އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބުތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވައިޓް ހައުސްގައި ދެއްވި ބަޔާނަކާ ގުޅިގެން، އިންތިޚާބީ ނިޒާމުގެ ސައްހަކަމާ މެދު ގައުމީ ފެންވަރުގައި އަނެއްކާވެސް ބޮޑު ބަހުސެއް ވަނީ ފެށިފައެވެ. މި ބަޔާނަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނަމުންދަނީ، އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތް ތުހުމަތުތަކެއް ކުރެއްވުމުގެ ސަބަބުން، ޑިމޮކްރެޓިކް ނިޒާމަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލިގެންދާނެ ކަމަށެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ އީސްޓް ރޫމްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ ނިޒާމަކީ އޮޅުވާލުންތަކަށް މަގުފަހިވާ ގޮތަށް އޮތް ބަލިކަށި ނިޒާމެކެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އޭނާގެ ސަރުކާރުން އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް އަޅާނެ ކަމަށާއި، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު އަލުން ހޯދުމަށް ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ނަމަވެސް، ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕް ވަނީ ގައުމީ އެންމެ މަތީ މަންސަ ބޭނުންކުރައްވައިގެން 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން ހަގީގަތާ ޚިލާފު ވާހަކަތައް ދައްކަވާފައެވެ. އެ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަންނަ ފަދަ އެއްވެސް މަކަރެއް ހަދާފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް، ކޯޓުތަކުންނާއި، ތަހުގީގީ އިދާރާތަކުން އަދި ދެ ޕާޓީގެ އިންތިޚާބީ އޮފިޝަލުންނަށް ވެސް ފެނިފައިނުވާކަން އެ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުރިއަށް އޮތް 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެ ނަމަ، އެ ނަތީޖާއާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމަށް ޓްރަމްޕް ކުރިއާލައި މަގުކޮށަމުންދާ ކަމަށް ސިޔާސީ މާހިރުން އިންޒާރުދެއެވެ. އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި އިންތިޚާބީ ނިޒާމާ މެދު ތަކުރާރުކޮށް ޝައްކު އުފެއްދުމަކީ، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވެ، ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، ވައިޓް ހައުސްއިން ދޭ މިފަދަ ބަޔާންތަކަކީ ގައުމީ ބޮޑެތި ކާރިސާތަކާއި، އިގްތިސާދީ މުހިންމު ނިންމުންތަކާއި، ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުތަކުގައި ގައުމު އެއްބައިވަންތަކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. ހެރީ ޓްރޫމަން އާއި އައިޒަންހަވަރު ފަދަ ރައީސުން މި މަންސަ ބޭނުންކުރެއްވީ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން ސާފުކޮށްދެއްވުމަށެވެ. ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ މި ނިންމެވުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަމަލުކުރަމުން އައި އެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފައެވެ. އޭނާއަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ރިޔާސީ މަންސައަކީ ޑިމޮކްރެޓިކް މުއައްސަސާތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ އިތުބާރު ވަރުގަދަކުރުމަށް ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ތަނެކެވެ.
އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއާ މެދު ޓްރަމްޕް ޝައްކު އުފެއްދެވުމަކީ އޭނާ ރައީސްކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިންވެސް ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ކަމެކެވެ. އެގޮތުން 2016 ވަނަ އަހަރުގެ އަޔޯވާ ރިޕަބްލިކަން ކޯކަސްއިން ނާކާމިޔާބުވުމުން، އެ އިންތިޚާބަކީ އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި އޭނާ ވަނީ މިލިއަނަކަށްވުރެ ގިނަ ޣައިރުގާނޫނީ ވޯޓު އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ލާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފައެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބަށްފަހު، ވޯޓުލުމުގައި އޮޅުވާލުންތަކެއް އުޅޭ ކަމަށާއި ވޯޓު ގުނާ މެޝިންތަކުގައި މައްސަލަތަކެއް ހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޓްރަމްޕް ވަނީ ގިނަ ގާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް ކޯޓުން ބޭރުކޮށްލީ އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ފަހުގެ ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ސާވޭތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ ނިޒާމަށް އޮތް އިތުބާރު ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އުފެދިފައިވާ ބައިބައިވުންތަކާއި، އިންތިޚާބުތަކުގެ ސައްހަކަމާ މެދު ކުރެވޭ މެދުނުކެނޑޭ ބަހުސްތަކެވެ.
ޓްރަމްޕަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، އިންތިޚާބީ ނިޒާމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ ދެފުށް ފެންނަ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ކަންކަމާ މެދު ތަކުރާރުކޮށް ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ ގައުމު އިތުރަށް ބައިބައިވެ، އެމެރިކާގެ ޑިމޮކްރަސީ ބަލިކަށިވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ އާ ދައުރަކާ ގާތްވަމުންދާއިރު، އިންތިޚާބުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ މި ބަހުސަކީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް މައްސަލައަށް ވާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ފާހަގަކުރެއެވެ.
ވައިޓް ހައުސްގެ އީސްޓް ރޫމްގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން ޓްރަމްޕް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ ނިޒާމަކީ އޮޅުވާލުންތަކަށް މަގުފަހިވާ ގޮތަށް އޮތް ބަލިކަށި ނިޒާމެކެވެ. އަދި ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އޭނާގެ ސަރުކާރުން އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް އަޅާނެ ކަމަށާއި، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު އަލުން ހޯދުމަށް ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
ނަމަވެސް، ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި، ޓްރަމްޕް ވަނީ ގައުމީ އެންމެ މަތީ މަންސަ ބޭނުންކުރައްވައިގެން 2020 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން ހަގީގަތާ ޚިލާފު ވާހަކަތައް ދައްކަވާފައެވެ. އެ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަންނަ ފަދަ އެއްވެސް މަކަރެއް ހަދާފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް، ކޯޓުތަކުންނާއި، ތަހުގީގީ އިދާރާތަކުން އަދި ދެ ޕާޓީގެ އިންތިޚާބީ އޮފިޝަލުންނަށް ވެސް ފެނިފައިނުވާކަން އެ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ކުރިއަށް އޮތް 2026 ވަނަ އަހަރުގެ މިޑްޓާމް އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ރިޕަބްލިކަން ޕާޓީއަށް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެ ނަމަ، އެ ނަތީޖާއާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމަށް ޓްރަމްޕް ކުރިއާލައި މަގުކޮށަމުންދާ ކަމަށް ސިޔާސީ މާހިރުން އިންޒާރުދެއެވެ. އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި އިންތިޚާބީ ނިޒާމާ މެދު ތަކުރާރުކޮށް ޝައްކު އުފެއްދުމަކީ، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވެ، ގައުމުގެ ހަމަޖެހުމަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް އެފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.
ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، ވައިޓް ހައުސްއިން ދޭ މިފަދަ ބަޔާންތަކަކީ ގައުމީ ބޮޑެތި ކާރިސާތަކާއި، އިގްތިސާދީ މުހިންމު ނިންމުންތަކާއި، ހަނގުރާމައިގެ ވަގުތުތަކުގައި ގައުމު އެއްބައިވަންތަކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެކެވެ. ހެރީ ޓްރޫމަން އާއި އައިޒަންހަވަރު ފަދަ ރައީސުން މި މަންސަ ބޭނުންކުރެއްވީ ގައުމީ މަސްލަހަތު އިސްކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން ސާފުކޮށްދެއްވުމަށެވެ. ނަމަވެސް ޓްރަމްޕްގެ މި ނިންމެވުމަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އަމަލުކުރަމުން އައި އެ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފައެވެ. އޭނާއަށް ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، ރިޔާސީ މަންސައަކީ ޑިމޮކްރެޓިކް މުއައްސަސާތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ އިތުބާރު ވަރުގަދަކުރުމަށް ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ތަނެކެވެ.
އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއާ މެދު ޓްރަމްޕް ޝައްކު އުފެއްދެވުމަކީ އޭނާ ރައީސްކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިންވެސް ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ކަމެކެވެ. އެގޮތުން 2016 ވަނަ އަހަރުގެ އަޔޯވާ ރިޕަބްލިކަން ކޯކަސްއިން ނާކާމިޔާބުވުމުން، އެ އިންތިޚާބަކީ އިންސާފުވެރި އިންތިޚާބެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި އޭނާ ވަނީ މިލިއަނަކަށްވުރެ ގިނަ ޣައިރުގާނޫނީ ވޯޓު އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ލާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރައްވާފައެވެ.
2020 ވަނަ އަހަރުގެ އިންތިޚާބަށްފަހު، ވޯޓުލުމުގައި އޮޅުވާލުންތަކެއް އުޅޭ ކަމަށާއި ވޯޓު ގުނާ މެޝިންތަކުގައި މައްސަލަތަކެއް ހުރި ކަމަށް ވިދާޅުވެ ޓްރަމްޕް ވަނީ ގިނަ ގާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ މައްސަލަތަކެއް ކޯޓުން ބޭރުކޮށްލީ އެކަށީގެންވާ ހެކި ނެތުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ފަހުގެ ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ސާވޭތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ ނިޒާމަށް އޮތް އިތުބާރު ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ދަށަށް ގޮސްފައެވެ. މާހިރުން ދެކޭގޮތުގައި މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން އުފެދިފައިވާ ބައިބައިވުންތަކާއި، އިންތިޚާބުތަކުގެ ސައްހަކަމާ މެދު ކުރެވޭ މެދުނުކެނޑޭ ބަހުސްތަކެވެ.
ޓްރަމްޕަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، އިންތިޚާބީ ނިޒާމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ ދެފުށް ފެންނަ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުމަށް މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ފާޑުކިޔާ ފަރާތްތަކުން ބުނަނީ، ކޯޓުތަކުން ނިންމާފައިވާ ކަންކަމާ މެދު ތަކުރާރުކޮށް ސުވާލު އުފެއްދުމަކީ ގައުމު އިތުރަށް ބައިބައިވެ، އެމެރިކާގެ ޑިމޮކްރަސީ ބަލިކަށިވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެމެރިކާގެ އިންތިޚާބީ އާ ދައުރަކާ ގާތްވަމުންދާއިރު، އިންތިޚާބުގެ ރައްކާތެރިކަމާއި ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ މި ބަހުސަކީ އެ ގައުމުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް މައްސަލައަށް ވާނެ ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ފާހަގަކުރެއެވެ.

ARG
ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު