް ނޫންކަން.
މިކަމުގައި މަންމަގެ ބައިވެރިވުން އޮތް މިންވަރު ތަހުގީގުން ހާމަވާން ފެށީ އެހިސާބުންނެވެ. މަންމަގެ ބައިވެރިވުން އެނގުނީ ވަކިންނެވެ. އަހަރެން ބޭރުގައި އުޅޭ ވަގުތު ކުއްޖާ މަޑުން ބޭއްވުމަށްޓަކައި، އެއް ފަހަރަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު މަންމަ އައިލާއަށް ބޭސް ދީފައިވެއެވެ. އެކަން އެނގުމުން، އަހަރެން ގެއަށް އަންނަ ވަގުތު މަންމަ އައިލާގެ އެނދު ކައިރީގައި ސައިބޯން އިންނަ ހަނދާން އައެވެ.
ފެނޭތަ؟ މަށާ އެކީ އޭނާ ވަރަށް މަޑުން އޮވޭ.
އަހަރެން ހޮސްޕިޓަލުގެ ފާޚާނާއަށް ގޮސް ހޮޑުލެވުނެވެ. ފުށުގެ ހާދިސާގެ ސަބަބުން އަހަރެމެން ހޮސްޕިޓަލަށް އަންނަން ޖެހުނެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގެ ސަބަބުން، އެ ހާދިސާ ނުހިނގި ނަމަ ދުވަހަކުވެސް ނޭނގޭނެ ކަންތައްތަކެއް ފަޅާއެރިއެވެ. އެކަމާ މެދު ވިސްނާލުމުން، ހިނގާދިޔަ ކަންތަކާ އެއްވަރަށް އަހަރެން ބިރުގަތެވެ.
ދެދުވަސް ފަހުން ވޯޑުން ބޭރުގައި ބައްޕަ އަހަރެންނާ ބައްދަލުކުރިއެވެ. ސެކިއުރިޓީން އޭނާ އެތެރެއަށް ވަނުން މަނާކުރި ނަމަވެސް، އޭނާ މަޑުކޮށްލައިގެން ހުރީ ލިފްޓު ކައިރީގައެވެ.
"ކަލޭގެ ބޭނުން ފުދިއްޖެއެއްނު،" ބައްޕަ ބުންޏެވެ.
އަހަރެން ތަންކޮޅެއް ދުރުގައި މަޑުކޮށްލީމެވެ. "ދާށޭ."
"ކަލޭގެ މަންމައަކަށް ނުނިދޭ."
އަހަރެން ބައްޕައަށް ބަލައިލީމެވެ. "ނުވަ ދުވަސް ވަންދެން، އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު މެޝިނެއްގެ އެހީގައި ނޭވާލާތަން އަހަރެން ބަލަން ހުރިން."
"މިހާރު އޭނާ އެދަނީ ރަނގަޅުވަމުންނެއްނު." އެ ޖުމުލަ ބުނެލިލެއް އާދައިގެ ކަމުން އަހަރެންނަށް ގަބޫލުކުރަންވެސް ދަތިވިއެވެ.
ބައްޕަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ، "ވޭތުވެދިޔަ ކަމެއްގެ ސަބަބުން އެންމެންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުކޮށްލަނީ ކީއްކުރަން؟"
"އެއީ ވޭތުވެދިޔަ ކަމެއް ނޫން."
"މީހުންތައް އެދަނީ ތަފާތު ވާހަކަދައްކަމުން"
"ދައްކަފާނެ."
ބައްޕަގެ މޫނުމަތިން ރުޅިވެރިކަން ފާޅުވިއެވެ. "އަހަރެން މިއީ ކަލޭގެ ބައްޕަ."
"އެނގޭ."
"ކަލޭ އަހަރެމެންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރަންޖެހޭނެ."
އަހަރެންގެ އަތް ތުރުތުރުލާން ފެށިއެވެ، އެކަމަކު އަޑު ހުރީ ސާފުކޮށެވެ. "ހޮސްޕިޓަލު ކޮޓަރިން ބޭރަށް އަހަރެން ކޮށްޕާލިއިރު، އަހަރެންނަކީ ބައްޕަގެ ދަރިފުޅުކަން ހަނދާން ހުރިތަ؟"
އޭނާ ވަށައިގެން ބަލައިލިއެވެ. "އަޑު މަޑުކުރޭ."
"މަންމަ އަހަރެންނަށް ހަމަލާދިންއިރު، އެކަން ހުއްޓުވަން ބައްޕަ ބުނިންތަ؟"
"މަންމަ ހުރީ ދެރަވެފައި."
"އައިލާގެ ހާލަކީ ކޮބާ؟ މަންމައަށް ކޮން ހައްގެއް އޮތީ؟"
ބައްޕައަކަށް ބުނާނެ އެއްޗެއް ނޭނގުނެވެ. ސެކިއުރިޓީ ގާޑަކު ކައިރިއަށް އައެވެ. މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި ނުކުންނަން ބުނުމުން ބައްޕަ ހުރީ ލަދުން ރުޅިއައިސްފައެވެ. ލިފްޓުގެ ދޮރު ލެއްޕެންދެން އަހަރެން ބަލަން ހުރީމެވެ. ދެން އަނބުރާ ދަރިފުޅު ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ.
އަށާރަ ދުވަސް ފަހުން އައިލާ ގެއަށް ގެނެވުނެވެ. ޑޮކްޓަރުން ތިބީ އުންމީދުގައެވެ. ކުރިއަށް އޮތީ ގަވާއިދުން ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމާއި އިތުރު ޓެސްޓުތަކެވެ. އެމީހުންނަށް ހުރިހާ ކަމެއް އެއްފަހަރާ ކަށަވަރުކޮށްދޭކަށް ނޭނގެއެވެ. އަހަރެން އެ ނޭނގުމާ އެކު ދިރިއުޅެން ދަސްކުރީމެވެ.
ގެ ފެންނަނީ ކުރިއެކޭ އެއްގޮތަށެވެ. އެނދުގެ ކައިރީގައި ހުރި ފޮތި ވަށިގަނޑާއި، ސޯފާ ދަށުގައި އޮތް ކުޑަ އިސްޓާކީނެވެ. އަދި އަލަމާރީގައި ހުރި ބިސްކޯދު ޕެކެޓެވެ. އެކަމަކު ނައީމް ވަނީ ގޭގެ ތަޅު ބަދަލުކޮށްފައެވެ. އޭނާ ވަނީ މައިންބަފައިންނާއި ކޮއްކޮގެ ތަކެތި ބަންދުކޮށް، އެހެން މީހެއް މެދުވެރިކޮށް އެމީހުންނާ ހަވާލުކުރަން އިންތިޒާމްކޮށްފައެވެ.
ފުރަތަމަ ރޭ، އަހަރެން އައިލާގެ އެނދު ކައިރީގައި ހޭލާ އިނީމެވެ. ދެގަޑި ބައިގައި ނައީމް ހޭލައިގެން އައިއިރު އަހަރެން ހުރީ އައިލާއަށް ބަލަހައްޓައިގެންނެވެ.
"އޭނާ ނޭވާލާ،" އޭނާ މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ.
"އެނގޭ."
"ނިދާލަން ދޭ."
"ނިދާނެ ގޮތެއް ނޭނގެ."
އޭނާ ގޮނޑިއެއް ގެނެސް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށް މާ ބޮޑަކަށް ނުނިދެއެވެ. އެކަމަކު ބިރުގަންނަ ވަގުތު، މިހާރު އަހަރެން ހުންނަނީ އެކަންޏެއް ނޫނެވެ.
ތިމާގެ މީހުން ގުޅަމުން ދިޔައެވެ. ބައެއް މީހުން އަހަރެމެންނާ އެކު ރޮއެވެ. އަނެއް ބަޔަކު ސުވާލެއް ކުރުމެއް ނެތި ކާއެއްޗެހި ގެނެސް ތަށިތައް ދޮވެދެއެވެ. އަދި ބައެއް މީހުން އަހަރެން ބޭނުންނުވާ ނަސޭހަތްތައް ދެއެވެ.
"މަންމަ ކަލޭ ބަލައި ބޮޑުކުރީ ނުވަ މަސް ވަންދެން ބަނޑުގައި ބާއްވައިގެން."
"ކޮއްކޮ އަދި މާ ޒުވާން."
"އާއިލީ ކަންތައްތައް ޖެހޭނީ އާއިލާ ތެރޭގައި ބަހައްޓަން."
އެންމެންނަށް ކަންތައްތައް ސާފުކޮށްދިނުން އަހަރެން ހުއްޓާލީމެވެ. އެއްދުވަހު ހަވީރު ބޮޑުބޭބެއަކު ބުންޏެވެ، "މާފުކުރުމާ މެދު ވިސްނާލަބަލަ."
ނައީމްގެ މޭމަތީގައި ނިދާފައި އޮތް އައިލާއަށް އަހަރެން ބަލައިލީމެވެ. "އަހަރެން މި މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮންމެ ދެ މިނެޓަކުން ދަރިފުޅު ދިރިހުރިތޯ ނުބަލައި ރޭގަނޑު ހޭދަކުރެވޭތޯ،" އަހަރެން ބުނީމެވެ. "މިއަދު އަހަރެންނަށް ކުރެވޭނެ ކަމަކީ މިއީ." އޭނާގެ ދުލުން ޖަވާބެއް ނައެވެ.
ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ އައްޑޫއިން އައިސް ހަފުތާއަކު މަޑުކުރިއެވެ. އައިލާ އުރާލުމުގެ ކުރިން އޭނާ އަތްދޮވެއެވެ. އަހަރެމެންގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނުމުގެ ކުރިން ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހައެވެ. އެއްދުވަހު ހެދުން ފަތްޖަހަން އިނދެފައި އޭނާ ބުންޏެވެ، "އަހަރެން މިތަނުގައި ހުރީމަ ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅޭ ދައްކާކަށް ނުޖެހޭނެ."
އަހަރެން އަތުގައި އޮތް ކުޑަ ހެދުން ބޭއްވީމެވެ. "މަންމަ އެހެން ބުނާނެ ނަމައޭ ހިތަށްއެރި."
ބޮޑުދައިތަ އައިސް އަހަރެންގެ ގައިގައި ބައްދާލިއެވެ. "އެނގޭ." ކުޑަކުއްޖަކު ފަދައިން އަހަރެން އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅައިގެން ރޮއިގަތީމެވެ.
މަސްތަކެއް ފަހުން މަންމަގެ ސިޓީއެއް ލިބުނެވެ. އޭނާ ލިޔެފައިވަނީ ގޭތެރޭގައި އަމާންކަން ބޭނުންވީ ކަމަށެވެ. އަދި މިފަދަ ބޮޑު ކަމެއް ވެދާނެ ކަމަށް ދުވަހަކުވެސް ހީނުކުރާ ކަމަށެވެ. ނިންމާލަމުން އޭނާ ބުނެފައިވެއެވެ:
*މަންމަ ދަރިފުޅު މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވޭ. *
އަހަރެން އެ ޖުމުލަ އެތައް ފަހަރަކު ކިޔައިލީމެވެ. އެއަށްފަހު ޖަވާބުގައި ލިޔުނީމެވެ.
އަހަރެންގެ ދަރިފުޅު އައިސީޔޫގައި އޮތްއިރު، އަހަރެންވެސް މަންމަ މަތިން ވަރަށް ހަނދާންވި. ދަރިފުޅުގެ ހާލު އަހާލާނެ ވަގުތަކަށް އިންތިޒާރު ކުރިން. އެހެން މީހަކު ހިމާޔަތްކުރަން ނޭދި، މަންމަ ކުރި ކަމަށްޓަކައި ދެރަވެ މާފަށް އެދޭނެ ވަގުތަކަށް ބަލަބަލައި ހުރިން.
އައިލާއާ ކައިރިވުމުގެ ފުރުސަތެއް މަންމައަކަށް ނުދެވޭނެ. އަހަރެންގެ ނިންމުން ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ތިމާގެ މީހުން ފޮނުވުން ހުއްޓާލާ.
އެ ސިޓީ ލިޔުމަށްފަހު އަހަރެންނަށް ރޮވުނެވެ. ވަކި ހުދޫދެއް ކަނޑައެޅުމަކީ މަންމަދެކެ ލޯބިވުން ހުއްޓާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ، އިތުރަށް އިތުބާރު ނުކުރެވޭ މީހަކުދެކެ ލޯބިވަމުން ދިރިއުޅެން ދަސްކުރުމެވެ.
އައިލާ ގެއަށް އައި ފަހުންވެސް ގާނޫނީ މަރުހަލާތައް ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އަހަރެމެން ބަޔާންތައް ދިނީމެވެ. ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބައިވެރިވީމެވެ. ހަނދާން ނައްތާލަން ބޭނުންވި ކަންތައްތައް ތަކުރާރުކޮށް ކިޔައިދިނީމެވެ. އިންސާފު ލިބުން ލަސްވި ފަދައިން، ހިތުގެ ޒަޚަމްތައް ފަސޭހަވުންވެސްވީ ލަސް ކަމަކަށެވެ.
އައިލާގެ ފުރަތަމަ އުފަންދުވަސް އައިއިރު، އޭނާއަށް އަތްޖަހަން ދަސްވެއްޖެއެވެ. އަހަރެމެން އެ ދުވަސް ފާހަގަކުރީ ވަރަށް އާދައިގެ ގޮތަކަށެވެ. ކުޑަ ކޭކަކާއި ރީނދުލު ފުއްޕާހަމުން ގެ ޒީނަތްތެރިކުރީމެވެ. ބޮޑުދައިތަ ވީޑިއޯ ކޯލުން ބައިވެރިވިއެވެ.
ނައީމް ކޭކު ހިފައިގެން އައިލާ ކައިރިއަށް ދިއުމުން، އޭނާ އުފަލުން ހަޅޭއްލަވައިގަނެ އުއްބައްތީގައި ހިފަން އަތްދިއްކޮށްލިއެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތުގައި ހިފެހެއްޓީމެވެ. އޭނާ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ބަލައިލާފައި ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެ ވަގުތުކޮޅުގެ ތެރޭގައި ހޮސްޕިޓަލުގެ އެ ހިތްދަތި ހަނދާންތައް ފިލައިގެން ދިޔަ ކަހަލައެވެ. މިހާރު ފެންނަން ހުރީ ހަމައެކަނި އަހަރެންގެ ދަރިފުޅެވެ. އަހަރެންގެ އުނގުތެރޭގައި އޮތް، ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ އެއްޗެއްގައި އަތްލާން ބޭނުންވެފައި ހުރި ލޯބިލޯބި ދަރިފުޅެވެ.
ފަހުން، މެހެމާނުން ދިޔުމުން އައިލާގެ އުފަންދުވަހުގެ ހެދުން ފަތްޖަހަން އިންދައި ނައީމް އައެވެ.
"ކޮން ކަމަކާ ތިޔަ ވިސްނަނީ؟"
"މި ހެދުން ނުލެވިވެސް ދިޔައީސް ނޫންހޭ ހިތަށްއެރީ."
އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރީގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. އެވަގުތު ސިޓިންގ ރޫމުން އައިލާ ގޮވާލި އަޑު އިވުނެވެ.
"މާ... މާ..."
އަހަރެމެން ދެމީހުންނަށް ހުއްޓުން އެރިއެވެ. އޭނާ ކުރިންވެސް އެކަހަލަ އަޑުތައް ލައްވައެވެ. އެކަމަކު މިފަހަރު އޭނާ ބަލަމުން ދިޔައީ އަހަރެންނާ ދިމާލަށެވެ. އަހަރެން އަވަހަށް އޭނާގެ ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ. އޭނާ އަތް އުފުލައިލިއެވެ. އަހަރެން އޭނާ އުރާލައިގެން ކޮލުގައި މޫނު ޖައްސާލީމެވެ.
"އާނ،" އަހަރެން މަޑުމަޑުން ބުނީމެވެ. "ދަރިފުޅާ މަންމަ މިއިނީ."
އޭނާގެ ކުޑަކުޑަ އަތުން އަހަރެންގެ މޫނުގައި ފިރުމާލިއެވެ. ނައީމް ގޭގެ ބޮކިތައް ނިއްވާލި ވަގުތު އަހަރެން އޭނާ އުރާލައިގެން ހުރީމެވެ. ބޭރުން މާލޭގެ އަޑުގަދަ މާހައުލު އިވިއިވި އޮތެވެ. އެކަމަކު ގޭތެރޭގައި، އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި ބޯ އަޅައިގެން އޮތް ދަރިފުޅުގެ ހޫނު ނޭވާ އަހަރެންގެ ކަރުދޮށަށް އިހުސާސްވަމުން ދިޔައެވެ.
އައިލާގެ ފުރަތަމަ އުފަންދުވަސް ފާއިތުވެ ދިޔަތާ މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ، ކޯޓުގެ މަރުހަލާތައް އެންމެ ފަހު މަރުހަލާއާ ހަމައަށް ވާސިލުވިއެވެ. ފުލުހުންނާއި ޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހުން ކުރި ފުޅާ ތަހުގީގަށްފަހު، މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ނިމުމަކާ ދިމާލަށް ދަތުރުކުރިއެވެ. ކުޑަކުއްޖެއްގެ ފުރާނައަށް ގަސްތުގައި ނުރައްކާވާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއް ދިނުމާއި، އިހުމާލުވުމުގެ ކުށުގެ ދައުވާ އުފުލުނީ މަންމައާއި ޝައުނާގެ މައްޗަށެވެ.
ޝަރީއަތުގެ އެންމެ ފަހު އަޑުއެހުން އޮތް ދުވަހު އަހަރެން އިނީ ކޯޓު ރޫމުގެ އެންމެ ފަހަތު ބަރީގައެވެ. މަޑުމައިތިރިކަމާއެކު ނައީމް އިނީ އަހަރެންގެ އަތުގައި ބާރަށް ހިފަހައްޓައިގެންނެވެ. ކުރިމަތީގައި، ދައުވާލިބޭ މީހުންގެ ގޮނޑީގައި މަންމައާއި ޝައުނާ ތިއްބެވެ. އެމީހުންގެ މޫނުމަތިން ކުރިން ފެންނަން ހުރި ބޮޑާކަމާއި ކަންކަން ފޮރުވުމުގެ ބާރު މިހާރު ވަނީ ފިލައިގޮސްފައެވެ. އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން ތިބިއިރު، މަންމަގެ ލޮލުން ކަރުނައިގެ އަސަރު ފެންނަމުން ދިޔައެވެ. އެކަމަކު އެއީ ކުރެވުނު ކުށަށް ހިތާމަކުރުމުގެ ކަރުނައެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަމިއްލަ އަބުރާއި އިއްޒަތް ގެއްލި، އަދަބާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމުން އައި ކަރުނައެކެވެ.
ފަނޑިޔާރު ހުކުމް އިއްވަވަން ފެއްޓެވިއެވެ. ކޯޓު ރޫމަށް ވެރިވެފައިވަނީ ފުން ހިމޭންކަމެކެވެ. ފަނޑިޔާރު ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ލެބޯޓްރީ ރިޕޯޓްތަކުންނާއި ފޯނު މެސެޖުތަކުންނާއި، އަދި ހެކިންގެ ހެކިބަހުން ދައުވާ ސާބިތުވާ މިންވަރަށް ހެކި ލިބިފައިވެއެވެ. އަމިއްލަ އެދުމަށްޓަކައި، އެއްވެސް ކުށެއް ނެތް ޅަ ތުއްތު ކުއްޖެއްގެ ފުރާނަ ނުރައްކަލަށް ހުށަހެޅުމަކީ މުޖުތަމައު ބަލައިގަންނާނެ ކަމެއް ނޫންކަން ފަނޑިޔާރު ހަރުކަށި އިބާރާތުން ހަނދާންކޮށްދެއްވިއެވެ.
ފަނޑިޔާރު ހުކުމް އިއްވެވިއެވެ. ގަސްތުގައި ކުޑަކުއްޖަކަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ނިޔަތުގައި ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއް ބޭނުންކޮށް، ފުށްދަޅު ބަދަލުކުރި ކަމުގެ ކުށުގައި ޝައުނާގެ މައްޗަށް ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކަނޑައެޅުނެވެ. އަދި ކުއްޖާއަށް ގެއްލުންވާނެކަން އެނގިހުރެ، ތަކުރާރުކޮށް ޑޮކްޓަރުގެ ލަފައެއް ނެތި ނިދާބޭސް ދީ، އެކަން ފޮރުވަން މަސައްކަތްކޮށް، ކުއްޖާގެ ފުރާނައަށް އިހުމާލުވި ކަމުގެ ކުށުގައި މަންމަގެ މައްޗަށް ތިން އަހަރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވިއެވެ.
ހުކުމް އިއްވުމާއެކު ޝައުނާ ބާރަށް ރޯން ފެށިއެވެ. ކޯޓު ރޫމުގެ އެއްފަރާތުގައި އިން ބައްޕަ ގޮނޑިން ތެދުވެ، މޭގައި އަތްއަޅައިގެން ބަލަހައްޓައިގެން ހުއްޓެވެ. މަންމަގެ މޫނު އަޅިކުލައަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ. ފުލުހުން އައިސް އެމީހުންގެ އަތުގައި ކަސްތޮޅު އަޅުވައިގެން ގެންދަން ފެށުމުން، މަންމަ އެންމެ ފަހު ފަހަރަށް އަހަރެންނާ ދިމާލަށް އެނބުރި ބަލައިލިއެވެ. އެ ދެލޮލުން ފެނުނީ އާދޭހާއި މާޔޫސްކަމެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން އިސްޖަހައެއް ނުލަމެވެ. އަހަރެން ހަމަހިމޭންކަމާއެކު އެމީހުން ދާ މަންޒަރު ބަލަން އިނީމެވެ.
ކޯޓުން ބޭރަށް ނުކުތް ވަގުތު، މެންދުރުގެ ގަދަ އަވީގެ ހޫނުކަން އިހުސާސްވިއެވެ. މުޅި މާލޭގެ މަގުތައް ހަލަބޮލިވެފައިވީ ނަމަވެސް، އަހަރެންގެ ހިތަށް ވެރިވެފައިވަނީ ބަޔާންކުރަން ދަތި ފުން ހަމަޖެހުމެކެވެ. އެއްވެސް އުފާވެރިކަމެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ އަމިއްލަ ލެއިން ގުޅިފައިވާ އާއިލާއެއް ޖަލަށް ދިއުމަކީ އެއްވެސް މީހަކު އުފާކުރާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެއީ ލިބުނު ބޮޑު ލުޔެކެވެ. އިންސާފު ގާއިމުވެއްޖެކަމުގެ ޔަގީންކަމެވެ. އަމިއްލަ ދަރިފުޅަށްޓަކައި މައިވަންތަކަމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރެވިއްޖެ ކަމުގެ ހިތްހަމަޖެހުމެވެ.
ބައްޕަ އަހަރެމެންގެ ފަހަތުން ބޭރަށް ނުކުމެ، ދުރުގައި މަޑުކޮށްލިއެވެ. މިފަހަރު ބައްޕަ ރުޅިއެއް ނާދެއެވެ. އެ މޫނުމަތިން ފެންނަނީ މުޅިން މާޔޫސްވެފައިވާ މުސްކުޅިއެއްގެ ސިފައެވެ. އޭނާ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ފިޔަވަޅެއް އެޅި ނަމަވެސް، އަހަރެން ހުއްޓުނީމެވެ. އިތުރަށް ބަދަލުކުރާނެ އެއްވެސް ވާހަކައެއް، ދައްކާނެ އުޒުރެއް މިހާރު ނެތެވެ. ނައީމް މަޑުމަޑުން އަހަރެންގެ ކޮނޑުގައި އަތްބާއްވާލިއެވެ. އަހަރެމެން ބައްޕައަށް ފުރަގަސްދީ، ޕޭވްމަންޓް މަތިން ހިނގައިގަތީމެވެ.
ގެއަށް އާދެވުނުއިރު، ބޮޑުދައިތަ ޒުލޭޚާ އިނީ އައިލާ ގޮވައިގެން ސިޓިންގ ރޫމުގެ ކުނަލުގައި އިށީނދެގެންނެވެ. އައިލާ އޭނާގެ ކުދިކުދި ކުޅޭ އެއްޗެހިތަކާ ކުޅެމުން ދިޔައެވެ. އަހަރެމެން އެތެރެއަށް ވަތް އަޑަށް އައިލާ އިސްއުފުލައި ބަލައިލިއެވެ. އަދި އުފަލުން ދެއަތް ތަޅުވައިގަންނަމުން، "މާ... މާ..." އޭ ބުނެ އަހަރެންނާ ދިމާލަށް ހިނގައިގަންނަން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ.
މިއަދު އަހަރެންނަށް ދަސްވެއްޖެއެވެ؛ އާއިލާއަކީ ހަމައެކަނި އެއް ލެއަކުން އުފެދޭ ގުޅުމެއް ނޫނެވެ. އާއިލާއަކީ ރައްކާތެރިކަމާއި، އިހުތިރާމާއި، އަދި އިޚްލާސްތެރި ލޯތްބެވެ. އެ ގުޅުމަކީ އަނިޔާއާއި އޮޅުވާލުމަށް ދެވޭ ހުއްޖަތަކަށް ވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ދަރިފުޅުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި އަހަރެން އެޅި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެއްކަން މިއަދު އަހަރެންގެ ހިތް އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތި ގަބޫލުކުރެއެވެ. ވިއްސާރަ ވިލާތައް ކެހި، އަހަރެމެންގެ ކުޑަކުޑަ ދިރިއުޅުމަށް އަމާން، އާ ދުވަހެއްގެ އިރު އަރައިފިއެވެ.
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު